Ga naar inhoud
De overgang en leefstijl - Dr Maaike de Vries en gyneacoloog Dr Manon Kerkhof Inschrijven
Je Leefstijl Als Medicijn
Artikel

Visceraal vet bij mannen: het buikvet rond je organen

Een hartinfarct, diabetes type 2, erectieproblemen, een lever die het minder doet: voor veel mannen zijn dat losse angsten, maar ze hangen met hetzelfde vet samen. Visceraal vet, het buikvet rond je organen, is geen laagje dat je tussen je vingers kunt pakken. Het zit achter je buikwand, tussen je darmen, je lever en je alvleesklier. Het geeft jarenlang geen klachten en is op de weegschaal niet te zien.

Gepubliceerd:
Man beweegt thuis in de woonkamer tegen visceraal buikvet

Foto: MART PRODUCTION via Pexels (Pexels License)

Kernboodschappen van dit artikel (leestijd 11 minuten)

  1. Visceraal vet zit rond je organen: actief weefsel dat ontstekingsstoffen afgeeft en zijn vetzuren op je lever loost.
  2. Mannen slaan vet vaker rond de organen op, vrouwen tot de overgang vaker onder de huid.
  3. Je kunt slank ogen en toch veel orgaanvet hebben. Een meetlint ziet dat, de weegschaal niet.
  4. Houd je buikomvang onder de helft van je lengte; boven 102 centimeter is het risico sterk verhoogd.
  5. Bewegen haalt visceraal vet weg, ook als je geen kilo kwijtraakt, en afvallen verhoogt je testosteron, het mannelijke geslachtshormoon.

1. Wat is visceraal vet?

Je lichaam slaat vet op onder je huid, waar je het kunt vastpakken, en dieper in je buikholte, tussen en rond je organen. Dat laatste is visceraal vet, ook wel orgaanvet. Onderhuids vet is vooral een voorraadkast. Visceraal vet is actief weefsel: het maakt hormonen en ontstekingsstoffen aan en loost zijn vetzuren via een ader rechtstreeks op je lever [1].

Buikvet is de verzamelnaam voor allebei; van buitenaf houd je ze nauwelijks uit elkaar. Bij evenveel buikvet hebben mannen meer vet rond de organen en vrouwen meer onder de huid [2], want vrouwen slaan tot de overgang bij voorkeur onderhuids op [3]. Dat hetzelfde buikvet bij mannen schadelijker uitpakt, is niet aangetoond; het verschil is dat mannen er meer van hebben.

2. Waarom visceraal vet zwaarder telt dan je gewicht

Vetweefsel dat overvol raakt trekt afweercellen aan. Die blokkeren het signaal van insuline, het hormoon dat je bloedsuiker regelt [4]: er suddert jarenlang een lichte ontsteking door en je cellen reageren er steeds minder goed op. Die ongevoeligheid hangt vooral samen met het vet rond je organen; het vet op je benen doet nauwelijks mee [5]. Orgaanvet is bovendien een oorzaak van hoge bloeddruk, hartinfarct, diabetes type 2 en verhoogde bloedvetten [6].

Schiet de ruimte onder je huid tekort, dan hoopt vet zich op in je lever, alvleesklier, hart en spieren [7]. Leververvetting komt bij mannen dan ook vaker voor: vier op de tien tegenover een kwart van de vrouwen [8]. Gaan bloeddruk, bloedsuiker, bloedvetten en buikomvang samen de verkeerde kant op, dan heet dat metabool syndroom. Metabool syndroom geeft twee keer zoveel kans op hart- en vaatziekten en de helft meer kans om te overlijden [9].

Vaak merk je te veel orgaanvet als eerste aan je erectie: mannen met erectieproblemen hebben gemiddeld een ruim vijf centimeter grotere middelomtrek [10]. En er is testosteron, het mannelijke geslachtshormoon. Mannen met een lage waarde hebben vaker metabool syndroom [11]. Buikvet verlaagt je testosteron, en een laag testosteron maakt opslaan makkelijker. Zonder overgewicht daalt je testosteron tot op hoge leeftijd maar weinig [12]; de daling die veel mannen zien komt dus meestal door hun buik, en maar beperkt door hun leeftijd. Afvallen brengt het omhoog [13]. Hoeveel er bij jou zit, meet je hierna gewoon thuis.

3. Hoe meet je visceraal vet?

Precies meten kan alleen met een scan, en die krijg je hiervoor niet. Thuis kom je met een meetlint een heel eind. Bij mannen voorspelt de buikomvang het orgaanvet beter dan elke andere eenvoudige maat; bij vrouwen doet de body-mass index (gewicht ten opzichte van lengte) dat beter [14]. Een internationale expertgroep, met de Amsterdamse hoogleraar Jaap Seidell, wil de middelomtrek in de spreekkamer net zo gewoon maken als de bloeddruk [15]. Meet staand, op blote huid, halverwege je onderste rib en je bekkenbot [15]. Adem rustig uit, niet aantrekken, buik niet inhouden.

