Hoe voeding migraine beïnvloedt
Kernboodschap: Marina Boeser merkte dat glutenvrij en koolhydraatarm eten haar migraine milder en minder frequent maakte. In een klein informeel onderzoek voelden alle deelnemers zich beter bij koolhydraatarm eten, maar dit is geen gepubliceerd wetenschappelijk onderzoek.

In deze podcast met The Nourishing State vertelt Marina Boeser over hoe zij verrast werd door het verschil dat andere voeding maakte. En tegelijkertijd de verbazing waarom dit niet wijd en zijd bekend is. Minder migraine en minder heftige migraine, het is echt mogelijk!
Noor Struik is diëtiste en oprichter van The Nourishing State. Noor heeft zich gespecialiseerd in keto en koolhydraatarm. Haar podcasts gaan o.a. over mensen bij wie hun (chronische) aandoening verbeterde door hun voeding aan te passen.
Marina had van jongs af aan al hoofdpijn, rond haar 35e werd dit migraine. Als kind had ze minder energie dan haar leeftijdgenoten, dit veranderde 10 jaar geleden in chronische vermoeidheid. Ook de migraine kwam toen wekelijks één tot drie keer.
Iedere dag een dutje doen, niet meer kunnen werken en ook stoppen met vrijwilligerswerk. Eén afspraak per dag dat was het maximum. Regelmatig was dat ook nog bij de dokter. Ze vroeg zich wel eens af of ze over een half jaar alleen nog maar op bed zou liggen..
Zoveel migraine, “Het overkomt je” zegt Marina. Alsof je er echt niks aan kan doen. Ze slikte meerdere Triptanen (medicatie tegen migraine) per week. Gelukkig was er geen limiet. In Nederland is het gebruikelijk dat je maximaal 10 dagen Triptanen mag nemen. In België is dat minder streng.
Natuurlijk was Marina wel eens bang dat Triptanen verslavend zouden zijn of minder goed zouden werken. Maar dat is gelukkig nooit zo geweest.
Zes jaar geleden kwam ze bij toeval bij een anti-aging arts. Hij liet veel onderzoeken doen, waaronder een darmonderzoek. Hieruit bleek een intolerantie voor tarwe en gluten, eigeel, mais, mosterd, sinaasappel enz. enz. Na een paar dagen glutenvrij kreeg Marina al meer energie. En onverwachts, na 2 maanden veranderde de migraine. Deze werd minder heftig en kwam ook minder vaak.
De voedingsdeskundige adviseerde “anders” te gaan eten. Geen glutenvrij brood in plaats van gewoon brood. Maar bijvoorbeeld salades en/of soep bij de lunch. Ook raadde ze aan op MSG (Mono Sodium Glutamaat, E-621, aroma’s en nog veel andere namen) te letten. Deze kunstmatige smaakversterker zit in vrijwel alle bewerkte producten, bijvoorbeeld paprikachips en snoep.
In stappen verdwenen gluten en MSG uit het dagelijks ‘menu’. Migraine werd steeds minder. Energie werd juist meer. En darmen werden “rustiger”.
Waarom weten mensen dit niet?!
Als voeding zo’n groot verschil maakt, waarom weet dan niemand dit? Marina besloot haar verhaal te gaan delen zodat meer mensen met migraine dit ook konden uitproberen. Ook sloot ze zich aan bij Platform Patiënt & Voeding. Sinds anderhalf jaar is ze projectleider migraine bij stichting Je leefstijl als medicijn.
Via dit platform kwam ze in contact met onderzoeker dr. Ilona Wilmont. Tijdens de eerste lockdown besloten ze een onderzoek te starten naar voeding en migraine. In eerste instantie dachten ze aan het “Stanton protocol”.
Angela Stanton PhD is Amerikaans neuro-onderzoeker en heeft zelf migraine. Volgens haar zijn veel mensen met migraine insuline-resistent. Ze raadt dan ook aan keto of carnivoor te eten en heeft hiervoor een protocol ontwikkeld. Een ingewikkeld protocol, Marina heeft alleen het zoutgebruik hieruit overgenomen.
Dit betekent dat bij het opstaan en voor het slapen gaan, ze een glas water met een mespunt (zee-)zout neemt. En gedurende de dag ook iedere 2 à 3 uur. Veel water dus, 2 tot 3 liter per dag! Noor voegt hieraan toe dat bij migraine er meer kaliumuitscheiding is.
Ilona en Marina besloten het eenvoudig te houden en er een onderzoek naar “keto en migraine” van te maken. Als N=1 merkte Marina al snel dat keto voor haar heel goed was. Meer energie, helderder in het hoofd en weer minder migraine. Ook werd duidelijk dat suiker wel degelijk een trigger was geweest.
