MS en leefstijl of hoe Erna haar scootmobiel wegzette en een fiets kocht

In verband met een verhuizing ruimde Erna onlangs haar huis leeg. Daarbij kwam ze in haar oude damestasjes veel oude pijnstillers tegen. Erna: “Met alle pillen die ik in de loop der jaren tegen migraine heb geslikt, kan ik makkelijk een zwarte vuilniscontainer vullen. Die heb ik nu dus niet meer nodig!”

De gezondheidsklachten dateren al van haar jeugd. Altijd ontstoken tandvlees, bronchitis, voorhoofdsholte- en gewrichtsontstekingen. Daarnaast had ze heel vaak migraine. “Ik durfde het huis niet uit zonder die pijnstillers. Want de hoofdpijn kon zo heftig zijn dat ik dan niks meer kon.”

Erna studeerde geschiedenis en werkte jarenlang in de kinderopvang. Met haar man Jaap Versfelt voedde ze drie zonen en een pleegzoon op.

Slapen met een plank in bed

In 2018 verkocht ze haar gastouderbureau en ging ze op zoek naar de reden van haar loopprobleem: na een minuut of 20 wandelen kreeg ze een klapvoet. Lang lopen lukte niet meer en er kwam een rolstoel. Na een medische zoektocht werd in 2019 de onverbiddelijke diagnose gesteld, primair progressieve MS, de vorm van multiple sclerose die wordt gekenmerkt door geleidelijke achteruitgang en verzwakkende spierkracht. Volgens de neuroloog was er niks aan te doen. Alleen als Erna heel snel achteruit zou gaan zou ze in aanmerking kunnen komen voor medicatie die de symptomen kon vertragen.

Erna had inmiddels overal in haar lichaam pijn: van hoofd tot tenen. Door de pijnlijke tenen sliep ze met een plank in bed om het dekbed te ondersteunen. Erna: “Ik kon het gewicht van het dekbed niet verdragen.” In haar linkerschouder zat ook een ontsteking, haar arm naar achteren draaien om een jas aan te trekken was enorm pijnlijk.

Van huis uit at Erna strikt vegetarisch, maar ging alsnog op zoek naar andere manieren van eten om haar gezondheid te verbeteren.

‘Dat kan toch niet?’

De boodschap van de neuroloog dat er helemaal niks aan haar ziekte te doen was, verbijsterde Erna. “Ik dacht dat kan toch niet?” Ze weigerde zich erbij neer te leggen en dook in de boeken en zoekmachines.

Een studie uit de jaren twintig van de vorige eeuw naar kinderen met epilepsie trok haar aandacht. De kinderen bleken veel baat te hebben bij een ketogeen dieet. Erna: “MS is een neurologische aandoening net als epilepsie, bedacht ik me. Het leek me voldoende kansrijk om het uit te proberen.” Erna deed de ultrabewerkte voeding de deur uit en begon met het ketodieet. Voorzichtig kreeg ze het idee dat het al beter ging.

Erna las The Wahls Protocol van de Amerikaanse arts Terry Wahls die met een paleo-dieet successen bij MS-patiënten boekt. De consumptie van veel vlees, wat onderdeel is van het dieet, schrikte Erna met haar vegetarische achtergrond af. Hierna las Erna Overcoming Multiple Sclerosis van George Jelinek, wiens methode gebaseerd is op een vegan dieet aangevuld met vis. Erna nam de sprong en ging vegan met vis eten. Helaas gaf het eten van de grote hoeveelheden groente, die het dieet voorschrijft, na verloop van tijd elke dag buikpijn.

Vervolgens las Erna Stay off My Operating Table van Philip Ovadia, een Amerikaanse cardioloog die zelf obees was en zich realiseerde dat hij een kandidaat was om op zijn eigen operatietafel terecht te komen. In het boek beschrijft Ovadia hoe hij zijn metabole gezondheid verbeterde en zijn overgewicht kwijtraakte met behulp van een ketogeen dieet. Uiteindelijk ging hij een flinke stap verder en startte een carnivoor dieet met louter dierlijke producten zoals vlees, vis, eieren en zuivel. Dat inspireerde Erna.

