Ga naar inhoud
Leefstijl webinars - leren van artsen en onderzoekers. Onze webinars
Lachende vrouw schenkt thee met citroen in voor een man aan het keukeneiland

Leefstijl

Zes pijlers die samen je gezondheid beïnvloeden

Je gezondheid wordt niet bepaald door één ding. Het is niet alleen wat je eet, of hoeveel je beweegt, of hoe goed je slaapt. Het is de combinatie. Zes leefstijlpijlers samen hebben wetenschappelijk bewezen invloed op je gezondheid: voeding, beweging, slaap, ontspanning, verbinding en middelengebruik. Jij staat zelf aan het roer.

De pijlers beïnvloeden elkaar

Wat leefstijl bijzonder maakt is dat de zes pijlers niet los van elkaar staan. Ze versterken of verzwakken elkaar voortdurend.

Na een nacht slecht slapen heb je meer trek in zoet of vet eten. Na het sporten kies je eerder voor iets fris dan voor een patatje. Als je je gestrest voelt, grijp je misschien sneller naar alcohol of een scherm. En wie zich eenzaam voelt, slaapt vaak slechter.

Dat werkt ook andersom. Een verbetering in één pijler heeft vaak een positief effect op de andere pijlers. Beter slapen maakt het makkelijker om gezonder te eten. Meer bewegen helpt je ontspannen. En samen sporten versterkt je sociale verbinding.

Dat is goed nieuws. Het betekent dat je niet op alle zes de pijlers tegelijk hoeft te werken.

Waarom juist deze zes?

De zes pijlers zijn niet willekeurig gekozen. Ze zijn gebaseerd op de leefstijlfactoren waarvoor het meeste wetenschappelijke bewijs bestaat. Bij elk van deze zes factoren is aangetoond dat ze een grote invloed hebben op het ontstaan, het verloop en soms het herstel van chronische aandoeningen.

Waar begin je?

Je hoeft niet alles tegelijk te veranderen. Kies hieronder de pijler die je het meest aanspreekt of waar je de meeste ruimte voor verbetering ziet. Op elke pagina vind je:

  • Waarom deze pijler belangrijk is voor je gezondheid
  • Wat een gezonde invulling inhoudt
  • Praktische tips om ermee te beginnen

Heb je een specifieke aandoening? Bekijk dan wat leefstijl bij jouw aandoening kan betekenen op onze aandoeningenpagina’s.

De zes pijlers

Elke pijler draagt bij aan je gezondheid. Klik op een pijler om te ontdekken wat je zelf kunt doen.

Bord met plakjes zalm, avocado, rucola en tomaat, besprenkeld met olijfolie

Voeding

Voeding is een van de belangrijkste leefstijlpijlers. Het gaat niet alleen om gezond eten, maar ook om hoe je dit lekker en betaalbaar kunt doen.

187 artikelen

Lees meer
Volwassenen en kinderen voetballen samen op een grasveld bij het bos

Beweging

Beweging gaat niet alleen over sporten. Het draait ook om dagelijks actief zijn, zoals wandelen en traplopen. Zo houd je je lichaam en geest gezond.

52 artikelen

Lees meer
Vrouw opent de gordijnen bij een raam

Slaap

Goede slaap is belangrijk voor je herstel en voor een sterk immuunsysteem. Hier lees je hoe je beter kunt slapen en waarom het zo belangrijk is voor je gezondheid.

29 artikelen

Lees meer
Vrouw leest buiten een boek aan een tafel

Stress en ontspanning

Ontspanning is de tegenhanger van stress en essentieel voor je gezondheid. Chronische stress kan leiden tot burnout en lichamelijke klachten.

32 artikelen

Lees meer
Twee vrouwen knippen samen witte rozen in de tuin

Verbinding

Sociale steun en zingeving zijn belangrijk voor je gezondheid en welzijn. Mensen om je heen hebben invloed op hoe je leeft en welke keuzes je maakt. Op deze pagina lees je hoe sociale steun je kan helpen een gezondere leefstijl vol te houden. Onderaan de pagina vind je artikelen met meer informatie.

