Ga naar inhoud
De overgang en leefstijl - Dr Maaike de Vries en gyneacoloog Dr Manon Kerkhof Inschrijven
Je Leefstijl Als Medicijn
Artikel

Depressie bij mannen: 6 signalen die je makkelijk mist

Depressie bij mannen wordt vaak laat herkend, omdat het er bij hen anders uitziet. Hij is korter van stof geworden, en op zijn werk merken ze er weinig van, want hij werkt gewoon door. En 's avonds gaat er een glas meer doorheen dan vorig jaar. Somber noemt hij zichzelf niet, en dat is wat de vragenlijst bij de huisarts vraagt.

Gepubliceerd:
Praten over depressie bij mannen: twee mannen in gesprek

Foto: Centre for Ageing Better via Pexels (Pexels License)

Van de mensen die in Nederland door zelfdoding overlijden is bijna zeven op de tien man [1]. Mannen zoeken minder vaak hulp voor psychische problemen dan vrouwen [2]. Van de vrouwen gebruikte 22 procent in een jaar zorg, en juist bij vrouwen groeit dat zorggebruik. Medicijnen en gesprekstherapie helpen, maar het gemiddelde effect van een antidepressivum is klein, en veel mannen stoppen ermee door de bijwerkingen [3, 4]. Hieronder lees je hoe je een depressie bij een man herkent, waarom de stap naar hulp zo hoog is en wat leefstijl ernaast kan doen.

Kernboodschappen van dit artikel (leestijd 10 minuten)

  1. Een depressie ziet er bij mannen vaak anders uit: prikkelbaar, harder werken, meer drinken, zich terugtrekken.
  2. Mannen krijgen minder vaak de diagnose en overlijden ruim twee keer zo vaak door zelfdoding.
  3. Bewegen is de best onderbouwde leefstijlstap: ongeveer even effectief als gesprekstherapie, en een vast tijdstip met begeleiding helpt je het vol te houden.
  4. Minder drinken levert het snelst iets op. Ademstops in de nacht lijken op een depressie.
  5. Leefstijl staat naast de professionele hulp. Bij suïcidegedachten is de huisarts of 113 de eerste stap.

1. Hoe herken je depressie bij mannen? Zes signalen

Een depressie duurt langer dan twee weken en draait om somberheid of verlies van plezier in vrijwel alles. Wat leefstijl er breed aan doet, staat in ons artikel Depressie en leefstijl. De officiële kenmerken zijn voor mannen en vrouwen gelijk; het verschil zit in wat erbovenop komt en wat je van buiten ziet. Bij mannen komen naar buiten gerichte klachten sterker naar voren [5, 6], en ze staan zelden alleen; het gaat om een verandering die maanden aanhoudt.

  • Kort aangebonden in plaats van verdrietig. Snel boos, geen geduld meer.
  • Harder werken in plaats van stilvallen. Vluchten in werk ziet eruit als inzet.
  • Meer drinken, blowen of gokken. Een glas of twee meer per avond, of een gokapp die er vorig jaar niet was.
  • Lichamelijke klachten zonder verklaring. Rugpijn, maagklachten, uitputting; daarmee komt hij bij de huisarts.
  • Terugtrekken uit contact. Afspraken afzeggen, de club laten schieten, vaak na een breuk of ontslag.
  • Risicogedrag. Harder rijden, ruzie zoeken, geld uitgeven dat er niet is.

De standaardvragenlijst bij de huisarts vraagt naar somberheid, verdriet en schuldgevoel; drank, woede en risicogedrag blijven buiten beeld. Een lijst die dat wel doet, herkende bij mannen na een suïcidepoging ruim vier op de vijf gevallen, terwijl de standaardlijst bleef steken op ruim de helft [7]. Of zo'n lijst in de praktijk meer mannen vindt, staat niet vast [8].

Veel mannen krijgen hun gevoel niet benoemd, en die moeite komt bij hen bijna twee keer zo vaak voor als bij vrouwen [9]. Vraag dus niet "ben je somber", maar "hoe gaat het met slapen, met drinken, met je werk". Bij een verborgen depressie doet hij gewoon zijn werk, terwijl er niets meer in zit.