Voor mannen van Europese afkomst ligt de grens bij 102 centimeter; sommige richtlijnen leggen hem bij 94. Voor mannen van Zuid-Aziatische afkomst, waaronder veel Hindostaans-Surinaamse mannen, ligt de grens bij 90 [16]. Handiger is de verhouding: houd je buikomvang onder de helft van je lengte, bij 1,80 meter dus onder 90 centimeter. Die verhouding voorspelt je risico beter dan de body-mass index en de kale buikomvang [17]. Een grotere middelomtrek verhoogt bovendien het risico om te overlijden [18] en op diabetes type 2 [19].

Merken doe je er meestal niets van: je kunt slank zijn en toch veel orgaanvet hebben [14]. Sterker nog: met een normaal gewicht en slechte bloedwaarden loop je meer risico dan met obesitas en goede waarden [20]. In de spreekkamer wordt de middelomtrek nog zelden gemeten [15], dus vraag erom of pak zelf een lint. Wil je verder kijken dan de body-mass index, lees dan onze pagina Voorbij de BMI.

4. Hoe krijg je visceraal vet weg?

Ligt je getal boven de grens, dan is er goed nieuws. Je leest vaak dat buikvet er moeilijk af gaat, maar voor het vet rond de organen is het omgekeerde gemeten: de eerste kilo's die je kwijtraakt gaan onevenredig ten koste van juist dat vet [21]. Een goed gewicht dat voor iedereen geldt bestaat niet. Ieder mens heeft een eigen drempel voor wat zijn lichaam aan vet aankan, stelt Roy Taylor van Newcastle University; herstel van diabetes type 2 hangt dan ook niet af van je body-mass index [22].

Voeding: mediterraan haalt het meeste weg

Het best onderbouwde eetpatroon tegen buikvet is mediterraan: veel groente, peulvruchten, noten, olijfolie en vis, weinig rood en bewerkt vlees. In het onderzoek van Iris Shai van de Ben-Gurion-universiteit verdween met dat patroon 6 procent van het vet rond de organen, tegenover 4,2 procent bij de gewone voedingsrichtlijnen, bij ongeveer gelijk gewichtsverlies. Met extra groene thee, walnoten en een groene shake, en nog minder rood vlees, liep dat op tot 14,1 procent [23]. Tien procent minder orgaanvet hing tot tien jaar later samen met bijna dertig procent minder kans op diabetes type 2 [24]. Of je koolhydraten of vetten schrapt maakt weinig uit [25].

Twee dingen leveren veel op. Vervang gezoete dranken door water, koffie of thee: ze verhogen bij mannen de vetaanmaak in de lever, ook zonder dat je meer gaat eten [26]. En eet minder uit pakjes en zakjes. Kevin Hall van de Amerikaanse gezondheidsinstituten (NIH) liet zien dat je van kant-en-klaar, chips, koek en gezoete ontbijtgranen ongemerkt ruim 500 kilocalorieën per dag meer eet [27].

Eten binnen een beperkt aantal uren levert bovenop dit patroon geen extra verlies van orgaanvet op [28]. Schrap om te beginnen de gezoete drank. Wil je verder, dan geeft minder brood, rijst en aardappelen met meer groente, vis, vlees, ei en volle zuivel je bloedsuiker de meeste rust; waarom dat werkt, lees je in ons artikel over insulineresistentie. Op onze pagina over voeding staat hoe zo'n patroon er verder uitziet.

Bewegen helpt ook als de weegschaal stilstaat

Bij mensen die geen kilo kwijtraakten verdween door bewegen alsnog ruim zes procent van het orgaanvet; bij wie alleen anders ging eten en niet afviel gebeurde er vrijwel niets [29]. Vier weken fietsen volgens de beweegrichtlijn haalde twaalf procent van het orgaanvet en eenentwintig procent van het levervet weg, zonder één kilo verschil [30].

Het equivalent van achttien kilometer stevig wandelen per week stopte de aanwas van buikvet; pas bij ruim dertig kilometer ging het viscerale vet omlaag [31]. In de praktijk werkt drie keer per week dertig tot zestig minuten, drie tot vier maanden volgehouden [32], in lijn met de beweegrichtlijn. Krachttraining vult dat aan: bij mannen verlaagt die het viscerale vet wel en bij vrouwen niet [33], al vinden andere overzichten geen effect [34].

Zet drie keer per week een wandeling van een half uur in je agenda; op onze pagina over beweging lees je hoe je verder opbouwt.

Slaap: bij mannen het best uitgezocht

In het onderzoek van Naima Covassin van de Mayo Clinic veranderde twee weken korter slapen het totale lichaamsvet niet, maar verplaatste het wél: het buikvet nam toe, ook rond de organen [35]. Na een paar korte nachten zakt bij mannen het verzadigingshormoon en stijgt het hongerhormoon [36]. Die extra trek komt neer op ongeveer 385 kilocalorieën per dag [37]; andersom aten mensen in het onderzoek van Esra Tasali van de University of Chicago vanzelf 270 kilocalorieën minder toen ze langer gingen slapen [38]. Dat langer slapen ook echt vet rond je organen wegneemt, is nooit rechtstreeks gemeten.

