Fysieke aandoeningen
Leefstijl bij lichamelijke aandoeningen
Bij veel fysieke aandoeningen speelt je leefstijl een belangrijke rol. Per aandoening zie je wat je zelf kunt doen, naast je reguliere behandeling.
Wat kan leefstijl voor jou doen bij fysieke aandoeningen?
Doe de gratis leefstijlcheck: 22 vragen in ongeveer tien minuten. Je ziet direct je score en kunt je rapport per mail krijgen. Of praat mee in de supportgroep: er zijn ruim 23.000 lidmaatschappen in 13 supportgroepen.
Waarom leefstijl bij fysieke aandoeningen?
Veel fysieke aandoeningen zoals diabetes, hart- en vaatziekten en obesitas hebben gemeen dat ze sterk worden beïnvloed door je dagelijkse gewoonten. Wat je eet, hoe je beweegt en of je genoeg slaapt, heeft direct effect op je gezondheid.
Leefstijl is geen vervanging voor medische behandeling, maar een krachtige aanvulling. Met de juiste ondersteuning en kleine stappen kun je vaak grote gezondheidswinst behalen.
Waar kun je terecht?
Hieronder vind je per aandoening informatie over wat leefstijl kan betekenen. Elke aandoening is uniek, dus wat voor de één werkt hoeft niet voor jou te werken.
Overleg altijd met je huisarts of specialist voordat je grote veranderingen doorvoert. Zij kennen jouw situatie en kunnen samen met jou een plan maken dat bij je past.
Fysieke aandoeningen
Wat leefstijl per aandoening kan betekenen
Acné
Acne is veel meer dan een paar puistjes. Het kan je zelfvertrouwen aantasten, je sociale leven beïnvloeden en zelfs leiden tot somberheid of angst. Hoewel acne vaak wordt gezien als iets dat bij de puberteit hoort, hebben ook miljoenen volwassenen er last van. Standaard behandelingen richten zich op de symptomen, maar steeds meer onderzoek laat zien dat leefstijl een grote rol speelt bij het ontstaan én verminderen van acne. Op deze pagina lees je wat acne is, wat leefstijl kan betekenen en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
1 artikel
Artrose
Artrose kan je dagelijks leven flink beïnvloeden. Pijn en stijfheid in je knieën, heupen of handen maken bewegen moeilijker. Veel mensen denken dat er weinig aan te doen is, maar dat klopt niet. Onderzoek laat zien dat leefstijl een grote rol speelt bij het ontstaan, verergeren én verbeteren van artroseklachten. Een diagnose artrose kan zelfs een kantelpunt zijn om gezonder te gaan leven. Op deze pagina lees je wat artrose is, wat leefstijl kan betekenen en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
5 artikelen
Auto-immuunziekten
Bij een auto-immuunziekte valt je afweer je eigen lichaam aan. Leefstijl kan helpen de ontsteking te dempen en klachten te verminderen.
7 artikelen
Bloedarmoede en ijzertekort
Bij een ijzertekort heeft je lichaam te weinig ijzer op voorraad. Dit kan uiteindelijk leiden tot bloedarmoede. Maar je kunt ook een ijzertekort hebben zonder bloedarmoede. En bloedarmoede kan ook andere oorzaken hebben dan een tekort aan ijzer.
2 artikelen
Darmkanker
Darmkanker begint bijna altijd stil: als een goedaardig poliepje dat er tien tot vijftien jaar over doet om kwaadaardig te worden. Elk jaar krijgen ongeveer 14.000 Nederlanders deze diagnose. De behandeling is de laatste jaren flink verbeterd, maar geeft zware bijwerkingen en neemt de kans op terugkeer niet weg. Met leefstijl kun je in elke fase iets bereiken, en het gaat om forse getallen. Vezelrijk en plantaardig eten, genoeg bewegen, niet roken, weinig alcohol en een gezond gewicht verlagen samen de kans op darmkanker met ruwweg de helft. Bereid je je in de weken vóór een operatie gericht voor, dan krijg je ruim 40 procent minder ernstige complicaties. En wie na de chemokuur een begeleid beweegprogramma volgt, heeft een ruim een derde lagere kans om te overlijden.
1 artikel
Diabetes type 1
Leefstijl beïnvloedt je bloedsuiker en is bij diabetes type 1 onderdeel van het dagelijks zelfmanagement.
