De JLAM Blauwdruk: van burgerinitiatief naar bewezen zorgmodel
Kernboodschap: Diabetes type 2 is omkeerbaar. Een leefstijlaanpak kost ongeveer 10.000 euro per persoon, tegenover 130.000 euro aan reguliere zorg. Het bewijs is er; nu is de keuze aan de beurt.

Foto: Pexels — Yaroslav Shuraev,

De Actiënt
Oprichter Je Leefstijl Als Medicijn | de actiënt | pionier smart health communities
Column — de persoonlijke opvatting van de auteur
De toekomst van de gezondheidszorg wordt niet gebouwd in ziekenhuizen. Ze wordt gebouwd door burgers die zelf de regie nemen over hun gezondheid.
De paradox: ziekte is een verdienmodel
Diabetes type 2 treft ongeveer 60 miljoen mensen in Europa en kost meer dan 150 miljard euro per jaar. Ons zorgsysteem besteedt het grootste deel van dat geld aan het behandelen van de ziekte. Aan het genezen ervan bijna niets.
Een onderzoeker van TNO verwoordde het scherp: ziekte is in ons huidige systeem een verdienmodel. En dat terwijl we weten dat diabetes type 2 vaak omkeerbaar is. Een leefstijlaanpak kost ongeveer 10.000 euro per persoon, tegenover ongeveer 130.000 euro aan reguliere zorg. Dat is 13 keer goedkoper. De vraag is niet of het werkt. De vraag is waarom we het nog niet overal doen.
Het bewijs: van mijn eigen omkering naar het BMJ
In 2015 keerde ik mijn eigen diabetes type 2 om. Van 125 kilo en afhankelijk van insuline naar medicijnvrij. Daarna bouwde ik Je Leefstijl Als Medicijn, zodat anderen dezelfde weg konden vinden.
Acht jaar later verschenen de resultaten in het British Medical Journal. Onderzoekers van het LUMC volgden 232 deelnemers zes jaar lang: gemiddeld 7,3 kilo lichter en 9 centimeter minder buikomvang. Hun conclusie was helder. Geen enkel vergelijkbaar burgerinitiatief zonder medische begeleiding had eerder zulke resultaten laten zien. Hun advies aan beleidsmakers: steun dit soort gemeenschappen, of werk ermee samen.
De architectuur: een smart health community
JLAM is geen kortlopend programma. Het is een levend ecosysteem, een smart health community die vijf pijlers combineert.
Peer support. 21.000 leden helpen elkaar in supportgroepen, geleid door mensen die het zelf hebben meegemaakt.
Citizen science. Deelnemers meten samen hun gewicht, buikomvang en waarden, en leren van elkaars cijfers in plaats van van bovenaf opgelegde regels.
Kennisdeling. Een onderbouwde kennisbank met honderdduizenden bezoekers per jaar, plus webinars en een community-platform.
Lokale ecosystemen. Zoals GezondHelmond, waar bewoners, zorgverleners, gemeente en bedrijven samenwerken aan een gezonde omgeving.
Technologie. Onze AI-coach Lampie beantwoordde al meer dan 13.000 vragen, in elf talen, dag en nacht.
Peer support is de motor. Technologie maakt het schaalbaar. Samen maken ze gezondheid weer van de mensen zelf.
Wat er nu moet gebeuren
Het bewijs is er. Het model werkt. De technologie is er. Wat nog ontbreekt, is de keuze. Er zijn drie stappen nodig.
Eerste stap: erken community-initiatieven in het vergoedingssysteem, net zoals de reguliere leefstijlinterventie al vergoed wordt.
Tweede stap: schaal op van 21.000 mensen naar de miljoenen die het nodig hebben.
Derde stap: start pilots waarin zorgverzekeraars community-zorg vergoeden.
Op de Economist Impact Summit in Brussel klinkt de vraag: wie gaat de technologie betalen? Het antwoord is simpel. Iedereen die begrijpt dat 10.000 euro investeren in preventie beter is dan 130.000 euro uitgeven aan behandeling.
Een wetenschapper schreef de blauwdruk. Een dokter gaf het hart. Een IT-er bouwde het. En 21.000 actiënten bewezen dat het werkt. De toekomst van gezondheidszorg bouwen we zelf.
Is diabetes type 2 om te keren?
Ja. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat veel mensen met diabetes type 2 de aandoening kunnen omkeren met een leefstijlaanpak. Wim Tilburgs deed het in 2015 zelf: van insuline-afhankelijk naar medicijnvrij.
Hoeveel goedkoper is een leefstijlaanpak dan reguliere zorg?
Een leefstijlaanpak bij diabetes type 2 kost ongeveer 10.000 euro per persoon, tegenover ongeveer 130.000 euro aan reguliere zorg over de jaren. Dat is ongeveer 13 keer goedkoper.
Wat is een smart health community?
Een gemeenschap waarin burgers zelf de regie nemen over hun gezondheid, ondersteund door vijf pijlers: peer support, citizen science, kennisdeling, lokale ecosystemen en technologie. Mensen die het zelf hebben meegemaakt helpen elkaar, terwijl technologie zoals de AI-coach Lampie het schaalbaar maakt.
Wat toonde de BMJ-studie over JLAM aan?
Onderzoekers van het LUMC volgden 232 deelnemers zes jaar lang. Zij verloren gemiddeld 7,3 kilo en 9 centimeter buikomvang. De conclusie: geen enkel vergelijkbaar burgerinitiatief zonder medische begeleiding had eerder zulke resultaten laten zien.
Wetenschappelijke bronnen
- Raad DCJ, et al. (2025). Your Lifestyle As Medicine: the impact of a citizen initiative for people with type 2 diabetes. BMJ Nutrition, Prevention & Health. DOI
- Van Ommen B, Wopereis S, et al. incl. Pijl H (2018). From Diabetes Care to Diabetes Cure — The Integration of Systems Biology, eHealth, and Behavioral Change. Frontiers in Endocrinology. DOI
Nieuwsbrief
Elke maand iets gezonds in je inbox.
Auteur