Snurk je luid en stokt je adem 's nachts, dan speelt er meer. Bij mannen gaat meer orgaanvet samen met slaapapneu, bij vrouwen niet [39]. De behandeling is een CPAP, een maskertje dat 's nachts lucht inblaast. Daardoor reageert je lichaam weer beter op insuline, maar het viscerale vet verandert er niet van [40] en je testosteron ook niet [41]. Bij mannen met matige tot ernstige slaapapneu die er acht weken leefstijl naast zetten had 45 procent daarna geen CPAP meer nodig [42]. Stop niet zelf met dat masker; dat beslist je arts. Zet er leefstijl náást, want het masker alleen laat het probleem eronder staan.

Leg je bedtijd een week op een vast tijdstip en kijk wat er met je trek gebeurt. Meer tips staan in ons artikel Slaap: het fundament van een goede gezondheid.

Samen doen mannen wél mee

Van alle deelnemers aan onderzoek naar afvallen is maar dertig procent man [43]; in de vergoede Nederlandse leefstijlzorg 27 procent [44]. Aan doorzetten ligt dat niet: het aandeel mannen is onder de afhakers even groot als onder de afmakers. Ze beginnen alleen minder vaak.

Kate Hunt van de University of Glasgow liet een programma via voetbalclubs lopen: in het stadion, met mannen onder elkaar. Dat leverde na een jaar bijna vijf kilo meer gewichtsverlies en vijf centimeter minder middelomtrek op [45]. Drieënhalf jaar later woog een derde nog minstens vijf procent minder [46], dus een vorm die na twaalf weken ophoudt is niet genoeg. Een concrete aanleiding helpt: aan programma's voor mensen die er al een aandoening bij hebben doen duidelijk meer mannen mee [43]. Dat eenzaamheid buikvet veroorzaakt, is overigens niet aangetoond.

Vraag deze week één iemand of hij meedoet: een collega, je buurman, je zoon. Welke supportgroepen we hebben, lees je op onze pagina supportgroepen.

Alcohol en roken

Alcohol doet er wel toe: boven ongeveer twee glazen per dag hebben mannen een grotere buikomvang [47]. Bij matig bierdrinken is het niet aangetoond; de bierbuik is dus geen apart verschijnsel [48].

Rokers wegen minder, maar hebben relatief meer vet rond hun organen; ook reageren hun cellen minder goed op insuline [49]. Stoppen kost in het eerste jaar gemiddeld ruim vier kilo [50], en die kilo's doen de winst niet teniet [51]. Tel een week je glazen, zonder er iets aan te veranderen. Wil je daarna minderen, dan helpt ons stappenplan Stoppen of minderen met alcohol je op weg.

Stress: hier is het bewijs het dunst

Geen enkel onderzoek liet mensen een stressprogramma volgen en mat daarna het vet rond hun organen. Voor alle duidelijkheid: wie belooft dat je buik slinkt als je leert ontspannen, gaat verder dan wat er bekend is. Wat er wel ligt: langdurige werkstress verhoogt de kans dat metabool syndroom ontstaat [52]. En de groep van Liesbeth van Rossum van het Erasmus MC vond dat langdurig verhoogd cortisol, het stresshormoon, gemeten in het haar, samenhangt met een grotere buikomvang, al is dat verband klein [53]. Dat gaat waarschijnlijk via gedrag: onder stress eten mensen meer van wat niet helpt [54]. Dat cortisol vet op je buik stapelt is niet vastgesteld, en dat stress bij mannen harder aankomt dan bij vrouwen evenmin.

Sta je langdurig onder druk, dan wordt gezond eten, sporten en op tijd naar bed gaan moeilijker. Houd juist dan die drie zo veel mogelijk vast, en kies één avond in de week die van jou is. Op onze pagina over ontspanning staat wat daarbij helpt.

5. Wat medicijnen wel en niet doen

Naast al die leefstijlknoppen is er de spreekkamer. Semaglutide, het middel dat bij obesitas wordt voorgeschreven (bekend onder de merknaam Wegovy), remt het hongergevoel. Het verlaagt ook het orgaanvet [55]. Wie al hart- of vaatziekte had, kreeg met semaglutide ongeveer een vijfde minder kans op een volgende gebeurtenis [56]. Maar een jaar na stoppen is twee derde van het gewichtsverlies terug [57]. Een leefstijlprogramma voorkwam meer diabetesgevallen dan metformine, een tablet dat je lichaam gevoeliger maakt voor insuline: 58 tegenover 31 procent [58].

Dit artikel gaat over medicijnen die alleen op recept verkrijgbaar zijn. Het is bedoeld als informatie en niet als advies om deze middelen wel of niet te gebruiken. Start, stop of wijzig medicatie nooit zonder overleg met je arts.

Testosteron ligt ingewikkelder. In de Australische studie van Gary Wittert (University of Adelaide) bracht het, bovenop een leefstijlprogramma, het aantal mannen met een verhoogd risico dat diabetes type 2 kreeg na twee jaar omlaag van 21 naar 12 procent [59]. Maar bij ruim één op de vijf werd het bloed er te dik van. Als middel tegen buikvet is het niet onderzocht; zonder een echte hormoonstoornis verbetert het de bloedsuiker en de klachten niet [60]. De huisartsenstandaard is duidelijk: "Gezonde leefstijl is de basis van de behandeling, ook tijdens het gebruik van gewichtsreducerende medicatie" [61].

