Welke professor moet ik geloven?

Als je ooit hebt geprobeerd gezonder te leven, ken je dit gevoel. Je leest je in, je doet je best, je probeert te begrijpen wat goed voor je is. En dan ontdek je dat de experts het fundamenteel oneens zijn.

Ik stond ooit zelf voor die vraag. Als patiënt met diabetes type 2 en fors overgewicht wilde ik van passieve patiënt een actieve actiënt worden: iemand die meedenkt over zijn eigen gezondheid.

Twee professoren, twee waarheden

In een aula in Groningen zag ik een twistgesprek tussen twee hoogleraren. Frits Muskiet, die vanuit de evolutie en biochemie naar voeding kijkt. En Daan Kromhout, die vertrekt vanuit grote data en epidemiologie. Ze waren het oneens over verzadigd vet, over brood, over de richtlijnen. Twee slimme mensen, twee tegengestelde verhalen. Wie moest ik geloven?

Beeld: Eigen infographic, gegenereerd via AI (NotebookLM) - wimtilburgs.nl

Bijna al het onderzoek is gekleurd

Toen ontdekte ik het werk van John Ioannidis, hoogleraar in Stanford. Zijn conclusie was ontnuchterend: naar schatting is 95 procent van het voedingsonderzoek bevooroordeeld. Van 52 grote voedingsclaims hield er in strenge trials geen enkele stand. Zelfs de beroemde olijfolie-studie kreeg kritiek.

Dat was voor mij een keerpunt. Niet omdat wetenschap niet klopt, maar omdat de vraag "wat is gezond?" geen universeel antwoord heeft. Het hangt af van jou. Van je context. Heb je insulineresistentie of metabool syndroom? Dan geldt iets anders dan voor je buurman.

Zelf meten, samen leren

In 2018 begon ik Je Leefstijl Als Medicijn. Een online community die groeide tot ruim 21.000 mensen. We delen onze eigen metingen: gewicht, buikomvang, bloedsuiker. Geen laboratorium, geen witte jassen. Gewoon mensen die hun ervaring delen.

Dat is burgerwetenschap. En het bleek serieus. In december 2025 publiceerden onderzoekers van het LUMC een studie over onze community in BMJ Nutrition, Prevention & Health. 232 deelnemers, ruim 31.000 datapunten. Gemiddeld 7,3 kilo eraf in het eerste jaar, 8,7 centimeter buikomvang, en een flinke daling van het HbA1c. En misschien wel het bijzonderste: 44 procent bleef langer dan een jaar actief, ongekend voor peer support.

Waar de experts het wél eens zijn

Terug naar die twee professoren. Bij alle onenigheid vergeten we vaak waar ze het wél over eens zijn. Dat suiker slecht is. Dat bewegen essentieel is. Dat slaap, stress en sociaal contact meetellen. En dat diabetes type 2 met leefstijl om te keren is. Daar zit de winst: niet in de ruzie over één voedingsstof, maar in de overlap.

Je hoeft geen professor te zijn

Wat ik heb geleerd? Ken je eigen context. Vertrouw je eigen ervaring, want dat is óók data. Wees kritisch op richtlijnen. En zoek de overlap waar de experts het eens zijn.

Ik ging van patiënt naar actiënt, naar onderzoeker, naar citizen scientist. Zonder academische titel, maar met een gepubliceerde studie. Je hoeft geen professor te zijn om aan je gezondheid te werken. Je hoeft alleen te beginnen.