2. Komt depressie vaker voor bij mannen of vrouwen?

Vrouwen krijgen vaker de diagnose depressie [10] en doen ook vaker een suïcidepoging [11]. Bij de sterfte draait het beeld om: in het laatste peiljaar overleden in Nederland 1.205 mannen door zelfdoding, tegen 553 vrouwen [1]. Dat vrouwen vaker een poging doen en mannen vaker overlijden, heet de genderparadox. Daar komt bij dat mannen naar verhouding minder zorg gebruiken voor psychische problemen [2].

De drempel naar hulp ligt minder bij de man zelf dan campagnes suggereren. Joel Wong van Indiana University bundelde de onderzoeken: hoe sterker een man vasthoudt aan traditionele opvattingen over mannelijkheid, hoe minder hij hulp zoekt, terwijl die opvattingen met zijn mentale gezondheid veel zwakker samenhangen [12]. Kortom: mannelijkheid is niet de boosdoener, en met zelfdoding hangt zij niet samen [13]. Wat eruit springt zijn het inhouden van emoties en het najagen van status; opvattingen rond kracht lijken juist beschermend.

Wat mannen wél in beweging krijgt, sluit aan bij rolmodellen en bij zelf iets aanpakken [14]. En er is haast: de weg van eerste gedachten naar handelen verloopt bij mannen korter dan bij vrouwen [15]. Wat het risico opdrijft, lees je hierna.

3. Wat verhoogt het risico bij mannen?

Mannen zijn niet gevoeliger voor risicofactoren, ze staan er vaker aan bloot. Alcohol werkt bij mannen en vrouwen ongeveer even hard door [16]; mannen drinken alleen meer, gokken vaker en raken bij een scheiding vaker het gezinsleven kwijt.

De groep van Ping Qin (Universiteit van Oslo) zette de zwaarste factoren op een rij, en die zijn sociaal en economisch: werkloosheid, gescheiden zijn en een laag inkomen hangen alle drie samen met een fors hoger risico op zelfdoding [17]. Na een relatiebreuk is de eerste periode de gevaarlijkste [18], net als na het overlijden van een partner [19]. Drinken hangt samen met een bijna verdubbeld risico op overlijden door zelfdoding [20], en roken draagt waarschijnlijk bij aan het ontstaan van een depressie [21]. Bij gokproblemen komen suïcidegedachten en pogingen twee tot bijna drie keer zo vaak voor [22].

Slecht slapen gaat vaak vooraf aan een depressie en verdubbelt ruwweg de kans erop [23]. In de slaapstudie van Raphaël Heinzer (Universiteitsziekenhuis Lausanne) had bijna de helft van de mannen boven de veertig 's nachts matige tot ernstige ademstops [24], bij vrouwen ruim een op de vijf. Die ademstops heten slaapapneu, en wie ze heeft krijgt later ruwweg twee keer zo vaak een depressie [25].

Ook de stofwisseling telt mee: mannen met een depressie hebben vaker buikvet en een lichaam dat minder goed reageert op insuline, het hormoon dat je bloedsuiker regelt [26, 27]. Ook lichte ontsteking in het bloed speelt mee, al is het effect klein [28]. Bij mannen speelt dat iets sterker dan bij vrouwen [28]; in ouder onderzoek gold het juist alleen voor vrouwen [29]. Extra testosteron helpt niet tegen depressieve klachten [30]. Hierna eerst het zwaarste onderwerp; daarna de knoppen waar je zelf aan kunt draaien.

4. Zelfdoding bij mannen: er is weinig tijd

In Nederland worden per jaar naar schatting 40.000 suïcidepogingen gedaan [11]. Vrouwen doen vaker een poging; mannen vormen het merendeel van de overledenen, van wie ruim een derde vijftiger of zestiger [1].

Denk je aan zelfdoding, of maak je je zorgen om iemand anders? Bel 113 of 0800-0113, dag en nacht. Of chat op 113.nl.

De Europese expertgroep rond Gil Zalsman (Universiteit van Tel Aviv) zette tien jaar onderzoek op een rij; de best onderbouwde preventiemaatregel is het beperken van de toegang tot dodelijke middelen [31]: maak je je zorgen om iemand, haal dan medicijnvoorraden en wapens uit huis. Bewegen vermindert depressieve klachten, maar op suïcidale gedachten is geen effect aangetoond [32]. Bij suïcidegedachten is de huisarts of 113 altijd de eerste stap.