46 artikelen

Lees meer
Man schenkt water uit een karaf in een glas

Middelen

Alcohol, tabak, cafeïne en medicatie beïnvloeden je gezondheid en leefstijl. Hier lees je hoe je bewustere keuzes kunt maken.

32 artikelen

Lees meer
Veelgestelde vragen
Wat is het Leefstijlroer?

Het Leefstijlroer beschrijft zes pijlers die samen je gezondheid beïnvloeden: Voeding, Beweging, Slaap, Verbinding, Middelen en Ontspanning.

Hoe beïnvloeden de pijlers elkaar?

Na een nacht slecht slapen heb je bijvoorbeeld meer trek in zoet of vet eten, en wie zich eenzaam voelt, slaapt vaak slechter. Andersom helpt beter slapen om gezonder te eten en helpt bewegen om te ontspannen.

Waarom zijn juist deze zes pijlers gekozen?

De zes pijlers hebben invloed op de kans op langdurige ziekten en op hoe zulke ziekten verlopen. Soms kunnen veranderingen in je leefstijl ook helpen bij herstel. Daarom staan deze zes onderdelen centraal.

Moet je aan alle zes pijlers tegelijk werken?

Nee. Je kunt beginnen met de pijler die je het meest aanspreekt of waar je de meeste ruimte voor verbetering ziet. Verbetering in een pijler heeft vaak ook een positief effect op de andere.

Waar vind ik informatie over leefstijl bij mijn aandoening?

Heb je een specifieke aandoening, bekijk dan ook de informatie op de aandoeningenpagina's of overleg met een arts of behandelaar.

Artikelen over Leefstijl

Iemand voegt kruiden toe aan groenten in een panArtikel

Eenvoudig en gezond koken: 6 tips

Zonder recept gezond koken? Met deze 6 tips leer je de basis van gezond koken, zodat je zelf aan de slag kunt en je favoriete gerechten gezonder maakt.

Lees meer
Vrouw in warme trui eet een muffin op een rustig moment thuis.Artikel

Hoe ga je om met emotie-eten?

Grijp je bij stress naar chocolade of chips zonder echte honger? Dat is emotie-eten. Lees hoe het ontstaat en hoe je er beter mee omgaat.

Lees meer
gesprek over leefstijlArtikel

Gesprek over leefstijl

Hoe voer je een effectief gesprek over leefstijl? Het Leefstijlroer biedt structuur, de draaikaart stimuleert zelfredzaamheid. Lees meer.

Lees meer
Oudere man bekijkt zijn sporthorloge in de woonkamerArtikel

Biohacking het wat, hoe en waarom

Wat is biohacking, wat werkt er wel en niet, en hoe begin je zonder dure gadgets? Een korte introductie met de kern op een rij.

Lees meer
Oudere vrouw bekijkt een verpakking in een voedingswinkelWetenschap

Feiten en fabels in voeding

Gezond eten lijkt simpel, maar in de praktijk gaat het vaak anders. Ontdek de feiten en fabels die je anders naar voeding laten kijken.

Lees meer
Vrouw zet een schaal met gegrilde groenten op tafelArtikel

Gezond eten tijdens de ramadan

De ramadan is een maand van bezinning, familie en traditie. Zo eet je gezond tussen zonsondergang en zonsopgang en houd je je energie op peil.

Lees meer
Groenten, peulvruchten, noten en kruiden op een tafelArtikel

Mineralen

Mineralen zijn essentiële voedingsstoffen. Lees wat ze doen in je lichaam, hoe opname werkt en welke voedingsmiddelen er rijk aan zijn.

Lees meer
jodium stichting Je Leefstijl Als MedicijnArtikel

Waar zit jodium in? De 12 rijkste bronnen

Jodium is nodig voor je schildklier en je stofwisseling. Bekijk in welke voeding jodium zit, hoeveel je nodig hebt en waaraan je een tekort herkent.

