Endometriose
Pijn die je serieus mag nemen
Endometriose kan klachten geven zoals pijn, darmklachten en vermoeidheid. Wat kan leefstijl betekenen bij deze klachten? En wanneer is andere behandeling of hulp nodig?
Wat kan leefstijl voor jou doen bij endometriose?
Doe de gratis leefstijlcheck: 22 vragen in ongeveer tien minuten. Je ziet direct je score en kunt je rapport per mail krijgen. Of praat mee in de supportgroep: er zijn ruim 23.000 lidmaatschappen in 13 supportgroepen.
Wat is endometriose?
Bij endometriose zit weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder. Het kan bijvoorbeeld op het buikvlies, de eierstokken, darm of blaas zitten.
Endometriose kan verschillende klachten geven. Veel pijn tijdens de menstruatie is een bekende klacht. Maar ook pijn in de onderbuik, pijn tijdens het vrijen, darm- en blaasklachten en vermoeidheid komen voor. Endometriose kan het ook moeilijker maken om zwanger te worden.
Pijnstillers en hormonen zijn belangrijke behandelingen tegen endometriosepijn. Soms kan een operatie helpen. Welke behandeling past, hangt af van je klachten en situatie.
Leefstijl bij endometriose
Leefstijl geneest endometriose niet en vervangt een medische behandeling niet. Wel zijn er aanwijzingen dat leefstijl bij sommige klachten kan helpen.
Heb je bijvoorbeeld veel darmklachten? Dan kan voeding een rol spelen. Slaap je slecht of ben je erg moe? Dan kan het belangrijk zijn om ook daarnaar te kijken.
Er is nog niet veel goed onderzoek naar leefstijl bij endometriose. We weten daarom nog niet goed wat werkt en voor wie.
De zes leefstijlpijlers voor een energiek en vitaal leven
Wat je zelf kunt doen, per leefstijlpijler
Voeding
Er is geen bewezen endometriosedieet. Je hoeft dus niet standaard gluten, zuivel of andere voedingsmiddelen te vermijden. Heb je naast endometriose veel last van buikpijn, een opgeblazen buik, diarree of verstopping? Dan kan voeding wel helpen bij deze darmklachten. In een klein onderzoek uit 2025 namen de darmklachten af bij 60% van de vrouwen die een low-FODMAP-dieet volgden. Bij het andere dieet was dit 26%. Wil je low-FODMAP proberen? Doe dit bij voorkeur met een diëtist. Het dieet is bedoeld tegen darmklachten. We weten niet of het invloed heeft op de endometriose zelf.
Meer over voedingIn één oogopslag
Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij endometriose samen, per leefstijlpijler. Handig om te bewaren of te delen.
Infographic Vergroten (opent in een nieuw tabblad)Endometriose: wat kun je doen aan de klachten?
Tekst van de infographic
Je Leefstijl als Medicijn · Endometriose
Endometriose: wat kun je doen aan de klachten?
Bij endometriose zit weefsel dat lijkt op je baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder. Ongeveer 1 op de 10 vrouwen heeft het. Geen eetpatroon laat het verdwijnen; wat wel werkt gaat over de pijn zelf en over slapen.
Begin bij de pijn
Het aantal plekken zegt niets over je pijn
Bij pijn die jaren aanhoudt wordt je zenuwstelsel gevoeliger. Je pijnsysteem is te behandelen.
Vraag om gedragstherapie voor de pijn
Minder pijn, en je gaat vooruit in je dagelijks leven. Zeg erbij dat je pijnbehandeling zoekt.
Zoek een bekkenfysiotherapeut
Na vijf sessies was de bekkenbodem meer ontspannen en deed vrijen minder pijn. Vraag om ontspannen, niet om aanspannen.
Slaap
Slecht slapen houdt de uitputting vast
Bij de vermoeidheid hangt slecht slapen sterker samen dan de pijn zelf.
Behandel slapeloosheid als aparte klacht
Vraag je huisarts om praattherapie bij slapeloosheid; die werkt beter dan slaaptips.
Darmklachten en eten
Behandel je darmklachten apart
Een kwart van de vrouwen met endometriose heeft ook een prikkelbare darm.
Probeer tijdelijk minder FODMAP's
Minder ui, tarwe en appel; zes op de tien merkten verschil, tegen ruim een kwart op een gewoon dieet. Doe het met een diëtist.
Bewegen
Beweeg voor je energie
Begeleide oefentherapie maakt je minder moe, tot een jaar later. Op de menstruatiepijn zelf werkt het niet.
Bouw langzaam op
Verdeel het over je cyclus; een te zware inspanning kan je een dag later opbreken.
Mensen om je heen
Neem iemand mee naar het spreekuur
Iemand die kan bevestigen wat de pijn met je week doet.
Zoek andere vrouwen op
Somberheid en angst komen bij endometriose vaker voor. Of contact zoeken daartegen helpt, is niet onderzocht.
Laat je hart volgen
Vraag om je bloeddruk en cholesterol
Je hebt ongeveer de helft meer kans op hartklachten. Vraag er zelf om, ook als je slank en jong bent.
Niet roken telt hier het zwaarst
Voor je hart en bloedvaten, en ook voor je kans op zwangerschap bij ivf.
Grootste winst
Laat gluten schrappen, zuivel schrappen, supplementen en afvallen liggen: daar is bij endometriose geen onderbouwing voor. Houd in plaats daarvan twee of drie cycli bij welke dagen pijn geven en wat je hebt afgezegd.
Verder met endometriose?
De leefstijlcheck staat bovenaan deze pagina.
Ontdek waar je staat
Doe het samen
Zelf aan de slag
Leer meer
Wat zegt de wetenschap?
Er is nog niet veel goed onderzoek naar leefstijl bij endometriose. Sommige onderzoeken naar voeding, bewegen en andere leefstijlfactoren laten positieve resultaten zien, maar we weten nog niet goed wat werkt en voor wie. Een leefstijlaanpak die voor iedereen met endometriose werkt, is er daarom niet.
Lees in het uitgebreide artikel wat bekend is over de behandeling van endometriose en wat leefstijl bij verschillende klachten kan betekenen.
ArtikelEndometriose: klachten, behandeling en wat je zelf kunt doen
Endometriose geeft vaak pijn, darmklachten en vermoeidheid. Lees hoe het wordt vastgesteld en behandeld, en wat voeding, bewegen en slaap kunnen doen.
Artikelen over Endometriose
ArtikelEndometriose: klachten, behandeling en wat je zelf kunt doen
Endometriose geeft vaak pijn, darmklachten en vermoeidheid. Lees hoe het wordt vastgesteld en behandeld, en wat voeding, bewegen en slaap kunnen doen.
Wat is endometriose?
Bij endometriose zit weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder. Dit kan onder andere pijn, darm- en blaasklachten en problemen met zwanger worden geven.
Welke klachten geeft endometriose?
Veel pijn tijdens de menstruatie is een bekende klacht. Ook pijn in de onderbuik, pijn tijdens of na het vrijen, pijn bij poepen of plassen, darm- en blaasklachten en vermoeidheid kunnen voorkomen.
Wat kan leefstijl betekenen bij endometriose?
Leefstijl geneest endometriose niet. Voeding, bewegen, slaap en ontspanning kunnen bij sommige klachten wel iets betekenen. Er is nog niet genoeg onderzoek om één leefstijlaanpak voor endometriose te adviseren.