5. Wat de huisarts en de geestelijke gezondheidszorg doen, en waar dat vastloopt

De gebruikelijke behandeling is een antidepressivum, gesprekstherapie of allebei; die gesprekstherapie werkt volgens de Amsterdamse hoogleraar Pim Cuijpers ongeveer even goed als medicatie [33]. Stop niet op eigen houtje met een antidepressivum, want dat geeft vaak onttrekkingsklachten, becijferde Jonathan Henssler van de Charité in Berlijn [34].

Het grotere probleem is dat mensen er niet komen: ook na jaren van groei gebruikte maar 15 procent van de volwassenen in een jaar zorg voor psychische klachten [2]. Drie van de vier mensen die door zelfdoding overlijden kwamen in het jaar ervoor wel bij de huisarts [35]. Vertel je huisarts niet alleen of je somber bent, maar ook dat je korter van stof bent, meer drinkt of dat je nachten niet meer kloppen.

6. Wat helpt met leefstijl bij depressie bij mannen?

De volgorde hieronder volgt de bewijskracht bij mannen, en waar onderzoek bij mannen ontbreekt, staat dat erbij. Alles komt naast de behandeling en vervangt haar niet.

Begin bij bewegen

Bewegen vermindert depressieve klachten ongeveer even sterk als gesprekstherapie, becijferde Michael Noetel van de University of Queensland [36], en de grootste winst zit in de sprong van niets naar iets. Al 75 minuten stevig wandelen per week hoort bij bijna een vijfde minder kans op een depressie, gemeten door Matthew Pearce van de University of Cambridge [37]. Met 150 minuten is dat een kwart minder. Een vast tijdstip met begeleiding werkt beter dan kijken hoe het uitkomt [38], terwijl het voor het effect weinig uitmaakt of je alleen beweegt of in een groep [36].

Krachttraining ligt voor veel mannen het meest voor de hand, maar op effect springt hij er bij mannen niet uit; yoga en tai chi doen het bij hen juist beter [36]. Maak daar geen keuze op; stevig wandelen of hardlopen heeft het breedste bewijs. Hoe je het volhoudt, staat op onze pagina over beweging.

Verbinding: samen doen werkt beter dan tegenover elkaar praten

Eenzaamheid gaat vooraf aan een depressie en maakt de kans erop ruwweg twee keer zo groot [39]. Mannen blijven meedoen als er iets te doen is en niet alleen te praten, op een plek waar ze al horen, al is er geen bewijs dat zulke groepen een depressie voorkomen [40]. Meer daarover en over onze supportgroepen staat in ons artikel over verbinding.

Bij alcohol boek je de snelste winst

Minder drinken verbetert je slaap binnen weken, en daarmee je stemming; bovendien haalt het de zwaarstwegende factor weg die je zelf kunt veranderen [20]. Wat ons betreft begin je hier: spreek twee vaste alcoholvrije dagen af en houd die een maand vol. Lukt dat niet, begin er dan over bij je huisarts. Stoppen met roken hoort in hetzelfde rijtje, en kijk ook naar het gokken. Concrete stappen staan in ons stappenplan Stoppen of minderen met alcohol.

Slaap: eerst uitsluiten, dan behandelen

Bij een depressie met slapeloosheid knapt na een gerichte slaaptherapie ongeveer een op de drie op [41], tegen een op de zes zonder die therapie. Zo'n slaaptherapie krijg je bij een depressie zelden vanzelf aangeboden, dus vraag erom. Denk daarnaast aan slaapapneu bij snurken, adempauzes, slaperigheid overdag of vaak plassen 's nachts [24]. Behandeling van de ademstops vervangt de behandeling van de depressie niet. Tips vind je in ons artikel over slaap en op de pagina slaapproblemen.