6. Conclusie

Mannen slaan vet vaker rond hun organen op. Wil je weten waar je staat, dan is voor mannen de buikomvang de maat om te volgen.

Een mediterraan eetpatroon haalt meer orgaanvet weg dan de standaardadviezen. Bewegen werkt ook als de weegschaal stilstaat, en hoeveel je slaapt bepaalt hoeveel je de volgende dag eet. Over stress ontbreekt het bewijs dat je buik er dunner van wordt. Medicijnen werken, en voor sommige mannen zijn ze de juiste keuze, maar ze nemen niet weg wat eronder ligt.

Wat ons betreft begin je vandaag met meten. Pak een meetlint, meet halverwege je onderste rib en je bekkenrand en schrijf het getal op. Doe dat over drie maanden opnieuw: dat ene getal vertelt je meer dan je weegschaal.

Je Leefstijl als Medicijn · Buikvet bij mannen

Visceraal vet: het buikvet rond je organen

Visceraal vet is het buikvet rond je organen: actief weefsel dat ontstekingsstoffen afgeeft en zijn vetzuren op je lever loost. Het maakt je ongevoelig voor insuline en jaagt je bloeddruk, bloedsuiker en bloedvetten op. Mannen slaan vet vaker op die plek op dan vrouwen, en op de weegschaal zie je er niets van.

Meet je buik, niet je gewicht

  • Meet halverwege je onderste rib en je bekkenbot

    Met een meetlint op blote huid: je kunt slank ogen en toch veel orgaanvet hebben

  • Houd je buikomvang onder de helft van je lengte

    Bij 1,80 meter dus onder 90 centimeter; boven 102 centimeter is je risico sterk verhoogd

Wat dat vet met je doet

  • Je merkt het vaak als eerste aan je erectie

    Mannen met erectieproblemen hebben een ruim vijf centimeter grotere buikomvang

  • Daalt je testosteron, kijk dan naar je buik

    Zonder overgewicht daalt het met de jaren nauwelijks; afvallen brengt het omhoog

Voeding

  • Eet mediterraan: groente, peulvruchten, noten, olijfolie en vis

    Daarmee verdween 14 procent van je orgaanvet, tegen 4 procent bij de gewone richtlijnen

  • Laat frisdrank, sap, chips, koek en kant-en-klaar staan

    Daarvan eet je ruim 500 calorieën per dag meer, en gezoete drank verhoogt de vetaanmaak in je lever

Beweging

  • Beweeg drie keer per week een half uur tot een uur

    Vier weken fietsen haalde twaalf procent van je orgaanvet weg, zonder één kilo verschil

  • Ga door als de weegschaal stilstaat

    Bij wie niets afviel verdween door bewegen alsnog ruim zes procent van het orgaanvet

Slaap

  • Slaap genoeg en op vaste tijden

    Twee weken korter slapen liet je buikvet toenemen, ook rond je organen

  • Snurk je luid en stokt je adem 's nachts?

    Bespreek slaapapneu met je arts en zet leefstijl naast de behandeling

Wat medicijnen wel en niet doen

  • Ze werken, maar nemen niet weg wat eronder ligt

    Afslankmedicijnen verlagen ook je orgaanvet; een jaar na stoppen is twee derde van het gewichtsverlies terug

  • Leefstijl blijft de basis

    Een leefstijlprogramma voorkwam 58 procent van de nieuwe diabetesgevallen, een pil 31 procent

Grootste winst

Bewegen en mediterraan eten halen het meeste vet rond je organen weg, ook als je geen kilo kwijtraakt. Doe het niet alleen: vraag deze week één iemand of hij meedoet.

Geen medisch advies. Een grote buikomvang, luid snurken of erectieproblemen bespreek je met je huisarts; laat dan ook je bloeddruk, bloedsuiker en bloedvetten nakijken. Ga je flink anders eten terwijl je medicijnen gebruikt, doe dat dan in overleg. Stop nooit zelf met je medicijnen; afbouwen doe je samen met je huisarts of specialist.

Je Leefstijl als Medicijn

Poster als pdf

Veelgestelde vragen

Hoe hoog mag je visceraal vet zijn?

Voor visceraal vet zelf bestaat geen getal dat je thuis kunt aflezen. Weegschalen en apparaten die een "visceraal vetniveau" tonen, geven een schatting op basis van een stroompje door je lichaam. Die schatting wisselt met hoeveel je hebt gedronken en gegeten, en de schaalverdeling erachter verschilt per fabrikant. Houd daarom de buikomvang aan: onder de helft van je lengte, en in elk geval onder 102 centimeter [16, 17].

Hoe lang duurt het om visceraal vet te verliezen?

In weken al meetbaar. Vier weken fietsen volgens de beweegrichtlijn haalde twaalf procent van het vet rond de organen weg en eenentwintig procent van het levervet, zonder gewichtsverandering [30]. De eerste kilo's die je kwijtraakt gaan bovendien onevenredig ten koste van juist dit vet [21]. Voor een verschil dat je op het meetlint ziet, moet je aan drie maanden denken.

Wat zijn de oorzaken van een dikke buik bij mannen?