“Het was 17 mei 2023”, zegt ze. “Ik zal de datum nooit vergeten.”

Voor het eerst in de slagerij

Na vijftig jaar vegetarisme ging Erna voor het eerst vlees kopen in een slagerij. Wat moest ze in hemelsnaam uitkiezen? Gelukkig bleek, toen ze het eenmaal uitprobeerde, dat ze de smaak van vlees lekker vindt.

Erna’s maaltijden bestaan nu voor 70 tot 80 procent uit vet en voor de rest uit eiwitten met een zeer minimale hoeveelheid koolhydraten. Bij voorkeur koopt ze haar vlees rechtstreeks bij een veehouder met grasgevoerd vee, vanwege de ruimere aanwezigheid van omega 3. Soms eet Erna ook vis, “maar vlees vult beter, is mijn ervaring.” Verder eet ze regelmatig eieren met spek, kaas, volvette yoghurt en kefir. Ze eet geen groente en geen fruit.

Vasten is een belangrijk onderdeel van Erna’s leefwijze. Op maandag eet ze bijvoorbeeld niets. Op de andere dagen houdt ze zich zoveel mogelijk aan OMAD: One Meal A Day. Het eten wordt beperkt tot één uur per dag.

Rare dingen

Kort nadat Erna het carnivoor dieet ging volgen, gebeurden er ‘heel rare dingen’, zoals ze zegt. Na een week bleek ze tot haar verrassing haar linkerschouder weer naar achteren te kunnen draaien om haar jas aan te trekken. De pijn in haar ledematen verdween, migraine, voorhoofdsholte ontsteking en bronchitis bleven weg en de plank kon uit bed worden gehaald.

Nog in 2021 had Erna toen ze samen met Jaap op Texel was overmoedig een fiets gehuurd. Maar na 20 minuten fietsen was ze volkomen uitgeput geweest en moest ze toen ze van de fiets af stapte stevig worden ondersteund. Inmiddels heeft ze zelf een fiets gekocht en gaat ze regelmatig op pad. De scootmobiel die inmiddels in huis stond, staat nu in de schuur geparkeerd.

Het is “eigenlijk belachelijk wat er allemaal is gebeurd”, zegt Erna. Want volgens de neuroloog zou het toch alleen maar slechter kunnen gaan? Erna: “Enkele jaren geleden kon ik hooguit eens in de drie dagen met iemand afspreken. Daarna moest ik bijkomen. Nu maak ik drie afspraken per dag. Mijn energie is enórm toegenomen!”

Steun van het gezin

Erna heeft haar gezinsleden ‘besmet’. Twee zonen zijn inmiddels op een carnivoor dieet overgestapt en de derde eet ketogeen. Echtgenoot Jaap volgt een ketogeen paleo-dieet. Erna’s ervaringen zijn voor hem reden geweest zich voor Stichting Je Leefstijl Als Medicijn in te gaan zetten, waar hij inmiddels in het bestuur is gekomen.

Etentjes en avondjes met vrienden kunnen soms wel een uitdaging vormen gezien Erna’s sterk afwijkende dieet. Bij haar vaste eetclubje neemt Erna nu voor zichzelf vlees en boter mee.

Erna’s neuroloog organiseerde vorig jaar een bijeenkomst voor MS-patiënten waar een diëtist over het belang van gezonde, onbewerkte voeding sprak. In de pauze bleek de lobby vol te staan met frisdrank en koek voor de bezoekers. Erna wees de neuroloog en MS-verpleegkundige op de tegenstrijdigheid. Dit jaar was er opnieuw een bijeenkomst en in deze pauze werd er geen zoetigheid geserveerd, enkel koffie, thee en water. Erna had de verpleegkundige gecomplimenteerd. “Ja Erna”, zei die, “we luisteren wel naar je hoor!”