Ontspanning: "ik ben niet somber, ik heb het gewoon druk"

Veel mannen herkennen zich eerder in uitputting dan in somberheid. Zonder werk zitten hoort bij de zwaarste risicofactoren [17], en ook dat voelt vaak eerst als moe zijn. Aandachttraining en ademhalingsoefeningen zijn bij mannen slecht onderzocht, maar bouw wel één moment per dag in waarop je niets nuttigs doet: de wandeling na het eten, een half uur zonder telefoon voor het slapen. Oefeningen staan op onze pagina over ontspanning.

Voeding: verstandig, maar bij mannen nauwelijks onderzocht

Bij groepen met vooral mannen hielp anders eten niet tegen een depressie [42]. In het enige onderzoek onder alleen mannen, van Jessica Bayes in Sydney, deed een mediterraan eetpatroon juist veel [43]; wie zo eet, krijgt breder gemeten een derde minder vaak opnieuw een depressie [44]. Wél bij mannen gemeten: wie het meeste suiker uit koek, snoep en frisdrank binnenkreeg, had jaren later meer kans op psychische klachten [45]. Schrap de frisdrank en het vruchtensap en maak vaker zelf klaar; als behandeling kun je het niet verkopen. Meer daarover in ons artikel 2 diëten die werken bij mentale klachten.

7. Mijn man is depressief en wil geen hulp: wat kan ik doen?

Je kunt het niet voor hem oplossen, wel de drempel verlagen.

  • Begin over slapen, drinken, geld en werk, niet over somberheid [6].
  • Stel iets voor om samen te doen. Naast elkaar praat het makkelijker dan tegenover elkaar.
  • Wees er in de eerste maanden na een breuk, sterfgeval of ontslag, want dan is het risico het hoogst [18, 19].
  • Bied aan mee te gaan naar de huisarts en vertel wat jij ziet.
  • Haal medicijnvoorraden en wapens weg als je je zorgen maakt over zijn veiligheid [31]. Bel bij twijfel 113, ook als naaste.

Programma's speciaal voor mannen krijgen hen met wisselend succes aan het hulpzoeken; dat ze zelfdoding voorkomen is niet aangetoond [46]. Wat je vooral kunt doen, is aanwezig blijven.

8. Conclusie

Een man met een depressie zit vaker kort van stof aan tafel dan huilend op de bank. Bewegen is bij mannen de best onderbouwde leefstijlstap, minder drinken levert het snelst iets op, en slaap verdient apart aandacht omdat er zo vaak ademstops onder zitten.

Leefstijl vervangt de hulp niet. Maak een afspraak bij je huisarts en vertel daar ook hoe je slaapt, hoeveel je drinkt en hoe kort je lont is. En zet morgen de wandelschoenen bij de deur: drie keer per week op een vast moment, het liefst met iemand erbij.

Je Leefstijl als Medicijn · Depressie bij mannen

Depressie bij mannen: 6 signalen die je makkelijk mist

Een depressie ziet er bij mannen vaak anders uit: prikkelbaar, harder werken, meer drinken. Van de mensen die in Nederland door zelfdoding overlijden is bijna zeven op de tien man.

Herken de zes signalen

  • Kort aangebonden

    Snel boos, geen geduld - in plaats van verdrietig

  • Harder werken

    Vluchten in werk ziet eruit als inzet

  • Meer drinken, blowen of gokken

    Een glas meer per avond, of een nieuwe gokapp

  • Lichamelijke klachten zonder verklaring

    Rugpijn, maagklachten, uitputting

  • Terugtrekken uit contact

    Afspraken afzeggen, vaak na een breuk of ontslag

  • Risicogedrag

    Harder rijden, ruzie zoeken, geld uitgeven dat er niet is

Verlaag de drempel naar hulp

  • De drempel is hoog

    Mannen gebruiken ongeveer half zo vaak zorg voor psychische problemen als vrouwen

  • De huisarts is dichterbij dan je denkt

    Drie van de vier mensen die door zelfdoding overlijden kwamen het jaar ervoor nog bij de huisarts

  • Vertel wat er echt verandert

    Niet alleen of je somber bent: ook je slaap, je drank en je korte lont

  • Denk je aan zelfdoding? Bel 113

    Of gratis 0800-0113, dag en nacht. Chatten kan op 113.nl

Beweeg: de sterkste stap

  • Ga samen stevig wandelen, op een vast tijdstip

    Even effectief als gesprekstherapie, en al 75 minuten per week scheelt 18% in je kans op een depressie