22 artikelen
Diabetes type 2
Diabetes type 2 treft meer dan een miljoen Nederlanders. Het aantal groeit snel. De aandoening beïnvloedt je dagelijks leven: van wat je eet en hoe je beweegt tot je energieniveau en welzijn. Medicijnen kunnen helpen, maar pakken niet altijd de onderliggende oorzaken aan. Het goede nieuws? Met aanpassingen in voeding, beweging, slaap en stressmanagement kun je je gezondheid aanzienlijk verbeteren. Soms is het zelfs mogelijk om diabetes type 2 om te keren. Op deze pagina lees je wat diabetes type 2 is, wat leefstijl kan betekenen en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
52 artikelen
Endometriose
Endometriose kan veel invloed hebben op je dagelijks leven. Pijn rond de menstruatie is een bekende klacht, maar ook darmklachten, pijn bij het vrijen en vermoeidheid komen voor. Pijnstillers en hormonen zijn belangrijke behandelingen en soms kan een operatie helpen. Daarnaast kunnen bijvoorbeeld bekkenfysiotherapie, psychologische hulp of aanpassingen in je leefstijl iets betekenen. Wat helpt, verschilt per persoon en hangt af van je klachten.
1 artikel
Erectieproblemen
Erectieproblemen kunnen veel invloed hebben op je kwaliteit van leven en op je relatie. Veel mannen schamen zich en zoeken geen hulp, terwijl het juist een belangrijk signaal is dat je lichaam afgeeft. Het goede nieuws? Het goede nieuws? Erectieproblemen zijn vaak te voorkomen en goed te behandelen. Met leefstijlveranderingen kun je zowel je seksuele gezondheid als je algehele gezondheid verbeteren. Op deze pagina lees je wat leefstijl kan betekenen en hoe je zelf aan de slag kunt gaan. Onderaan vind je ook een artikel met meer informatie over dit onderwerp.
4 artikelen
Fibromyalgie
Fibromyalgie geeft langdurige pijn door het hele lichaam, met vermoeidheid, slecht slapen en concentratieproblemen. In Nederland gaat het naar schatting om 300.000 tot 700.000 mensen. Geen enkel medicijn is in Europa goedgekeurd: de middelen die in de Verenigde Staten wel zijn toegelaten, halveren de pijn bij ongeveer 1 op de 10 mensen, en bewijs voor effect na zes maanden ontbreekt. Met leefstijl (beweging, ontspanning, slaap) kun je veel bereiken.
2 artikelen
Hart- en vaatziekten
Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak wereldwijd. Een hartinfarct of beroerte kan je leven ingrijpend veranderen. Veel mensen weten dat roken een risicofactor is, maar de invloed van voeding, beweging en slaap wordt vaak onderschat. Onderzoek laat zien dat de leefstijl 90 procent van het risico op een hartinfarct bepaalt. Dat betekent dat je zelf veel kunt doen. Op deze pagina lees je wat hart- en vaatziekten zijn, wat leefstijl kan betekenen en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
15 artikelen
Hevige menstruatie
Je verschoont vaker dan elke twee uur, je staat er 's nachts voor op, en los van je menstruatie ben je moe. Twee tot vijf van de tien vrouwen hebben hevig menstrueel bloedverlies. De standaardbloedtest bij moeheid mist bij deze groep bijna zes van de tien ijzertekorten. Aan het bloedverlies verandert leefstijl weinig, maar het ijzertekort dat erdoor ontstaat pak je grotendeels zelf aan, vooral met voeding.
2 artikelen
Hoge bloeddruk
Hoge bloeddruk kan je leven meer beïnvloeden dan je op het eerste gezicht denkt. Het is niet alleen een hoog getal bij de dokter, maar vaak ook hoofdpijn, vermoeidheid en het gevoel dat je geen grip krijgt op je klachten. Veel mensen slikken trouw hun pillen, maar merken dat de druk toch steeds weer opspeelt. Steeds meer onderzoek laat zien dat leefstijl een grotere rol speelt dan lang werd gedacht. Voeding, slaap, beweging, stress en sociale steun beïnvloeden je bloeddruk direct. Op deze pagina lees je wat hoge bloeddruk is, wat leefstijl kan betekenen en hoe je zelf aan de slag kunt.
5 artikelen
IBD (Crohn en colitis ulcerosa)
Darmaandoeningen zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa hebben een grote impact op het dagelijks leven. Buikpijn, vermoeidheid en onvoorspelbare klachten maken het lastig om je normaal te voelen. Medicijnen kunnen de ontsteking remmen, maar pakken niet altijd de onderliggende oorzaken aan. Steeds meer onderzoek laat zien dat voeding, beweging en stressmanagement een belangrijke rol spelen bij het beloop van deze aandoeningen. Op deze pagina lees je wat darmaandoeningen zijn, wat leefstijl kan betekenen en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
7 artikelen
Jicht
Jicht veroorzaakt pijnlijke gewrichtsaanvallen door ophoping van urinezuur. Voedingsaanpassingen kunnen aanvallen helpen voorkomen.