Lees meer
Vrouw werkt staand aan een bureau met laptop, notitieblok en koffie.Artikel

Bewegen tijdens werk: 9 praktische tips

Te lang zitten vergroot de kans op hart- en vaatziekten en diabetes. Met deze makkelijke gewoonten beweeg je meer tijdens je werkdag, ook op kantoor.

Lees meer
Verse groenten en kruiden op een houten tafelArtikel

Vitaminen

Vitaminen zijn essentiële voedingsstoffen. Lees wat ze doen in je lichaam, hoe opname werkt en welke voedingsmiddelen er rijk aan zijn.

Lees meer
Oudere vrouw slaapt vredig in bed bij zacht licht.Wetenschap

Slaap: hoe het je lichaam helpt

Goede slaap ondersteunt herstel, energie en mentale rust. Lees hoe slaap je lichaam helpt bij chronische en neurologische klachten.

Lees meer
Kalium stichting Je Leefstijl Als MedicijnArtikel

Waar zit kalium in? De 12 rijkste bronnen

Kalium is betrokken bij spierwerking, vochtbalans en zenuwprikkels. Lees wat het mineraal doet, wat een tekort betekent en in welke voeding het zit.

Lees meer
biotine Je Leefstijl Als MedicijnArtikel

Waar zit biotine in? De 12 rijkste bronnen

Biotine (vitamine B8) helpt bij het omzetten van voeding in energie en bij gezond haar en gezonde nagels. Bekijk waar het in zit en hoeveel je nodig hebt.

Lees meer
Een oudere man en twee kinderen spelen met een voetbal op grasWetenschap

Beweging, de motor van gezond leven

Chronische aandoeningen nemen toe. Ontdek waarom beweging één van de krachtigste manieren is om diabetes, hartziekten en pijnklachten te voorkomen.

Lees meer
Twee oudere mannen praten en lachen samenArtikel

Waarom peer support

Een gezonde leefstijl volhouden is lastig. Peer support van lotgenoten helpt écht. Lees hoe steun duurzaam resultaat oplevert.

Lees meer
Verse zalm, eieren, groenten en fruit op een houten plank.Wetenschap

Ketogeen dieet: meer dan gewichtsverlies

De laatste jaren wordt steeds meer bekend over de invloed van het ketogeen dieet bij diabetes type 2, hart- en vaatziektes, neurologische aandoeningen en meer.

Lees meer
Volle, kleurrijke schappen van een supermarkt, gezien van bovenaf.Wetenschap

Ultrabewerkt voedsel

Wat is ultrabewerkt voedsel en hoe herken je het in de supermarkt? Het staat voor meer dan de helft van ons eten. Lees wat het met je gezondheid doet.

Lees meer
Mijn vriend DamoclesArtikel

Mijn vriend Damocles

Het leven met een chronische ziekte wordt door Lottie van Starkenburg in ‘Mijn vriend Damocles’ op treffende wijze beschreven. Een recensie.

Lees meer
Close-up van de hand van een boer die plant in een akker.Artikel

Zonder gezonde bodem geen gezonde mensen

De bodem speelt een grotere rol in onze gezondheid dan veel mensen denken: schrale aarde leidt tot tekorten aan micronutriënten in onze voeding.

Lees meer
Oudere volwassenen beschilderen samen aardewerkArtikel

Zo stap je uit je comfortzone

Om te blijven groeien moet je soms je comfortzone durven te verlaten, wat voor mensen met een chronische aandoening extra uitdagend is.

Lees meer
Verse asperges en kruiden op een rustieke houten tafel, van bovenaf.Artikel

3 redenen om asperges te eten

Asperges zijn superfood van eigen bodem. In de maanden april, mei en juni kun je verse asperges krijgen. Vezelrijk en boordevol vitaminen en mineralen.

Lees meer
Oudere vrouw schrijft in een notitieboek aan een tuintafelArtikel

Kernwaarden

Je kernwaarden zijn de dingen die jij belangrijk vindt in het leven. Het zijn persoonlijke overtuigingen, dingen waar jij in gelooft.