  • Krachttraining hoeft het niet te zijn

    Bij mannen springt het er op effect niet uit; stevig wandelen heeft het breedste bewijs

Drank, roken en eten

  • Spreek twee vaste alcoholvrije dagen af

    Minder drinken verbetert binnen weken je slaap en je stemming; stop ook met roken en let op het gokken

  • Schrap frisdrank en vruchtensap

    Verstandig, al komt het bewijs voor voeding bij depressie vrijwel volledig van vrouwen

Slaap: sluit ademstops uit

  • Neem slecht slapen serieus

    Het gaat vaak vooraf aan een depressie en verdubbelt ruwweg de kans erop

  • Vraag om een slaaponderzoek bij snurken

    Bijna de helft van de mannen boven de 40 heeft matige tot ernstige ademstops, en die lijken op een depressie

Wat je als naaste kunt doen

  • Begin niet over somberheid

    Vraag naar slapen, drinken, geld en werk; doe iets samen

  • Wees er na een breuk, ontslag of sterfgeval

    Dan is het risico het hoogst; ga mee naar de huisarts

  • Maak je je zorgen om zijn veiligheid?

    Haal medicijnvoorraden en wapens uit huis; bel bij twijfel 113

Geen medisch advies. Leefstijl komt naast de behandeling van een depressie, niet in de plaats daarvan; stop nooit zelf met een antidepressivum. Denk je aan zelfdoding, of maak je je zorgen om iemand? Bel 113 Zelfmoordpreventie: 113 of 0800-0113, dag en nacht, of chat op 113.nl.

Je Leefstijl als Medicijn

Poster als pdf

Veelgestelde vragen

Hoe gedraagt een man zich als hij depressief is?

Vaak anders dan het beeld van iemand die stil op de bank zit. Hij is korter van stof, sneller boos, en trekt zich terug uit contact [6]. Hij werkt door of gaat juist harder werken, en drinkt meer [5]; huilen en verdriet komen er vaak niet aan te pas. Vertel die veranderingen ook bij de huisarts, niet alleen of je je somber voelt.

Kun je een depressie hebben zonder je somber te voelen?

Ja: verlies van plezier in vrijwel alles telt net zo zwaar als somberheid. Veel mannen herkennen zich eerder in leegte, prikkelbaarheid of uitputting. Dat het niet als verdriet voelt, betekent niet dat het geen depressie is, maar het maakt wel dat de standaardvragenlijst een depressie bij mannen vaker mist [7].

Waarom praten mannen niet over hun gevoelens?

Meestal voelen ze wél iets; ze krijgen het alleen niet benoemd, en die moeite komt bij mannen bijna twee keer zo vaak voor als bij vrouwen [9]. Daar komt bij dat traditionele opvattingen over mannelijkheid vooral samenhangen met minder hulp zoeken, niet met meer klachten [12]. Een gesprek over slapen, drinken of werk komt daarom vaak verder dan de vraag of hij zich somber voelt.

Helpt sporten echt tegen een depressie?

Ja, en het effect is ongeveer even groot als dat van gesprekstherapie [36]. Al 75 minuten stevig wandelen per week hoort bij een merkbaar lagere kans op een depressie [37], en het werkt beter met een vast tijdstip en iemand erbij [38].

Moet ik met mijn antidepressivum stoppen als ik met leefstijl aan de slag ga?

Nee. Alle stappen hierboven zijn onderzocht naast de gewone behandeling, niet in plaats daarvan. Stoppen op eigen houtje geeft bovendien vaak onttrekkingsklachten [34]. Wil je minderen of stoppen, doe dat in overleg met je huisarts of psychiater.

Kan een laag testosteron mijn sombere gevoel verklaren?

Waarschijnlijk niet: extra testosteron verbetert depressieve klachten niet [30]. Klachten als weinig energie en minder zin in seks passen bij allebei, dus laat het gerust nakijken. Verwacht er alleen geen oplossing voor je stemming van.

Hoe weet ik of het slaapapneu is of een depressie?