Geen enkele oorzaak doet het alleen. Het duidelijkst onderbouwd zijn eten uit pakjes en zakjes [27], gezoete dranken [26], te weinig bewegen [31] en te weinig slaap [35]. Daarnaast tellen meer dan ongeveer twee glazen alcohol per dag [48] en roken, dat vet naar je organen verplaatst [49].

Hoe verlies je snel buikvet bij mannen?

Snel en blijvend gaan niet samen: alles wat hard gaat, komt bij de meeste mensen terug. Wat aantoonbaar werkt: minder gezoete drank, minder pakjes en zakjes, en drie keer per week een half uur tot een uur stevig bewegen. Zorg daarnaast voor genoeg slaap en voor iemand die het met je doet.

Klopt het dat buikvet makkelijk ontsteekt?

Ja, al is het geen ontsteking zoals bij een wond. Vetweefsel dat overvol raakt trekt afweercellen aan die ontstekingsstoffen afgeven [4]. Die stoffen blokkeren het insulinesignaal, waardoor je bloedsuiker stijgt en er weer meer vet wordt opgeslagen.

Waarom is het meten van visceraal vet belangrijk voor je gezondheid?

Omdat je gewicht en je body-mass index het niet zien. Je kunt een normaal gewicht hebben en toch veel vet rond je organen. Mensen met een normaal gewicht en slechte bloedwaarden hadden een hoger risico op hart- en vaatziekten dan mensen met obesitas en goede bloedwaarden [20]. Een grotere middelomtrek verhoogt het risico om te overlijden, los van wat je weegt [18].

Ik ben een man van 60 en wil buikvet verminderen - waar begin ik?

Met meten, en daarna met bewegen. Op je zestigste werkt de aanpak nog net zo goed: het vet rond de organen reageert op dezelfde manier als bij jongere mannen. Krachttraining wordt juist belangrijker om je spieren vast te houden terwijl je afvalt. Begin met drie keer per week een half uur wandelen, schrap de gezoete drank en vraag je huisarts om je bloedsuiker, bloeddruk en bloedvetten te laten nakijken.

Bijlage: van onderzoekscijfers naar gewone taal

Een paar cijfers in dit artikel zijn omgerekend van de maat die onderzoekers gebruiken naar gewone taal. Hier staat per cijfer wat de rekenstap was.