Lees meer
Vrouw bekijkt haar boodschappenlijst bij een mand verse groentenArtikel

Cirkel van invloed

De dingen waar je wel of geen invloed op hebt, kun je in kaart brengen door middel van de Cirkel van invloed. Dit draagt bij aan het verminderen van stress.

Lees meer
Ouder stel mediteert op matten in het parkArtikel

Leefstijlpijler Ontspanning

Als we het hebben over een gezonde leefstijl mag de aandacht voor ontspanning niet ontbreken. Ontspannen is belangrijk om de balans met inspannen te houden.

Lees meer
Man loopt hard op een pad tussen bomenArtikel

Hoe intensief sport jij?

Matig intensief bewegen vergroot de kans op een gezonder leven. Hoe weet je hoe intensief je sport of beweegt? Lees hier hoe je dat kan achterhalen.

Lees meer
De 9 grootste keto mythesArtikel

De 9 grootste keto mythes

Keto mythes of keto fabels die uw gewichtsverlies tegenhouden. Gebaseerd op het e-book big fat keto lies door internationaal expert Marty Kendall

Lees meer
Drie volwassenen zitten met een mand groenten aan een tafel in een tuinArtikel

GezondDorp: een inspirerend voorbeeld

Een heel dorp ging aan de slag met leefstijl. Initiatiefnemer Hans van Kuijk blikt terug op GezondDorp Leende en wat het tot landelijk succes maakte.

Lees meer
Een groep mensen wandelt in winterjassen langs het waterArtikel

Een knusse, koolhydraatarme kerst; 6 tips.

6 tips voor een koolhydraatarme kerst van de Voedingsacademie. Zo hou je tijdens de feestdagen een stabiele bloedsuikerspiegel en blijf je lekker energiek.

Lees meer
Vier volwassenen staan lachend naast elkaar op het strandArtikel

De wetenschap van geluk

Wat iedereen moet weten over geluk: de wetenschap van geluk. Essentiële podcast met Arthur Brooks, bestsellerauteur en professor aan Harvard Business School.

Lees meer
Handen houden een appel en een glucosemeter vastArtikel

Glucoserevolutie: nooit meer pieken en dalen

Een recensie van Glucoserevolutie waarin Jessie Inchauspé haar inzichten deelt over de pieken en dalen in je bloedglucose en de effecten ervan op je gezondheid.

Lees meer
Twee volwassenen en twee kinderen bereiden samen eten in de keukenArtikel

Hans van Kuijk: de kracht van de 4 G’s

Volgens Hans van Kuijk zijn er 4 G's nodig om mensen binnen een gemeenschap te verbinden, namelijk Gezondheid, Gezelligheid, Geborgenheid en Gezamenlijkheid

Lees meer
17.jpgArtikel

Hoe gevoed ben jij?

Hoe is de balans van voedingsstoffen in mijn lichaam en hoe kan je testen hoe jij ervoor staat? Hier een overzicht van metingen. Kortom hoe gevoed ben jij.

Lees meer
Zalm met avocado, komkommer, radijs en slaArtikel

Het paleo dieet

Het paleodieet, jagerverzamelaarsdieet, oerdieet - een kritische blik. Maar ook een video van kenner Melchior Meijer. Terug naar mosselbaai.

Lees meer
Oudere man en vrouw doen zittend yoga op mattenErvaring

Harrie Willems voeding en yoga

Ondanks dat ik een actief leven had met veel sport ging het flink bergaf met mijn fitheid / gezondheid. Dankzij voeding en yoga zijn al deze klachten verdwenen.

Lees meer
IMG_0612.jpgArtikel

Interview met Professor Hanno Pijl

Vragen aan en antwoorden van Professor Hanno Pijl naar aanleiding van zijn voedingsadvies. Over het gebruik van olijfolie en het matig consumeren van vlees.

Lees meer
Vrouw schrijft in een dagboek met thee, PMS bijhoudenArtikel

PMS en PMDD aanpakken met leefstijl

Wat te doen tegen PMS en PMDD? Wat leefstijl echt oplevert bij roken, alcohol, beweging, therapie en voeding - en waarom bijhouden de eerste stap is.