Of het de depressie is of de slaapapneu, weet je niet zonder onderzoek; het kan allebei tegelijk zijn. Snurken, adempauzes in de nacht, slaperigheid overdag en 's nachts vaak plassen wijzen richting ademstops. Bijna de helft van de mannen boven de veertig heeft matige tot ernstige ademstops [24]. Vraag je huisarts om een slaaponderzoek als je dit herkent, zeker wanneer een antidepressivum onvoldoende doet.

Bijlage: van onderzoekscijfers naar gewone taal

Voor wie wil narekenen hoe de cijfers in dit artikel zijn omgezet.

  • "Bijna verdubbeld risico" bij alcoholgebruik: het gemeten risico op overlijden door zelfdoding lag 94 procent hoger [20].
  • "Ruwweg twee keer zo groot" bij eenzaamheid: een risicoverhouding van 2,33, dus ruim twee keer zo hoog [39]. Bij slaapapneu is die verhouding 2,18 [25].
  • "Twee tot bijna drie keer zo vaak" bij gokproblemen: 2,17 voor suïcidegedachten en 2,81 voor een poging [22].
  • "Ongeveer een derde lagere kans" bij een mediterraan eetpatroon: 0,67 keer het risico, dus 33 procent lager [44].
  • "Ongeveer een op de drie tegen een op de zes" bij slaaptherapie: de kans op opknappen ging van 17 naar 32 procent [41].
  • "Ruim vier op de vijf tegen ruim de helft": de mannenvragenlijst herkende 84,6 procent van de gevallen, de standaardlijst 53,8 procent [7].

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding, of maak je je zorgen om iemand in je omgeving? Bel 113 of 0800-0113, dag en nacht, of chat op 113.nl. Ook voor naasten.