3 artikelen
Kanker
Een kankerdiagnose zet je leven op zijn kop, en de behandeling vraagt veel van je lichaam. Leefstijl vervangt die behandeling niet. Maar rond een operatie, tijdens de chemo en in de jaren daarna blijkt je conditie wel verschil te maken: voor hoe je de behandeling doorstaat, voor je herstel en voor de kans dat de ziekte terugkomt. Voeding en beweging zijn daarin de twee waar het meeste onderzoek naar is gedaan. Op deze pagina lees je wat leefstijl kan betekenen bij kanker en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
4 artikelen
Lage rugklachten
Lage rugklachten kunnen je dagelijks leven flink beperken. Van opstaan tot slapen, van werken tot sporten: de pijn is er steeds bij. Veel mensen grijpen naar pijnstillers, maar die helpen vaak maar beperkt en kunnen bij langdurig gebruik juist problemen veroorzaken. Het goede nieuws is dat leefstijlaanpassingen zoals bewegen, gezonder eten en beter slapen de pijn effectief kunnen verminderen. Op deze pagina lees je wat lage rugklachten zijn, wat leefstijl kan betekenen en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
2 artikelen
Leververvetting
Leververvetting geeft in het begin weinig klachten. Veel mensen weten niet dat ze het hebben. Ondertussen kan de lever langzaam beschadigd raken en neemt het risico op hart- en vaatziekten en diabetes toe. Het goede nieuws: leververvetting is in de vroege stadia vaak omkeerbaar. Met aanpassingen in voeding, beweging en slaap kun je de lever laten herstellen. Op deze pagina lees je wat leververvetting is, wat leefstijl kan betekenen en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
3 artikelen
Maculadegeneratie
Maculadegeneratie tast het scherpe zien aan. Lezen, gezichten herkennen en autorijden worden steeds moeilijker. Het begint vaak geleidelijk en wordt pas laat opgemerkt. Hoewel leeftijd en erfelijkheid een rol spelen, laat onderzoek zien dat leefstijl het risico sterk beïnvloedt. Met de juiste aanpassingen kun je je ogen beschermen en de progressie vertragen. Op deze pagina lees je wat maculadegeneratie is, wat leefstijl kan betekenen en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
1 artikel
Metabole disfunctie
Metabole disfunctie is vaak niet direct zichtbaar, maar beïnvloedt je gezondheid op veel fronten. Je stofwisseling raakt ontregeld, waardoor processen als energieproductie en vetstofwisseling minder goed werken. Dat verhoogt het risico op diabetes type 2, hart- en vaatziekten, dementie en vele andere aandoeningen. Het goede nieuws: met aanpassingen in je leefstijl kun je de balans herstellen. Op deze pagina lees je wat metabole disfunctie is, welke rol leefstijl speelt en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
23 artikelen
Orthopedische klachten
Een pijnlijke knie, een stijve schouder, een vinger die blijft haken. We noemen het slijtage en zoeken de oorzaak in het gewricht zelf. Toch heeft ruim de helft van de mensen tussen 40 en 75 jaar jaarlijks zulke klachten, en steeds vaker al rond de veertig. Recent onderzoek laat een sterk verband zien met iets anders: een ontregelde stofwisseling. Met leefstijl (beweging, voeding, slaap) kun je veel bereiken.
3 artikelen
Osteoporose
Osteoporose, in gewone taal botontkalking, doet geen pijn en geeft geen klachten: je merkt het meestal pas als er iets breekt. Meer dan een miljoen Nederlanders hebben het, maar bij de huisarts zijn er maar zo’n 156.000 bekend. Medicijnen verlagen het breukrisico aantoonbaar, maar ze voorkomen de val niet, en juist een val veroorzaakt de meeste breuken. Met leefstijl (beweging, voeding, verbinding) kun je veel bereiken.