Tegelijkertijd ging Marina wel weer meer zuivel eten. Dit bleek niet zo goed te zijn. Een paar jaar daarvoor had ze bij de huisarts een lactosetest gedaan en hieruit bleek dat ze intolerant was voor lactose. (Het enzym dat lactose verteert verdwijnt bij 75 % van de mensen boven de 45 jaar.) Door veel kaas toch weer steeds meer hoofdpijn. Na het stoppen met de kaas, verdween de hoofdpijn. Dit bleek het laatste puzzelstukje.
Het laatste puzzelstukje qua voeding. Want regelmaat blijft super belangrijk! Te laat eten of te weinig eten, te weinig slaap, of teveel slaap: het blijven triggers voor migraine.
Voor het onderzoek kwamen veel aanmeldingen. Ongeveer een/derde daarvan heeft daadwerkelijk aan het onderzoek mee gedaan.: 4 weken keto, 2 weken koolhydraatarm/4 weken keto, 2 weken koolhydraatarm.
Onderzoek
Vier deelnemers hadden een heel positieve ervaring met keto. Hun migraine verdween bijna helemaal (van chronisch tot bijna niet meer). Drie mensen uit de groep voelden zich niet goed bij keto. Maar iedereen, 100 %, voelde zich beter met koolhydraatarm. Iedereen had meer energie.
De mensen die zich goed voelden met keto zijn allemaal zo blijven eten. En veel uit de groep ook koolhydraatarm. Eén van de deelnemers had tijdens een weekje vakantie het allemaal een beetje losgelaten en lekker gebakjes en kroketten gegeten. Tijdens de vakantieweek ging het goed maar eenmaal thuis had ze 2 weken migraine!
Toen Marina begon met keto volgde ze het boek “Ketokuur” van Pascale Naessens. Hierin staat een menu voor 3 weken. Goed om mee te beginnen. Zo krijg je een beetje idee hoe het in elkaar zit en hoe de hoeveelheden zijn.
Op Noors vraag wat ze anderen zou aanraden hoe te beginnen, geeft Marina aan het stap voor stap te doen. Let vooral op suiker, gluten en MSG. Ook is het handig om bij de huisarts een lactosetest te vragen. Waar Noor aan toevoegt dat ook een darmonderzoek veel kan helpen.
Van de intolerantietest in 2017 met een hele lijst producten die Marina niet kon eten, kan ze nu vrijwel alles van de lijst weer normaal eten. Alleen gluten niet. Vorig jaar heeft ze opnieuw een intolerantietest gedaan om te zien hoe het was. Alleen gluten stonden nog op de lijst.
De mand onder de luchtballon
Dr. Josh Turknett is een Amerikaans neuroloog, hij had zelf migraine. In zijn boek “The migraine miracle” beschrijft hij heel beeldend hoe de mand onder de luchtballon zich vult met bijvoorbeeld: verkeerde voeding, stress, te weinig drinken, slecht slapen, vermoeidheid, enz. Hoe voller de mand, hoe eerder hij door de ondergrens gaat en daarmee migraine veroorzaakt. Er is niet één oorzaak voor migraine, het is een optelsom.
Ook wordt er gezegd dat de energietoevoer naar de hersenen bij mensen met migraine onvoldoende is. Noor vertelt dat ketonen als energieleverancier van de hersenen het beste zijn. Ook zijn ketonen ontstekingsremmend en zorgen ze voor een stabiele bloedsuiker.
Marina voegt hieraan toe dat na 2 jaar keto de bloedtesten die ze deze zomer liet doen heel goed bleken. Alle bloedwaarden, vitaminen en mineralen, maar ook lever en nieren, waren helemaal goed.
Wel blijft het noodzakelijk voldoende rust en ontspanning in je leven in te passen. Ook genoeg beweging en buiten zijn, zijn heel goed voor de hersenen. Migraine is een hersenaandoening, toch kan je met leefstijlverandering je kwaliteit van leven enorm verbeteren!
Keto of koolhydraatarm toepassen in je leven is best lastig. Het veranderen van gewoontes is niet makkelijk. Ook de omgeving (gezin, werk) werkt niet altijd mee. Het is fijn iemand te hebben om te sparren over hoe je het aanpakt. De Facebookgroep Migraine en leefstijl is een community waar de meesten leden dit herkennen.
Ondanks dat ongeveer 15 % van de wereldbevolking migraine heeft, is de kennis over migraine minimaal. Velen voelen zich onbegrepen; er wordt gezegd dat ze zich aanstellen. Dat maakt migraine soms een eenzame ziekte. Gelukkig wordt er de laatste jaren wel meer onderzoek gedaan. Ook de nieuwe medicijnen (CGRP-remmers) lijken veel mensen te helpen.
