Ga naar inhoud
Leefstijl webinars - leren van artsen en onderzoekers. Onze webinars
Artikel

Hoe leidt een ongezonde leefstijl tot ziekte?

Wat gebeurt er in je lichaam als je lange tijd ongezond leeft? Marjolein Streur-Kranenburg bespreekt vier processen en wat je zelf kunt doen.

Gepubliceerd: Bijgewerkt:
Marjolein Streur-Kranenburg bij de titelslide Hoe leidt een ongezonde leefstijl tot ziekte?

Foto: Beeld uit de training van Marjolein Streur-Kranenburg, Je Leefstijl Als Medicijn

Spreker

Marjolein Streur-Kranenburg, gezondheidswetenschapper en leefstijlcoach

Gezondheidswetenschapper en leefstijlcoach

Een ongezonde leefstijl vergroot de kans op langdurige aandoeningen. Wat gebeurt er dan in je lichaam? In deze training legt gezondheidswetenschapper Marjolein Streur-Kranenburg dat stap voor stap uit. Ze bespreekt vier processen die vaak samengaan met een ongezonde leefstijl, en wat je zelf kunt doen.

Training Hoe leidt een ongezonde leefstijl tot ziekte? met Marjolein Streur-Kranenburg

1. Wat je in deze training leert

  • Waarom buikvet een groter risico geeft dan vet op heupen en billen
  • Wat laaggradige ontsteking is en wat die met je afweer doet
  • Hoe insulineresistentie ontstaat en waar het mee samenhangt
  • Welke rol je darmen en darmbacteriën spelen in je gezondheid
  • Wat je met voeding, ritme, beweging, slaap en ontspanning kunt doen

2. Wat gebeurt er als je lichaam lang tekortkomt?

Je lichaam kan veel opvangen. Om goed te werken heeft het wel de juiste voedingsstoffen, beweging en verzorging nodig. Krijgt het dat lange tijd niet, dan kunnen er processen ontstaan die ziek maken.

Marjolein licht er vier uit: buikvet, laaggradige ontsteking, insulineresistentie en een verstoorde darmflora. Ze hangen samen met aandoeningen zoals diabetes type 2, overgewicht en depressie. Ook je erfelijke aanleg en andere factoren spelen mee, dus wie ongezond leeft, wordt niet vanzelf ziek. De kans wordt wel groter.

3. Wat doet buikvet in je lichaam?

Vrouwen slaan vet vaak op rond heupen en billen, mannen vaker in de buik. Dat buikvet heet visceraal vet: vet dat rond en tussen je organen zit. Dit vet geeft meer risico voor je gezondheid dan vet op heupen en billen.

Kan vet niet meer onder de huid terecht, dan stapelt het zich op in de buik. Het kan zich ook in organen ophopen, zoals bij leververvetting. Buikvet maakt ontstekingsstoffen en hormonen aan. Het kan bijvoorbeeld leptine verstoren, het hormoon dat je laat weten dat je vol zit. Je krijgt dat seintje dan minder snel en eet makkelijker door.

Volgens het Partnerschap Overgewicht Nederland hangt ernstig overgewicht samen met zo'n 200 aandoeningen. Denk aan diabetes, hart- en vaatziekten, leverproblemen en vormen van kanker. Zorgprofessionals schatten je risico in met je gewicht, je lengte en je buikomvang.

4. Wat is laaggradige ontsteking?

Een ontsteking is meestal nuttig. Krijg je griep, dan ruimt je afweer het virus op en dooft de ontsteking daarna weer uit.

Bij laaggradige ontsteking gaat dat anders. De oorzaak zit in je eigen lichaam en verdwijnt niet, bijvoorbeeld vetcellen die afsterven en opgeruimd moeten worden. Er blijft dan steeds een milde ontsteking bestaan. Die is moeilijk te meten, maar je afweer is er voortdurend mee bezig. Marjolein vergelijkt het met brandweerlieden die al ergens anders aan het blussen zijn: komt er een nieuw virus, dan kan je afweer minder goed reageren. Tijdens corona werden mensen met overgewicht vaker ernstig ziek, en laaggradige ontsteking kan daarin een rol hebben gespeeld.

Zelf aan de slag met voeding?

Vul je e-mailadres in en ontvang het gratis werkboek voeding. Je schrijft er je eigen stappen in. Je kunt het meteen downloaden. Daarna krijg je een paar korte mails die je op weg helpen.

In één week grip op je eten.

Meer over dit werkboek

Weet je nog niet met welke leefstijlpijler je begint? Doe de leefstijlcheck

5. Wat is insulineresistentie?

Insuline is een hormoon uit de alvleesklier (het orgaan achter je maag). Het zorgt ervoor dat glucose (suiker uit je bloed) je cellen in kan.

Bij insulineresistentie reageren je cellen minder goed op insuline. Je lichaam heeft steeds meer insuline nodig. Glucose blijft daardoor langer in je bloed, je krijgt meer trek en je verbrandt minder vet. Raakt de alvleesklier uitgeput, dan ontstaat diabetes type 2. Het proces is dan vaak al lang bezig. Insulineresistentie hangt ook samen met vaatvernauwing, laaggradige ontsteking, Alzheimer, Parkinson en vormen van kanker.

6. Wat hebben je darmen met je gezondheid te maken?

Al je leefstijlfactoren hebben invloed op je darmen. Je darmen en je hersenen staan voortdurend met elkaar in contact, via de nervus vagus: een zenuw tussen buik en brein.

In je darmen leven bacteriën, virussen en schimmels: je darmmicrobioom. Zij houden je darmwand gezond, zorgen voor een goede ontlasting en maken stoffen aan die je lichaam nodig heeft. Mensen met Parkinson of autisme hebben vaker een afwijkend darmmicrobioom.

Raakt je darmflora verstoord, dan kan je darmwand doorlaatbaarder worden. Stoffen uit je darm kunnen dan in je bloed komen, en je lichaam kan daarop reageren met een ontsteking die blijft. Dat kan samengaan met klachten als problemen met de ontlasting en vermoeidheid.

7. Zelf aan de slag

Marjolein sluit af met wat je zelf kunt doen:

  • Eet volwaardige voeding met veel vezels. Vezels zijn goed voor je darmen en je bloedsuiker.
  • Laat ultrabewerkte producten zoveel mogelijk staan. Ze hangen samen met overgewicht, ontsteking en een verstoorde darmflora.
  • Eet op vaste momenten, bijvoorbeeld drie maaltijden per dag, en eet niet de hele dag door.
  • Karnemelk en zuurdesembrood kunnen goed zijn voor je darmbacteriën.
  • Volg je biologische klok en eet niet laat op de avond. 's Nachts zijn je darmen minder actief.
  • Zorg voor voldoende beweging, slaap en ontspanning.

8. Over Marjolein

Marjolein Streur-Kranenburg is gezondheidswetenschapper, leefstijlcoach en docent met een achtergrond in fysiotherapie. Ze schreef het handboek Leefstijlgeneeskunde in de praktijk. Lees meer over Marjolein.

9. Meer over leefstijl

Op de pagina leefstijl lees je meer over de zes leefstijlpijlers. Wil je verder kijken? Bekijk ook de trainingen van Marjolein over stress en ontspanning en het belang van slaap.

Alle korte trainingen van Marjolein vind je bij elkaar op de pagina Trainingen.

Nieuwsbrief

Elke maand iets gezonds in je inbox.

Gerelateerde artikelen

Hoe leidt ongezonde leefstijl tot ziekte?