Ga naar inhoud
Leefstijl webinars - leren van artsen en onderzoekers. Onze webinars
Artikel

Waar zit jodium in? De 12 rijkste bronnen

Jodium is een mineraal dat vooral bekendstaat om zijn rol bij de schildklier. Het lichaam gebruikt jodium voor de aanmaak van schildklierhormonen, die betrokken zijn bij de stofwisseling, energiehuishouding en groei. Het lichaam kan jodium niet zelf kan aanmaken, daarom is het belangrijk om het via voeding binnen te krijgen.

Gepubliceerd: Bijgewerkt:
jodium stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Wat zijn de functies van jodium in het lichaam?

Schildklier en stofwisseling
Jodium is nodig voor de aanmaak van de schildklierhormonen T4 en T3. Deze hormonen spelen een rol bij hoe snel je lichaam energie verbruikt en hoe processen zoals groei en ontwikkeling verlopen. Vooral tijdens de zwangerschap en kindertijd is een voldoende jodiuminname van belang.


Energie en ontwikkeling
Via de schildklierhormonen is jodium betrokken bij de energiehuishouding van het lichaam. Een tekort kan ervoor zorgen dat processen in het lichaam trager verlopen.


Huid, haar en nagels
Jodium speelt een rol bij celvernieuwing en kan daarmee bijdragen aan het behoud van een gezonde huid, haren en nagels. Ook wordt jodium in verband gebracht met het ondersteunen van het vochtgehalte van de huid.


Ontstekingsprocessen en andere functies
Er zijn aanwijzingen dat jodium betrokken is bij processen die samenhangen met ontstekingsreacties in het lichaam. Daarnaast wordt jodium onderzocht op mogelijke verbanden met ooggezondheid en cognitieve functies, al is hier nog niet alles volledig over bekend.

Wat zijn symptomen van jodiumtekort?

Een lage jodiuminname kan invloed hebben op de werking van de schildklier. In sommige gevallen wordt dit in verband gebracht met een vergrote schildklier (struma) of een trager werkende schildklier. Dit kan samengaan met klachten zoals vermoeidheid, kouwelijkheid, gewichtstoename en moeite met concentreren, al verschillen deze klachten sterk per persoon.

Bij kinderen en tijdens de zwangerschap wordt een langdurig lage jodiuminname geassocieerd met een verstoorde groei en ontwikkeling. Mensen die weinig producten uit de zee eten, geen gejodeerd zout gebruiken of vooral sterk bewerkte voeding consumeren, hebben mogelijk een grotere kans op een lage jodiuminname.

Welke voedingsmiddelen zijn rijk aan jodium?

Jodium komt van nature vooral voor in producten uit de zee. Zeewier bevat vaak zeer hoge hoeveelheden jodium en kan daarom een belangrijke, maar ook geconcentreerde bron zijn. Vis en schaaldieren leveren doorgaans goed opneembaar jodium en passen goed in een gevarieerd voedingspatroon.


Daarnaast leveren zuivelproducten en eieren jodium, mede doordat veevoer vaak jodium bevat. In Nederland en veel andere landen is gejodeerd zout een belangrijke bron van jodium, vooral voor mensen die weinig vis of zeewier eten.


Plantaardige voedingsmiddelen bevatten meestal kleinere hoeveelheden jodium. De hoeveelheid hangt sterk af van de jodiumconcentratie in de bodem waarin ze zijn geteeld.

Zelf aan de slag met voeding?

Vul je e-mailadres in en ontvang het gratis werkboek voeding. Je schrijft er je eigen stappen in. Je kunt het meteen downloaden. Daarna krijg je een paar korte mails die je op weg helpen.

In één week grip op je eten.

Meer over dit werkboek

Weet je nog niet met welke leefstijlpijler je begint? Doe de leefstijlcheck

Wat is de top 12 van jodiumrijke voeding?

Hier zit het meeste jodium in. Microgram (µg) jodium per gewone portie. Per dag heb je nodig: 150 µg.Infographic Vergroten (opent in een nieuw tabblad)

Hier zit het meeste jodium in

Tekst van de infographic

Je Leefstijl als Medicijn · Jodium

Hier zit het meeste jodium in

Microgram (µg) jodium per gewone portie. Per dag heb je nodig: 150 µg.