En gelukkig kan je zelf ook wat doen. Wat betreft voeding wordt er regelmatig gezegd “mag je dat ook al niet eten?” Dat lijkt negatief. Maar als je je daardoor veel beter voelt, is dat positief! Belangrijk is ook om zélf kennis te hebben van migraine. Twee boeken die Marina geholpen hebben (naast “The migraine miracle”), zijn:
“Het glutengevaar” van neuroloog dr. David Perlmutter (over gluten, suiker en koolhydraten en hun invloed op de hersenen); en
“Migraine is geen hoofdpijn” van neuroloog dr. Hans Carpay (veel informatie over migraine en de behandeling daarvan)
Noor vraagt of Marina nog tips heeft voor als je je leef- en voedingsstijl wil veranderen:
GEDULD – je lichaam heeft tijd nodig om te wennen aan de veranderingen.
Gluten – Kijk of je hier beterschap bij voelt als je ze niet meer binnen krijgt. Neem hier de tijd voor.
Suiker – (Veel) suiker kan ook een trigger zijn voor een aanval
Migrainedagboek bijhouden; Tel dan ook vooral de “goede” dagen! (Toen Marina nog chronische migraine had, waren er geen “goede” dagen: altijd ‘mist’ in het hoofd, heel moe en weinig energie, naast de migraineaanvallen)
Op slechte momenten: even terug kijken naar hoe het bijvoorbeeld 6 maanden eerder was. Eigenlijk zie je dan altijd verbetering.
Ontspannen op een ‘spijkerbed’
DOE RUSTIG AAN – STAP VOOR STAP
SupportgroepMigraine en leefstijl
Supportgroep waar deelnemers ervaringen delen over leefstijl bij migraine.
Nieuwsbrief
Elke maand iets gezonds in je inbox.
Auteur

Hoe kan voeding migraine beïnvloeden?
Sommige mensen met migraine merken dat gluten, suiker en de smaakversterker MSG aanvallen kunnen triggeren. Door deze stoffen te vermijden en over te stappen op koolhydraatarm of ketogeen eten, kan migraine minder vaak en minder heftig optreden. Regelmaat in eten en slapen speelt hierbij ook een rol.
Wat is het Stanton-protocol bij migraine?
Het Stanton-protocol is ontwikkeld door Amerikaans neuro-onderzoeker Angela Stanton, die zelf migraine heeft. Ze adviseert een keto of carnivoor voedingspatroon omdat veel mensen met migraine insulineresistent zouden zijn. Een onderdeel van het protocol is veel water drinken met een mespunt zeezout, meerdere keren per dag.
Wat kwam er uit het onderzoek naar keto en migraine bij deelnemers?
Van de deelnemers hadden er vier een sterk positieve ervaring met keto: hun migraine nam af van chronisch tot bijna nooit meer. Drie deelnemers voelden zich niet goed bij keto, maar iedereen voelde zich beter bij koolhydraatarm eten en had meer energie. Wie tijdens vakantie weer suiker en bewerkte voeding at, kreeg daarna opnieuw wekenlang migraine.
Welke voeding kan migraine triggeren?
Gluten, suiker en de kunstmatige smaakversterker MSG worden genoemd als mogelijke triggers voor migraine. Ook voedingsintoleranties, zoals voor lactose of tarwe, kunnen een rol spelen. Onregelmatig eten, te weinig of te veel slaap en te weinig drinken worden ook als triggers beschreven.
Hoe kun je het beste starten met een voedingsaanpassing bij migraine?
Begin stap voor stap in plaats van alles tegelijk te veranderen. Let eerst op suiker, gluten en MSG, en vraag bij je huisarts een lactosetest of darmonderzoek aan om intoleranties op te sporen. Houd een migrainedagboek bij, ook van de goede dagen, en geef je lichaam tijd om te wennen.
Gerelateerde artikelen
ArtikelHoe helpt leefstijl bij migraine?
Migraine is een hersenziekte, geen gevolg van verkeerde leefstijl. Toch kunnen leefstijl en voeding aanvallen verminderen en je levenskwaliteit verbeteren.
WetenschapMigraine en leefstijl: wat zegt de wetenschap
Migraine is meer dan hoofdpijn. Medicijnen verlichten, maar langdurige verbetering komt vaak uit leefstijl. Wat zegt de wetenschap?
ErvaringWel of geen triptanen bij migraine? Marina besloot het voor zichzelf uit te zoeken
Zijn triptanen de beste pijnstillers bij migraine, ook na leefstijlaanpassing? Of houden ze migraine juist in stand? Marina Boeser zocht het uit.
ErvaringHoe voeding Yneke Kootstra hielp om beter met haar migraine om te gaan
Leefstijlpionier Yneke Kootstra kreeg met voeding haar migraineaanvallen beter onder controle. Daarvoor moest ze haar eigen motto bijstellen.
ErvaringEen jaar ketogeen tegen migraine
Marina leed jarenlang aan zware migraine en onderzoekt hoe ze zichzelf met een verandering van leefstijl kan helpen. Ketogeen tegen migraine.
ArtikelWat we weten van migraine en voeding
Wat we weten van migraine en voeding? Onderzoeker Ilona Wilmont zet de studies op een rij. Energiehuishouding in de hersencellen speelt een grote rol.