3 artikelen
Overgewicht en obesitas
Overgewicht en obesitas raken steeds meer mensen. In Nederland heeft inmiddels de helft van de volwassenen overgewicht. Dat heeft grote gevolgen voor je gezondheid: het risico op diabetes type 2, hart- en vaatziekten en kanker neemt fors toe. Maar er is goed nieuws: met de juiste aanpak kun je je stofwisseling herstellen en blijvend afvallen. Op deze pagina lees je wat obesitas is, welke rol leefstijl speelt en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
36 artikelen
PCOS
"Probeer eerst maar wat af te vallen" - wie PCOS heeft, kent die zin en weet hoe moeizaam dat gaat. Ongeveer één op de acht vrouwen krijgt ermee te maken: een onregelmatige cyclus, acne, overbeharing en moeilijker zwanger worden. Medicijnen dempen de klachten, maar geen enkel middel geneest de aandoening. Met leefstijl (voeding, beweging, slaap) kun je veel bereiken.
1 artikel
PMS en PMDD
In de week voor je menstruatie ben je prikkelbaar, somber of doodmoe; zodra de menstruatie begint, zakken de klachten weg. Dat patroon heet PMS, en bij ongeveer 2 op de 100 vrouwen zijn de klachten zo heftig dat werk en relaties eronder lijden: PMDD. Voor PMS is in Nederland geen enkel medicijn geregistreerd, en wie zoekt wat te doen vindt vooral supplementen. Met leefstijl (niet roken, weinig alcohol, bewegen en gedragstherapie) kun je echter veel bereiken.
3 artikelen
Prediabetes
Bij prediabetes is je bloedsuiker te hoog, maar is het nog geen diabetes type 2. Naar schatting hebben 1,4 miljoen mensen in Nederland prediabetes, en vaak merken ze er zelf niets van. Je bloedsuiker kan doorstijgen, maar ook terugzakken naar normaal. Met leefstijl (voeding, beweging en afvallen als je te zwaar bent) lukt terug naar normaal vaak, al is het geen garantie.
1 artikel
Prostaatklachten
Vaker plassen, 's nachts twee of drie keer je bed uit en een straal die niet meer is wat hij was: tot vier op de tien mannen boven de vijftig hebben er last van. Meestal komen de klachten van een goedaardig vergrote prostaat of van de blaas, niet van kanker. Er zijn plasmedicijnen, maar de huisartsenrichtlijn noemt hun effect zelf zeer beperkt. Met leefstijl (beweging, voeding, slaap) kun je veel bereiken.
1 artikel
Reflux
Brandend maagzuur, een zure smaak in de keel, een opgeblazen gevoel na het eten of een vervelende hoest zodra je gaat liggen: reflux is voor miljoenen mensen een dagelijkse last. Voor veel mensen voelt een dagelijkse zuurremmer als de logische oplossing: een pil, klacht weg. Maar dat werkt lang niet bij iedereen en pakt de oorzaak van reflux niet aan. Met leefstijl (voeding, beweging, ontspanning) kun je veel bereiken.
1 artikel
Reuma
Reuma kan je dagelijks leven ingrijpend beïnvloeden. Hevige pijn, vermoeidheid en stijfheid maken het moeilijk om gewone dingen te doen. Aan de buitenkant is het vaak niet te zien, wat voor extra frustratie zorgt. Veel mensen vragen hun arts: wat kan ik er zelf aan doen? Steeds meer onderzoek laat zien dat leefstijl een positief effect kan hebben op reumaklachten. Op deze pagina lees je wat reuma is, wat leefstijl kan betekenen en hoe je zelf aan de slag kunt gaan.
15 artikelen
Schildklierkanker
Schildklierkanker is meestal goed te behandelen. Van de meest voorkomende vorm leeft na vijf jaar meer dan 95 op de 100 mensen nog. Toch houden veel mensen na de behandeling klachten, zoals vermoeidheid en angst voor terugkeer, en kan de behandeling botverlies geven. Met leefstijl (beweging, voeding, ontspanning) kun je naast die behandeling iets doen.
1 artikel
Slaapapneu
Bij slaapapneu valt je keel tijdens de slaap steeds dicht, en stopt je adem even. In Nederland hebben naar schatting 315.000 tot 500.000 mensen slaapapneu. Een masker (CPAP) houdt de keel open zolang je het draagt, maar de slaapapneu zelf wordt daar nauwelijks minder van. Met leefstijl (afvallen als je te zwaar bent, bewegen en op je zij slapen) kun je veel bereiken.
1 artikel
Tandbederf
Tandbederf, of cariës, is een van de meest voorkomende gezondheidsproblemen ter wereld, en het gaat vrijwel altijd ongemerkt. In een Nederlands onderzoek had 65 procent van de deelnemers minstens één onbehandeld gaatje. Poetsen en de tandarts helpen, maar ze bepalen niet wat er de rest van de dag in je mond gebeurt. Met leefstijl (voeding, slaap, ontspanning) kun je veel bereiken.