  • Schelvis

    322 per portie van 100 g

  • Nori

    255 per portie van 5 g gedroogd (5100 per 100 g gedroogd)

  • Bakkeljauw

    243 per portie van 100 g

  • Mosselen

    197 per portie van 100 g

  • Koolvis

    154 per portie van 100 g

  • Kreeft

    139 per portie van 100 g

  • Jacobsschelpen

    120 per portie van 100 g

  • Makreel

    115 per portie van 100 g

  • Wijting

    108 per portie van 100 g

  • Yoghurt

    63 per portie van 150 g (42 per 100 g)

  • Sardines en sprot

    61 per portie van 100 g

  • Krab

    60 per portie van 100 g

Conclusie

Jodium speelt een belangrijke rol bij de werking van de schildklier en is daarmee betrokken bij stofwisseling, energie en ontwikkeling. Omdat de inname sterk afhangt van voedingskeuzes, kan een gevarieerd dieet met producten uit de zee, zuivel, eieren en eventueel gejodeerd zout helpen om voldoende jodium binnen te krijgen en zo bij te dragen aan een goede balans in het lichaam.

De top 12 in de infographic komt uit JLAM Foodlab, per gewone portie.

Nieuwsbrief

Elke maand iets gezonds in je inbox.

Veelgestelde vragen
Wat doet jodium in je lichaam?

Jodium is nodig voor de aanmaak van de schildklierhormonen T4 en T3. Deze hormonen beïnvloeden de stofwisseling, energiehuishouding en groei. Ook spelen ze een rol bij celvernieuwing, wat kan bijdragen aan een gezonde huid, haren en nagels.

Wat zijn de symptomen van jodiumtekort?

Een lage jodiuminname kan de schildklier trager laten werken en samengaan met een vergrote schildklier, ook wel struma genoemd. Klachten die hierbij kunnen optreden zijn vermoeidheid, kouwelijkheid, gewichtstoename en concentratieproblemen, al verschillen deze sterk per persoon.

Waar zit jodium in?

Zeewier zoals kelp, kombu en wakame bevat van nature de hoogste hoeveelheden jodium. Ook kabeljauw, oesters, mosselen, garnalen, sardines, tonijn en ansjovis leveren goed opneembaar jodium. Melk, yoghurt, eieren en kaas dragen eveneens bij aan de jodiuminname.

Waarom is jodium belangrijk tijdens de zwangerschap?

Tijdens de zwangerschap en kindertijd is voldoende jodiuminname extra belangrijk voor de aanmaak van schildklierhormonen. Deze hormonen zijn betrokken bij groei en ontwikkeling. Een langdurig lage jodiuminname wordt in verband gebracht met verstoorde groei en ontwikkeling bij kinderen.

Wie hebben een verhoogde kans op een lage jodiuminname?

Mensen die weinig producten uit de zee eten, geen gejodeerd zout gebruiken of vooral sterk bewerkte voeding consumeren, hebben mogelijk een grotere kans op een lage jodiuminname. Gejodeerd zout is in Nederland een belangrijke bron voor wie weinig vis of zeewier eet.

Gerelateerde artikelen

Groenten, peulvruchten, noten en kruiden op een tafelArtikel

Mineralen

Mineralen zijn essentiële voedingsstoffen. Lees wat ze doen in je lichaam, hoe opname werkt en welke voedingsmiddelen er rijk aan zijn.

Lees meer
Verse groenten en kruiden op een houten tafelArtikel

Vitaminen

Vitaminen zijn essentiële voedingsstoffen. Lees wat ze doen in je lichaam, hoe opname werkt en welke voedingsmiddelen er rijk aan zijn.

Lees meer
Vrouw kijkt nadenkend voor zich uit: leefstijl bij schildklierkankerWetenschap

Schildklierkanker aanpakken met leefstijl

Schildklierkanker en leefstijl: wat weet de wetenschap? Lees wat gewicht, beweging en steun naast de behandeling kunnen doen, en wat nog onbekend is.

Lees meer