Dit artikel is gebaseerd op de 46 onderstaande wetenschappelijke artikelen.
  1. Centraal Bureau voor de Statistiek. 1 758 zelfdodingen in 2025, gemiddeld bijna 5 per dag. Den Haag: CBS; 19 juni 2026. Link
  2. Trimbos-instituut. NEMESIS-3: trends in zorggebruik. Utrecht: Trimbos-instituut; 2023. Link
  3. Jakobsen JC, Katakam KK, Schou A, et al. Selective serotonin reuptake inhibitors versus placebo in patients with major depressive disorder. A systematic review with meta-analysis and Trial Sequential Analysis. BMC Psychiatry. 2017;17(1):58. DOI
  4. Serretti A, Chiesa A. Treatment-emergent sexual dysfunction related to antidepressants: a meta-analysis. J Clin Psychopharmacol. 2009;29(3):259-266. DOI
  5. Rice SM, Kealy D, Oliffe JL, Ogrodniczuk JS. Externalizing depression symptoms among Canadian males with recent suicidal ideation: a focus on young men. Early Interv Psychiatry. 2019;13(2):308-313. DOI
  6. Krumm S, Checchia C, Koesters M, Kilian R, Becker T. Men's views on depression: a systematic review and metasynthesis of qualitative research. Psychopathology. 2017;50(2):107-124. DOI
  7. Rice SM, Ogrodniczuk JS, Kealy D, Seidler ZE, Dhillon HM, Oliffe JL. Validity of the Male Depression Risk Scale in a representative Canadian sample: sensitivity and specificity in identifying men with recent suicide attempt. J Ment Health. 2019;28(2):132-140. DOI
  8. Stromberg R, Backlund LG, Lofvander M. A comparison between the Beck's Depression Inventory and the Gotland Male Depression Scale in detecting depression among men visiting a drop-in clinic in primary care. Nord J Psychiatry. 2010;64(4):258-264. DOI
  9. Salminen JK, Saarijarvi S, Aarela E, Toikka T, Kauhanen J. Prevalence of alexithymia and its association with sociodemographic variables in the general population of Finland. J Psychosom Res. 1999;46(1):75-82. DOI
  10. Trimbos-instituut. NEMESIS-3: prevalentie van psychische aandoeningen naar demografische kenmerken. Utrecht: Trimbos-instituut; 2023. Link
  11. Zelfmoordpreventie. Factsheet suicidepogingen. Amsterdam: 113 Zelfmoordpreventie; versie 18 april 2024. Link
  12. Wong YJ, Ho MR, Wang SY, Miller IS. Meta-analyses of the relationship between conformity to masculine norms and mental health-related outcomes. J Couns Psychol. 2017;64(1):80-93. DOI
  13. Starkey C, Moore F. Masculinities and suicide: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2026;21(2):e0342172. DOI
  14. Sagar-Ouriaghli I, Godfrey E, Bridge L, Meade L, Brown JSL. Improving mental health service utilization among men: a systematic review and synthesis of behavior change techniques within interventions targeting help-seeking. Am J Mens Health. 2019;13(3):1557988319857009. DOI
  15. Schrijvers DL, Bollen J, Sabbe BG. The gender paradox in suicidal behavior and its impact on the suicidal process. J Affect Disord. 2012;138(1-2):19-26. DOI
  16. Lange S, Kim KV, Lasserre AM, et al. Sex-specific association of alcohol use disorder with suicide mortality: a systematic review and meta-analysis. JAMA Netw Open. 2024;7(3):e241941. DOI
  17. Hughes CL, Liu B, Qin P. Socioeconomic, demographic, and occupational risk factors for suicide amongst males: a systematic review and meta-analysis. J Affect Disord. 2025;391:119986. DOI
  18. Wilson MJ, Scott AJ, Pilkington V, Macdonald JA, Rice SM, Oliffe JL, et al. Suicidality in men following relationship breakdown: a systematic review and meta-analysis of global data. Psychol Bull. 2025;151(7):819-860. DOI
  19. Moon JR, Kondo N, Glymour MM, Subramanian SV. Widowhood and mortality: a meta-analysis. PLoS One. 2011;6(8):e23465. DOI
  20. Isaacs JY, Smith MM, Sherry SB, Seno M, Moore ML, Stewart SH. Alcohol use and death by suicide: a meta-analysis of 33 studies. Suicide Life Threat Behav. 2022;52(4):600-614. DOI
  21. Wootton RE, Richmond RC, Stuijfzand BG, et al. Evidence for causal effects of lifetime smoking on risk for depression and schizophrenia: a Mendelian randomisation study. Psychol Med. 2020;50(14):2435-2443. DOI
  22. Kristensen JH, Pallesen S, Bauer J, Leino T, Griffiths MD, Erevik EK. Suicidality among individuals with gambling problems: a meta-analytic literature review. Psychol Bull. 2024;150(1):82-106. DOI
  23. Baglioni C, Battagliese G, Feige B, et al. Insomnia as a predictor of depression: a meta-analytic evaluation of longitudinal epidemiological studies. J Affect Disord. 2011;135(1-3):10-19. DOI
  24. Heinzer R, Vat S, Marques-Vidal P, et al. Prevalence of sleep-disordered breathing in the general population: the HypnoLaus study. Lancet Respir Med. 2015;3(4):310-318. DOI
  25. Edwards C, Almeida OP, Ford AH. Obstructive sleep apnea and depression: a systematic review and meta-analysis. Maturitas. 2020;142:45-54. DOI
