Peersupport in de zorg bewezen effectief

Leefstijlveranderingen om gezonder te worden zijn vaak uitdagend om te doen én vol te houden. Peersupport in de zorg is een hulpmiddel dat niet alleen gedragsverandering ondersteunt maar ook leidt tot klinisch betere uitkomsten. In een whitepaper heeft de Coalitie Leefstijl in de Zorg de waarde van peersupport op een rij gezet.

De Coalitie Leefstijl in de Zorg werd in 2023 door de voormalige minister Kuipers van VWS ingesteld om de leefstijl een grotere plaats in de zorg te geven. Aan de Coalitie nemen partijen deel zoals de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, de GGD en TNO. Ook Stichting Je Leefstijl Als Medicijn is een van de Coalitiepartners, onder meer als deelnemer aan het Team Patiënten.

Zelfmanagement en eigen regie

Veel mensen hebben de intentie om gezond te leven, maar in de praktijk is die vaak lastig in daadwerkelijk gedrag om te zetten. De ongezonde omgeving waarin we leven is daarbij een van de obstakels. Hoe beter mensen tot zelfmanagement en eigen regie in staat zijn, hoe meer gezond gedrag ze vertonen. Uit onderzoek blijkt dat peersupport de eigen regie stimuleert.

Peersupport houdt in dat mensen met vergelijkbare gezondheidsdoelen en ervaringen elkaar steunen, motiveren en inspireren. In de verslavingszorg en geestelijke gezondheidszorg is peersupport al ingeburgerd, met aantoonbare voordelen voor de gezondheid en het welzijn van patiënten.

Peersupport biedt mensen met een chronische aandoening een laagdrempelige en gelijkwaardige manier om kennis en vaardigheden te delen. Met peersupport krijgen ze extra emotionele, praktische, informatieve of motiverende steun, waar zorgverleners vaak onvoldoende mogelijkheden of tijd voor hebben.

“Soms lukt volhouden niet, vooral in drukke periodes zoals vakanties”, aldus Lizette Tabak, die met behulp van peersupport haar suikerziekte omkeerde. “Dan is er altijd wel iemand uit de groep die informeert waarom het minder gaat. Dankzij die steun vind ik steeds weer motivatie om door te gaan.”

Betere klinische uitkomsten

Uit onderzoek blijkt dat peersupport leidt tot betere klinische uitkomsten bij zowel mentale als somatische chronische ziektes. Het bevordert het welzijn en de gezondheid onder meer door het verminderen van de fysieke reactie op stress, wat gunstig is voor het immuunsysteem en hormonaal functioneren.

Uit studies onder hun achterban van Longfonds, de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties en Stichting Je Leefstijl als Medicijn bleek dat 80-94 procent van de Nederlandse (ex-)patiënten die peersupport benut, onderschrijft dat ze meer bereiken door onderdeel te zijn van de groep dan ze zelfstandig zouden kunnen. Dat heeft onder meer te maken met het delen van ervaringen, het horen van succesverhalen van anderen en op de hoogte blijven van ontwik­kelingen door het lezen van nieuwsberichten. Internationale studies laten zien dat steun voor gedragsverandering door gelijkgestemden (peers) even effectief of zelfs effectiever is dan de steun van een professional.

Peersupport onderbenut

Cardioloog Jeroen Lammers vindt dat peersupport nog onderbenut wordt in de zorg. Lammers: “We hebben steeds meer mensen die hun leefstijl moeten veranderen en dat kunnen wij als zorgverlener niet voor elkaar krijgen, dat moeten mensen zelf doen. Het is vaak onbekendheid waardoor we mensen niet op peersupportinitiatieven wijzen. Daarmee laten we veel kansen liggen.”

In de whitepaper wordt een aantal kenmerken benoemd waarop zorgverleners kunnen letten als ze mensen naar peersupportinitiatieven verwijzen.

Supportgroep

Diabetes 2 Doorbreken

Supportgroep voor mensen met diabetes type 2 die leefstijl als medicijn inzetten.

Word lid van de groep