  • "Twee keer zo grote kans op hart- en vaatziekten en de helft meer kans om te overlijden" bij metabool syndroom: uit een tweevoudige toename van hart- en vaatuitkomsten en een anderhalfvoudige toename van de totale sterfte [9].
  • "Ongeveer een vijfde minder kans op een volgende gebeurtenis" bij semaglutide: uit hazard ratio 0,80. 1,00 min 0,80 is 0,20, dus ongeveer 20 procent lager [56].
  • "Ongeveer vier op de tien mannen tegenover een kwart van de vrouwen" bij leververvetting: uit 39,7 procent tegenover 25,6 procent [8].
Dit artikel is gebaseerd op de 61 onderstaande wetenschappelijke artikelen.
  1. Lee MJ, Kim J. The pathophysiology of visceral adipose tissues in cardiometabolic diseases. Biochemical Pharmacology. 2024;222:116116. DOI
  2. Rodrigues IG, Arcoverde GMPF, do Nascimento CLC, Ferraz VD, da Silva NF, de Arruda IKG, et al. Sex-Specific Differences in Visceral and Subcutaneous Adiposity Accumulation and Their Association With Metabolic Abnormalities. Journal of Obesity. 2025;2025:7240063. DOI
  3. Tramunt B, Smati S, Grandgeorge N, Lenfant F, Arnal JF, Montagner A, et al. Sex differences in metabolic regulation and diabetes susceptibility. Diabetologia. 2020;63(3):453-461. DOI
  4. Zatterale F, Longo M, Naderi J, Raciti GA, Desiderio A, Miele C, et al. Chronic Adipose Tissue Inflammation Linking Obesity to Insulin Resistance and Type 2 Diabetes. Front Physiol. 2020;10:1607. DOI
  5. Zhang M, Hu T, Zhang S, Zhou L. Associations of Different Adipose Tissue Depots with Insulin Resistance: A Systematic Review and Meta-analysis of Observational Studies. Sci Rep. 2015;5:18495. DOI
  6. Karlsson T, Rask-Andersen M, Pan G, Höglund J, Wadelius C, Ek WE, et al. Contribution of genetics to visceral adiposity and its relation to cardiovascular and metabolic disease. Nat Med. 2019;25(9):1390-1395. DOI
  7. Luo J, Wang Y, Mao J, Yuan Y, Luo P, Wang G, et al. Features, functions, and associated diseases of visceral and ectopic fat: a comprehensive review. Obesity. 2025;33(5):825-838. DOI
  8. Riazi K, Azhari H, Charette JH, Underwood FE, King JA, Afshar EE, et al. The prevalence and incidence of NAFLD worldwide: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Gastroenterology & Hepatology. 2022;7(9):851-861. DOI
  9. Mottillo S, Filion KB, Genest J, Joseph L, Pilote L, Poirier P, et al. The Metabolic Syndrome and Cardiovascular Risk: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of the American College of Cardiology. 2010;56(14):1113-1132. DOI
  10. Pizzol D, Smith L, Fontana L, Caruso MG, Bertoldo A, Demurtas J, et al. Associations between body mass index, waist circumference and erectile dysfunction: a systematic review and META-analysis. Rev Endocr Metab Disord. 2020;21(4):657-666. DOI
  11. Brand JS, Rovers MM, Yeap BB, Schneider HJ, Tuomainen TP, Haring R, et al. Testosterone, Sex Hormone-Binding Globulin and the Metabolic Syndrome in Men: An Individual Participant Data Meta-Analysis of Observational Studies. PLoS ONE. 2014;9(7):e100409. DOI
  12. Wittert G, Grossmann M. Obesity, type 2 diabetes, and testosterone in ageing men. Rev Endocr Metab Disord. 2022;23(6):1233-1242. DOI
  13. Corona G, Rastrelli G, Monami M, Saad F, Luconi M, Lucchese M, et al. Body weight loss reverts obesity-associated hypogonadotropic hypogonadism: a systematic review and meta-analysis. European Journal of Endocrinology. 2013;168(6):829-843. DOI
  14. Thomas EL, Parkinson JR, Frost GS, Goldstone AP, Doré CJ, McCarthy JP, et al. The Missing Risk: MRI and MRS Phenotyping of Abdominal Adiposity and Ectopic Fat. Obesity. 2012;20(1):76-87. DOI
  15. Ross R, Neeland IJ, Yamashita S, Shai I, Seidell J, Magni P, et al. Waist circumference as a vital sign in clinical practice: a Consensus Statement from the IAS and ICCR Working Group on Visceral Obesity. Nat Rev Endocrinol. 2020;16(3):177-189. DOI
  16. Alberti KGMM, Eckel RH, Grundy SM, Zimmet PZ, Cleeman JI, Donato KA, et al. Harmonizing the Metabolic Syndrome: A Joint Interim Statement of the International Diabetes Federation Task Force on Epidemiology and Prevention; National Heart, Lung, and Blood Institute; American Heart Association; World Heart Federation; International Atherosclerosis Society; and International Association for the Study of Obesity. Circulation. 2009;120(16):1640-1645. DOI
  17. Ashwell M, Gunn P, Gibson S. Waist-to-height ratio is a better screening tool than waist circumference and BMI for adult cardiometabolic risk factors: systematic review and meta-analysis. Obesity Reviews. 2012;13(3):275-286. DOI
  18. Jayedi A, Soltani S, Zargar MS, Khan TA, Shab-Bidar S. Central fatness and risk of all cause mortality: systematic review and dose-response meta-analysis of 72 prospective cohort studies. BMJ. 2020;370:m3324. DOI
  19. Jayedi A, Soltani S, Motlagh SZ, Emadi A, Shahinfar H, Moosavi H, et al. Anthropometric and adiposity indicators and risk of type 2 diabetes: systematic review and dose-response meta-analysis of cohort studies. BMJ. 2022;376:e067516. DOI
  20. Putra ICS, Kamarullah W, Prameswari HS, Pramudyo M, Iqbal M, Achmad C, et al. Metabolically unhealthy phenotype in normal weight population and risk of mortality and major adverse cardiac events: A meta-analysis of 41 prospective cohort studies. Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research & Reviews. 2022;16(10):102635. DOI