Lees meer
Last van cravings? Zo ga je ermee om!Artikel

Last van cravings? Zo ga je ermee om!

Waardoor ontstaan cravings en hoe ga je ermee om? Ontdek de soorten cravings, een gezonde basis en hoe je een craving laat komen en gaan.

Lees meer
Een oudere man verdiept zich in boeken en papers aan zijn bureau.Column

Welke professor moet ik geloven?

Experts spreken elkaar tegen over gezonde voeding. Waarom er geen universeel antwoord is, en hoe je zelf de regie pakt over je gezondheid.

Lees meer
Osteoporose aanpakken met leefstijlWetenschap

Osteoporose: hoe houd je je botten sterk?

Botontkalking aanpakken met leefstijl. Ontdek wat beweging, voeding en valpreventie doen voor je botten, en waar de grenzen van het bewijs liggen.

Lees meer
Verzadigd vet: is het ongezond?Wetenschap

Verzadigd vet: is het ongezond?

Is verzadigd vet ongezond? Lees wat groot onderzoek zegt over vet, cholesterol en je hart - en welke vetten je het best kiest.

Lees meer
Een ouder stel speelt samen badminton in de buitenlucht.Column

Missen mag

Na een jaar badminton mist hij nog steeds shuttles. Toch blijft hij gaan. Waarom bewegen niet om presteren draait, maar om erbij zijn.

Lees meer
Bianca Foppes-zevenvragenErvaring

Zeven vragen aan Bianca Foppes

Bianca Foppes beantwoordt zeven vragen over haar ervaringen met leefstijl en haar vrijwilligerswerk bij Je Leefstijl Als Medicijn.

Lees meer
Oudere man wandelt met zijn labrador op een zonnig pad.Column

'Dokter heb ik nu jicht?'

Rode, pijnlijke teen? Bij 90% van de mensen met jicht ligt de oorzaak niet in voeding, maar in verminderde uraatuitscheiding door de nieren.

Lees meer
Oudere man rolt thuis een yogamat uit voor een training.Wetenschap

Chronische lage rugpijn: wat helpt echt?

Chronische lage rugklachten beperken het dagelijks leven. Lees welke factoren zoals houding, stress en beweging meespelen en wat je er zelf aan kunt doen.

Lees meer
Prednison bij reuma, effect en risico'sArtikel

Prednison bij reuma: effect en risico’s

Prednison hielp bij reuma, maar bracht ook schade. Een auto-etnografisch verhaal over bijwerkingen, gemiste gesprekken en het belang van lange termijn inzicht.

Lees meer
Hand rust op een kussen in bedArtikel

Slaap en diabetes type 1

Slaap en diabetes type 1: lees waarom slaap belangrijk is, wat je nachtrust kan verstoren en hoe leefstijlkeuzes je slaap en bloedsuiker beïnvloeden.

Lees meer
Groentesalade naast diabetesmeetapparatuur op een houten tafel, van bovenaf.Wetenschap

Therapeutische koolhydraatbeperking

Therapeutische koolhydraatbeperking: wat houdt minder koolhydraten eten in, voor wie is het bedoeld en wanneer is begeleiding nodig?

Lees meer
Kleurrijke groenten en noten als voorbeeld van gevarieerde voeding, van bovenaf.Wetenschap

MS: welke vijf diëten zijn onderzocht?

Welk dieet helpt bij MS? Vijf aanpakken naast elkaar: ketogeen, mediterraan, paleo, vegetarisch en low fat. Wat het onderzoek zegt, en waar je begint.

Lees meer
MS en leefstijlErvaring

MS en leefstijl: de ervaringen van Erna

Toen Erna Bekink de diagnose MS kreeg, was er volgens de neuroloog niets aan te doen. Met het carnivoor dieet zette ze haar scootmobiel weg en kocht een fiets.