  26. Watson KT, Simard JF, Henderson VW, et al. Incident major depressive disorder predicted by three measures of insulin resistance: a Dutch cohort study. Am J Psychiatry. 2021;178(10):914-920. DOI
  27. Bannert U, Siewert-Markus U, Klinger-Konig J, Grabe HJ, Stracke S, Dorr M, et al. Major depression recurrence is associated with differences in obesity-related traits in women, but not in men. Eur Psychiatry. 2024;67(1):e55. DOI
  28. Szabo YZ, Nishimi K, Smirnova M, Niles A, Lerche AS, Tsai HA, et al. Sex-specific associations of depression with inflammatory markers: a systematic review and meta-analysis. Transl Psychiatry. 2026 Jun 2 (online eerst). DOI
  29. Jarkas DA, Villeneuve AH, Daneshmend AZB, Villeneuve PJ, McQuaid RJ. Sex differences in the inflammation-depression link: a systematic review and meta-analysis. Brain Behav Immun. 2024;121:257-268. DOI
  30. Hudson J, Cruickshank M, Quinton R, et al. Symptomatic benefits of testosterone treatment in patient subgroups: a systematic review, individual participant data meta-analysis and aggregate data meta-analysis. Lancet Healthy Longev. 2023;4(10):e561-e572. DOI
  31. Zalsman G, Hawton K, Wasserman D, et al. Suicide prevention strategies revisited: 10-year systematic review. Lancet Psychiatry. 2016;3(7):646-659. DOI
  32. Fabiano N, Gupta A, Fiedorowicz JG, Firth J, Stubbs B, Vancampfort D, et al. The effect of exercise on suicidal ideation and behaviors: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. J Affect Disord. 2023;330:355-366. DOI
  33. Cuijpers P, Berking M, Andersson G, Quigley L, Kleiboer A, Dobson KS. A meta-analysis of cognitive-behavioural therapy for adult depression, alone and in comparison with other treatments. Can J Psychiatry. 2013;58(7):376-385. DOI
  34. Henssler J, Schmidt Y, Schmidt U, Schwarzer G, Bschor T, Baethge C. Incidence of antidepressant discontinuation symptoms: a systematic review and meta-analysis. Lancet Psychiatry. 2024;11(7):526-535. DOI
  35. Luoma JB, Martin CE, Pearson JL. Contact with mental health and primary care providers before suicide: a review of the evidence. Am J Psychiatry. 2002;159(6):909-916. DOI
  36. Noetel M, Sanders T, Gallardo-Gomez D, et al. Effect of exercise for depression: systematic review and network meta-analysis of randomised controlled trials. BMJ. 2024;384:e075847. DOI
  37. Pearce M, Garcia L, Abbas A, et al. Association between physical activity and risk of depression: a systematic review and meta-analysis. JAMA Psychiatry. 2022;79(6):550-559. DOI
  38. Heissel A, Heinen D, Brokmeier LL, et al. Exercise as medicine for depressive symptoms? A systematic review and meta-analysis with meta-regression. Br J Sports Med. 2023;57(16):1049-1057. DOI
  39. Mann F, Wang J, Pearce E, et al. Loneliness and the onset of new mental health problems in the general population. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 2022;57(11):2161-2178. DOI
  40. Foettinger L, Albrecht BM, Altgeld T, Gansefort D, Recke C, Stalling I, et al. The role of community-based men's sheds in health promotion for older men: a mixed-methods systematic review. Am J Mens Health. 2022;16(2):15579883221084490. DOI
  41. Furukawa Y, Nagaoka D, Sato S, Toyomoto R, Takashina HN, Kobayashi K, et al. Cognitive behavioral therapy for insomnia to treat major depressive disorder with comorbid insomnia: a systematic review and meta-analysis. J Affect Disord. 2024;367:359-366. DOI
  42. Firth J, Marx W, Dash S, et al. The effects of dietary improvement on symptoms of depression and anxiety: a meta-analysis of randomized controlled trials. Psychosom Med. 2019;81(3):265-280. DOI
  43. Bayes J, Schloss J, Sibbritt D. The effect of a Mediterranean diet on the symptoms of depression in young males (the AMMEND study): a randomized controlled trial. Am J Clin Nutr. 2022;116(2):572-580. DOI
  44. Lassale C, Batty GD, Baghdadli A, et al. Healthy dietary indices and risk of depressive outcomes: a systematic review and meta-analysis of observational studies. Mol Psychiatry. 2019;24(7):965-986. DOI
  45. Knuppel A, Shipley MJ, Llewellyn CH, Brunner EJ. Sugar intake from sweet food and beverages, common mental disorder and depression: prospective findings from the Whitehall II study. Sci Rep. 2017;7:6287. DOI
  46. Shi L, Sutori S, Logdberg U, Carli V, Eliasson ET. Effectiveness and gender-tailoring of suicide prevention interventions for men: a systematic review. BMC Public Health. 2026;26(1):2129. DOI
21.000+ lezers

Nieuwsbrief

Elke maand iets gezonds in je inbox.

Auteur

Jaap Versfelt
Jaap Versfelt

Directeur-bestuurder

Bio

Gerelateerde artikelen

Let op bij dit artikel

Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of 0800-0113, dag en nacht. Of chat op 113.nl.