  21. Chaston TB, Dixon JB. Factors associated with percent change in visceral versus subcutaneous abdominal fat during weight loss: findings from a systematic review. Int J Obes. 2008;32(4):619-628. DOI
  22. Taylor R. Type 2 diabetes and remission: practical management guided by pathophysiology. J Intern Med. 2021;289(6):754-770. DOI
  23. Zelicha H, Kloting N, Kaplan A, Yaskolka Meir A, Rinott E, Tsaban G, et al. The effect of high-polyphenol Mediterranean diet on visceral adiposity: the DIRECT PLUS randomized controlled trial. BMC Med. 2022;20(1):327. DOI
  24. Klein H, Alufer L, Goldberg Toren DT, Pachter D, Kamer O, Ebstein Karamani N, et al. Lifestyle-Induced Visceral Fat Loss as a Key Target for Durable Cardiometabolic Health: MRI-Assessed 5- and 10-Year Follow-Up After 2 Clinical Trials. Circulation. 2026;154(1):16-27. DOI
  25. Veum VL, Laupsa-Borge J, Eng Ø, Rostrup E, Larsen TH, Nordrehaug JE, et al. Visceral adiposity and metabolic syndrome after very high-fat and low-fat isocaloric diets: a randomized controlled trial. The American Journal of Clinical Nutrition. 2017;105(1):85-99. DOI
  26. Geidl-Flueck B, Hochuli M, Németh Á, Eberl A, Derron N, Köfeler HC, et al. Fructose- and sucrose- but not glucose-sweetened beverages promote hepatic de novo lipogenesis: A randomized controlled trial. Journal of Hepatology. 2021;75(1):46-54. DOI
  27. Hall KD, Ayuketah A, Brychta R, Cai H, Cassimatis T, Chen KY, et al. Ultra-Processed Diets Cause Excess Calorie Intake and Weight Gain: An Inpatient Randomized Controlled Trial of Ad Libitum Food Intake. Cell Metabolism. 2019;30(1):67-77.e3. DOI
  28. Dote-Montero M, Clavero-Jimeno A, Merchán-Ramírez E, Oses M, Echarte J, Camacho-Cardenosa A, et al. Effects of early, late and self-selected time-restricted eating on visceral adipose tissue and cardiometabolic health in participants with overweight or obesity: a randomized controlled trial. Nat Med. 2025;31(2):524-533. DOI
  29. Verheggen RJHM, Maessen MFH, Green DJ, Hermus ARMM, Hopman MTE, Thijssen DHJ. A systematic review and meta-analysis on the effects of exercise training versus hypocaloric diet: distinct effects on body weight and visceral adipose tissue. Obesity Reviews. 2016;17(8):664-690. DOI
  30. Johnson NA, Sachinwalla T, Walton DW, Smith K, Armstrong A, Thompson MW, et al. Aerobic Exercise Training Reduces Hepatic and Visceral Lipids in Obese Individuals Without Weight Loss. Hepatology. 2009;50(4):1105-1112. DOI
  31. Slentz CA, Aiken LB, Houmard JA, Bales CW, Johnson JL, Tanner CJ, et al. Inactivity, exercise, and visceral fat. STRRIDE: a randomized, controlled study of exercise intensity and amount. Journal of Applied Physiology. 2005;99(4):1613-1618. DOI
  32. Chang YH, Yang HY, Shun SC. Effect of exercise intervention dosage on reducing visceral adipose tissue: a systematic review and network meta-analysis of randomized controlled trials. Int J Obes. 2021;45(5):982-997. DOI
  33. Chen X, He H, Xie K, Zhang L, Cao C. Effects of various exercise types on visceral adipose tissue in individuals with overweight and obesity: A systematic review and network meta-analysis of 84 randomized controlled trials. Obesity Reviews. 2024;25(3):e13666. DOI
  34. Ismail I, Keating SE, Baker MK, Johnson NA. A systematic review and meta-analysis of the effect of aerobic vs. resistance exercise training on visceral fat. Obesity Reviews. 2012;13(1):68-91. DOI
  35. Covassin N, Singh P, McCrady-Spitzer SK, St Louis EK, Calvin AD, Levine JA, et al. Effects of Experimental Sleep Restriction on Energy Intake, Energy Expenditure, and Visceral Obesity. Journal of the American College of Cardiology. 2022;79(13):1254-1265. DOI
  36. Spiegel K, Tasali E, Penev P, Van Cauter E. Brief Communication: Sleep Curtailment in Healthy Young Men Is Associated with Decreased Leptin Levels, Elevated Ghrelin Levels, and Increased Hunger and Appetite. Ann Intern Med. 2004;141(11):846-850. DOI
  37. Al Khatib HK, Harding SV, Darzi J, Pot GK. The effects of partial sleep deprivation on energy balance: a systematic review and meta-analysis. Eur J Clin Nutr. 2017;71(5):614-624. DOI
  38. Tasali E, Wroblewski K, Kahn E, Kilkus J, Schoeller DA. Effect of Sleep Extension on Objectively Assessed Energy Intake Among Adults With Overweight in Real-life Settings: A Randomized Clinical Trial. JAMA Intern Med. 2022;182(4):365-374. DOI
  39. Harada Y, Oga T, Chihara Y, Azuma M, Murase K, Toyama Y, et al. Differences in Associations between Visceral Fat Accumulation and Obstructive Sleep Apnea by Sex. Annals of the American Thoracic Society. 2014;11(3):383-391. DOI
  40. Iftikhar IH, Hoyos CM, Phillips CL, Magalang UJ. Meta-analyses of the Association of Sleep Apnea with Insulin Resistance, and the Effects of CPAP on HOMA-IR, Adiponectin, and Visceral Adipose Fat. J Clin Sleep Med. 2015;11(4):475-485. DOI
  41. Cignarelli A, Castellana M, Castellana G, Perrini S, Brescia F, Natalicchio A, et al. Effects of CPAP on Testosterone Levels in Patients With Obstructive Sleep Apnea: A Meta-Analysis Study. Front Endocrinol. 2019;10:551. DOI