Lees meer
Visoliecapsules uit een wit potje op een licht oppervlak.Artikel

Vitamine D bij epilepsie

Onderzoeksverslag van dr. Ilona Wilmont, expert en ervaringsdeskundige over Vitamine D: een essentiële schakel bij het verminderen van epilepsieaanvallen.

Lees meer
huidaandoening hidradenitis Beau KonijnArtikel

Hidradenitis: de ervaringen van Beau Konijn

Beau Konijn heeft sinds haar vijfde jaar de huidaandoening hidradenitis. Door het aanpassen van haar leefstijl kreeg ze grip op deze chronisch huidaandoening.

Lees meer
Persoon houdt een anatomisch model met zichtbare darmen vastArtikel

Wat is het belang van leefstijl bij IBD?

Voeding en leefstijl hebben een sterke invloed op IBD. Inflammatory Bowel Disease, IBD, is een verzamelnaam voor diverse chronische inflammatoire Darmziektes.

Lees meer
Hoe voeding migraine beïnvloedtArtikel

Hoe voeding migraine beïnvloedt

In deze podcast vertelt Marina Boeser hoe zij verrast werd door het verschil dat andere voeding maakt op de ernst en frequentie van haar migraine.

Lees meer
Onderzoeker bedient een microscoop met handschoenen aanWetenschap

Wat we weten van migraine en voeding

Wat we weten van migraine en voeding? Onderzoeker Ilona Wilmont zet de studies op een rij. Energiehuishouding in de hersencellen speelt een grote rol.

Lees meer
Vrouw staat op een weegschaal in de badkamerArtikel

Waarom je niet afvalt van sporten

Rekenvoorbeeld en een lesje fysiologie voor leken door sportarts Hans van Kuijk. Schrijver van het boek van een GezondDorp naar een Gezondland.

Lees meer
Een jaar ketogeen tegen migraineErvaring

Een jaar ketogeen tegen migraine

Marina leed jarenlang aan zware migraine en onderzoekt hoe ze zichzelf met een verandering van leefstijl kan helpen. Ketogeen tegen migraine.

Lees meer
Bevrijd van chronische migraineErvaring

Bevrijd van chronische migraine

Een groot deel van haar leven leed Arianne Groeneveld onder migraine. Het Stanton-dieet verloste haar van de chronische hoofdpijn.

Lees meer
Hoe Elly van haar medicijnen afkwamArtikel

Hoe Elly van haar medicijnen af kwam

Toen haar buikomvang een kijkoperatie in de weg stond, besloot Elly haar leefstijl om te gooien. Na een week kon ze stoppen met pillen.

Lees meer
Aanpak diabetes bij Marokkaanse mensenArtikel

Aanpak diabetes bij Marokkaanse mensen

Het mediterraan dieet is meer dan een dieet het is een leefstijl. Maar ook de overzijde van de Middellandse Zee kent deze leefstijl zoals in Marokko.

Lees meer
Verse ketosalade met spek, ei, feta en tomaat.Artikel

De ultieme keto-gids voor beginners

Een ketogeen voedingspatroon brengt je lichaam in ketose, waarbij vet de primaire energiebron wordt. Wat betekent dat voor je gezondheid en hoe begin je?

Lees meer
Monique en Cornelis KoffemanErvaring

Monique Koffeman

Monique Koffeman is een Leefstijl Als Medicijn coach. Dit zijn ervaringsdeskundigen getraind in het toepassen van de vijf zuilen van een gezonde leefstijl.

Lees meer
Dampende kop thee met citroen naast een stapel boeken.Artikel

Leefstijlboeken

Boeken over gezondheid, voeding en leefstijl, aanbevolen door artsen en ervaringsdeskundigen. Van koolhydraatarm koken tot handboeken voor de zorg.

Lees meer
Zalm met broccoli, bloemkool en wortel op een bordArtikel

Het ketogeen dieet als medicijn

Met het ketogeen dieet kun je makkelijk afvallen of diabetes type 2 omkeren. Maar wat is het ketogeen dieet precies? En wat kan het voor jou betekenen?

Lees meer