1 artikel
Testosterontekort
Moe, meer buik, minder zin in seks - en dan blijkt je testosteron laag. Bij de meeste mannen ligt dat aan hun gewicht, hun nachten, hun alcohol of hun medicijnen. Een gel of injectie tilt je waarde snel omhoog. Maar je eigen aanmaak valt dan stil, en aan je gewicht of je slaap verandert er niets. Met leefstijl (afvallen, slaap, minder alcohol) kun je veel bereiken.
2 artikelen
Vleesboom
Vleesbomen in de baarmoeder zijn bijna gewoon: de meeste vrouwen krijgen ze, meestal zonder het te weten. Een kwart tot een derde krijgt er klachten van: hevig bloedverlies, buikpijn, vaak plassen en moeheid. Een vleesboom die je al hebt, krijg je met leefstijl niet weg. Met leefstijl (voeding, beweging, ontspanning) verklein je wel de kans dat er nieuwe bijkomen en houd je de klachten hanteerbaar.
1 artikel
Zwangerschapsdiabetes
Zwangerschapsdiabetes betekent te veel suiker in je bloed tijdens de zwangerschap; je voelt er zelf meestal niets van. In 2019 kregen ruim twaalfduizend zwangere vrouwen in Nederland de diagnose, en dat aantal loopt op. De behandeling houdt je bloedsuiker in toom, maar de sterk verhoogde kans op diabetes type 2 in de jaren ná de bevalling neemt ze niet weg. Met leefstijl (beweging, voeding, slaap) kun je veel bereiken.
1 artikel
Zwangerschapsvergiftiging
Zwangerschapsvergiftiging - artsen zeggen pre-eclampsie - is hoge bloeddruk die na twintig weken zwangerschap ontstaat, met schade aan een orgaan erbij. Ongeveer 4 procent van de zwangere vrouwen krijgt het, en bevallen is de enige behandeling die de aandoening beëindigt. Wat de kans vooraf het meest verkleint zijn medicijnen. Met leefstijl (voeding, beweging, slaap) verklein je de kans verder.
1 artikel
Artikelen over Fysieke aandoeningen
ArtikelPeer support helpt diabetes type 2 omkeren
Peer support helpt mensen met diabetes type 2 hun gezondheid verbeteren via leefstijl, zonder extra zorg of medicatie, blijkt uit BMJ-onderzoek.
WetenschapLong covid herstel: wat kun je zelf doen?
Long covid herstel duurt vaak maanden. Lees wat je zelf kunt doen met bewegen, rust, slaap en eten, en waarom één vraag over inspanning eerst komt.
WetenschapJicht: hoe voorkom je een volgende aanval?
Wat helpt echt bij jicht? Gewicht, voeding, alcohol, beweging en slaap op een rij, naast de medische behandeling. Met uitleg over urinezuur.
WetenschapOsteoporose: hoe houd je je botten sterk?
Botontkalking aanpakken met leefstijl. Ontdek wat beweging, voeding en valpreventie doen voor je botten, en waar de grenzen van het bewijs liggen.
ArtikelAfvallen in de overgang: waarom het lastiger is en wat wél werkt
Afvallen in de overgang kan, ook al voelt het lastiger. Lees waarom je buik groeit en wat helpt: echt eten met eiwit, krachttraining en een rustig tempo.
ArtikelKoolhydraatarm eten: zo begin je
Koolhydraatarm eten: hoeveel koolhydraten per dag, wat je minder en meer eet en hoe je in vier stappen begint. Lees hoe je het volhoudt.
Welke fysieke aandoeningen reageren op leefstijl?
Aandoeningen zoals diabetes, hart- en vaatziekten en obesitas worden sterk beïnvloed door voeding, beweging en slaap.
Vervangt leefstijl mijn medische behandeling?
Nee, leefstijl is geen vervanging maar een krachtige aanvulling op je medische behandeling.
Werkt dezelfde leefstijlaanpak voor iedereen?
Nee, elke aandoening en elke persoon is anders. Wat voor de één werkt, hoeft voor jou niet te werken.
Mag ik zelf grote leefstijlveranderingen doorvoeren?
Overleg dit altijd eerst met je huisarts of specialist. Zij kennen jouw situatie en kunnen samen met jou een passend plan maken.
Vervangt deze pagina medisch advies?
Nee, dit vervangt geen medisch advies; overleg met je arts of behandelaar voordat je veranderingen doorvoert.