  42. Carneiro-Barrera A, Amaro-Gahete FJ, Guillén-Riquelme A, Jurado-Fasoli L, Sáez-Roca G, Martín-Carrasco C, et al. Effect of an Interdisciplinary Weight Loss and Lifestyle Intervention on Obstructive Sleep Apnea Severity: The INTERAPNEA Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2022;5(4):e228212. DOI
  43. Regan CP, Morgan PJ, Hardacre SL, Wade L, Pagoto SL, Hunt K, et al. Men's Representation in Behavioral Weight Loss Trials: A Systematic Review. Obesity Reviews. 2026:e70170. DOI
  44. Oosterhoff M, Rotteveel A, Hulshof TA, Kilic S, Helmig S, de Weerde AC, et al. Deelname en uitval bij de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). Wie en waarom? Bilthoven: RIVM; 2025. RIVM-rapport 2025-0085. DOI
  45. Hunt K, Wyke S, Gray CM, Anderson AS, Brady A, Bunn C, et al. A gender-sensitised weight loss and healthy living programme for overweight and obese men delivered by Scottish Premier League football clubs (FFIT): a pragmatic randomised controlled trial. The Lancet. 2014;383(9924):1211-1221. DOI
  46. Gray CM, Wyke S, Zhang R, Anderson AS, Barry S, Boyer N, et al. Long-term weight loss trajectories following participation in a randomised controlled trial of a weight management programme for men delivered through professional football clubs: a longitudinal cohort study and economic evaluation. Int J Behav Nutr Phys Act. 2018;15(1):60. DOI
  47. Golzarand M, Salari-Moghaddam A, Mirmiran P. Association between alcohol intake and overweight and obesity: a systematic review and dose-response meta-analysis of 127 observational studies. Critical Reviews in Food Science and Nutrition. 2022;62(29):8078-8098. DOI
  48. Bendsen NT, Christensen R, Bartels EM, Kok FJ, Sierksma A, Raben A, et al. Is beer consumption related to measures of abdominal and general obesity? A systematic review and meta-analysis. Nutr Rev. 2013;71(2):67-87. DOI
  49. Chiolero A, Faeh D, Paccaud F, Cornuz J. Consequences of smoking for body weight, body fat distribution, and insulin resistance. The American Journal of Clinical Nutrition. 2008;87(4):801-809. DOI
  50. Aubin HJ, Farley A, Lycett D, Lahmek P, Aveyard P. Weight gain in smokers after quitting cigarettes: meta-analysis. BMJ. 2012;345:e4439. DOI
  51. Wang X, Qin LQ, Arafa A, Eshak ES, Hu Y, Dong JY. Smoking Cessation, Weight Gain, Cardiovascular Risk, and All-Cause Mortality: A Meta-analysis. Nicotine & Tobacco Research. 2021;23(12):1987-1994. DOI
  52. Watanabe K, Sakuraya A, Kawakami N, Imamura K, Ando E, Asai Y, et al. Work-related psychosocial factors and metabolic syndrome onset among workers: a systematic review and meta-analysis. Obesity Reviews. 2018;19(11):1557-1568. DOI
  53. van der Valk E, Abawi O, Mohseni M, Abdelmoumen A, Wester V, van der Voorn B, et al. Cross-sectional relation of long-term glucocorticoids in hair with anthropometric measurements and their possible determinants: A systematic review and meta-analysis. Obesity Reviews. 2022;23(3):e13376. DOI
  54. Hill D, Conner M, Clancy F, Moss R, Wilding S, Bristow M, et al. Stress and eating behaviours in healthy adults: a systematic review and meta-analysis. Health Psychology Review. 2022;16(2):280-304. DOI
  55. Saghazadeh A, Dolatshahi M, Mohammadi S, Kassani SH, Naghashzadeh M, Ippolito JE, et al. A Systematic Review and Meta-Analysis of Semaglutide Effects on Adipose Tissue and Emerging Effects on Brain and Cognition. Obesity Reviews. 2026;27(8):e70108. DOI
  56. Lincoff AM, Brown-Frandsen K, Colhoun HM, Deanfield J, Emerson SS, Esbjerg S, et al. Semaglutide and Cardiovascular Outcomes in Obesity without Diabetes. N Engl J Med. 2023;389(24):2221-2232. DOI
  57. Wilding JPH, Batterham RL, Davies M, Van Gaal LF, Kandler K, Konakli K, et al. Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: The STEP 1 trial extension. Diabetes Obes Metab. 2022;24(8):1553-1564. DOI
  58. Knowler WC, Barrett-Connor E, Fowler SE, Hamman RF, Lachin JM, Walker EA, et al. Reduction in the Incidence of Type 2 Diabetes with Lifestyle Intervention or Metformin. N Engl J Med. 2002;346(6):393-403. DOI
  59. Wittert G, Bracken K, Robledo KP, Grossmann M, Yeap BB, Handelsman DJ, et al. Testosterone treatment to prevent or revert type 2 diabetes in men enrolled in a lifestyle programme (T4DM): a randomised, double-blind, placebo-controlled, 2-year, phase 3b trial. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2021;9(1):32-45. DOI
  60. Grossmann M, Hoermann R, Wittert G, Yeap BB. Effects of testosterone treatment on glucose metabolism and symptoms in men with type 2 diabetes and the metabolic syndrome: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled clinical trials. Clinical Endocrinology. 2015;83(3):344-351. DOI
  61. Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Obesitas (M95). Utrecht: NHG; 2023. Geraadpleegd 5 augustus 2026. Link
21.000+ lezers

Nieuwsbrief

Elke maand iets gezonds in je inbox.

Auteur

Jaap Versfelt
Jaap Versfelt

Directeur-bestuurder

Bio

Gerelateerde artikelen

Volle, kleurrijke schappen van een supermarkt, gezien van bovenaf.Wetenschap

Ultrabewerkt voedsel

Wat is ultrabewerkt voedsel en hoe herken je het in de supermarkt? Het staat voor meer dan de helft van ons eten. Lees wat het met je gezondheid doet.

Lees meer