Smart Health City: hoe Helmond het voorbeeld wordt voor andere steden

De toekomst van gezondheid ligt niet in het ziekenhuis, maar in de wijk. Steden over de hele wereld ontdekken dat nu. Helmond doet het al.

De wereld heeft er een naam voor: smart health community

Adviesbureau Deloitte noemt het een smart health community: een netwerk van mensen en organisaties dat samen aan gezondheid werkt, grotendeels buiten het zorgsysteem en gericht op voorkomen. De reden is simpel. Vijf van de tien grootste doodsoorzaken hangen samen met onze leefstijl, zoals roken, ongezond eten en te weinig bewegen. Daar maakt een gemeenschap het verschil, niet een spreekkamer.

Foto: gezondhelmond.nl / Stichting Je Leefstijl Als Medicijn — model Deloitte Center for Health Solutions (2019)

Deloitte ziet vijf kenmerken. Mensen krijgen zelf de regie over hun gezondheid. Er is verbinding en een gevoel van gemeenschap. Technologie en gedragswetenschap ondersteunen de deelnemers. Data maakt resultaten zichtbaar. En zorg, overheid, bedrijven en inwoners werken samen aan iets nieuws.

Van gemeenschap naar stad

In 2021 ging Deloitte een stap verder. Een hele stad kan een smart health community worden: een smart health city die gezondheid in de wijken organiseert, samen met haar inwoners. Chicago verkleint gezondheidsverschillen met meer dan honderd partners. Het Portugese Cascais bundelt zorg, welzijn en preventie in één lokaal netwerk. Het Franse Nice helpt ouderen langer zelfstandig te wonen. Een Nederlandse stad staat nog niet op die lijst. Daar ligt een kans.

Helmond doet vandaag wat anderen als toekomst schetsen

Onder de vlag van GezondHelmond werken meer dan honderd partners samen: het Elkerliek ziekenhuis, de gemeente, welzijnsorganisaties, scholen, sportclubs en werkgevers. Alle vijf kenmerken zijn er terug te vinden.

Eigen regie. In het Suikerhuis leren mensen met diabetes type 2 hun gezondheid zelf te verbeteren, midden in de binnenstad, begeleid door ervaringsdeskundigen.

Verbinding. Peer support staat centraal, van wandelgroepen en kookclubs tot de online supportgroepen van Je Leefstijl Als Medicijn.

Technologie. Het leefstijlloket van het Elkerliek en onze AI-coach Lampie helpen mensen ook thuis bij gezonde keuzes.

Bewijs. Het LUMC volgde deelnemers zes jaar lang. De resultaten verschenen in 2025 in het British Medical Journal: met peer support worden mensen met diabetes type 2 blijvend gezonder, tegen veel lagere kosten dan een klinisch programma.

Samenwerking. Gemeente, ziekenhuis, bedrijven en inwoners vormen samen één netwerk rond de gezondheid van alle Helmonders.

Een voorbeeld om te volgen

Wat Helmond laat zien, is geen pilot en geen plan op papier. Het gebeurt, in de wijk, elke dag. Terwijl de smart health city elders nog een trend voor 2030 heet, bouwen inwoners van Helmond hem nu.

De vraag is niet meer of het kan. De vraag is welke stad volgt. Wij hopen: die van jou.