Ga naar inhoud
Webinar Bewegen een hoofdzaakInschrijven
Je Leefstijl Als Medicijn
Vrouw met buikpijn op bed, endometriose wat kun je doen

Endometriose

Grip krijgen op de pijn

Bij endometriose groeit weefsel dat op baarmoederslijmvlies lijkt buiten de baarmoeder. Lees wat leefstijl kan betekenen bij klachten zoals pijn en vermoeidheid.

Wat is endometriose?

Bij endometriose groeit weefsel dat lijkt op het slijmvlies van de baarmoeder buiten de baarmoeder: op het buikvlies, op de eierstokken, soms op de darm of de blaas. Die plekken reageren op de cyclus, raken ontstoken en trekken hun eigen zenuwen aan. Bij een deel van de vrouwen met langdurige pijn wordt het zenuwstelsel gevoeliger; hoeveel plekken er zitten, voorspelt dan ook niet hoeveel pijn je hebt. De gangbare behandeling bestaat uit pijnstillers, hormonen die de cyclus stilleggen en een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog de plekken weghaalt. Die behandelingen nemen de aandoening niet weg: stop je met de hormonen, dan komen de klachten meestal terug. En bij vrouwen met tekenen van een overgevoelig zenuwstelsel houdt de pijn na een operatie ruim twee keer zo vaak aan.

Leefstijl bij endometriose

De grootste winst zit hier in het behandelen van de pijn zelf en van je slaap; eten en bewegen helpen vooral tegen darmklachten en vermoeidheid. Hieronder per leefstijlpijler wat je concreet kunt doen.

De zes leefstijlpijlers voor een energiek en vitaal leven

Wat je zelf kunt doen, per leefstijlpijler

Voeding

Ongeveer een kwart van de vrouwen met endometriose heeft daarnaast een prikkelbare darm. Tegen die darmklachten helpt een tijdelijke FODMAP-beperking: minder van bepaalde suikers die in je dikke darm vergisten, zoals in ui, tarwe en appel. Zes op de tien vrouwen merkten verschil, tegen ruim een kwart die gewoon at. Doe het met een diëtist, en stop ermee als je na vier weken niets merkt. Gluten of zuivel schrappen, supplementen en afvallen kun je laten liggen: daar is bij endometriose geen onderbouwing voor.

Meer over voeding

In één oogopslag

Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij endometriose samen, per leefstijlpijler. Handig om te bewaren of te delen.

Je Leefstijl als Medicijn · Endometriose

Endometriose: wat kun je doen aan de klachten?

Bij endometriose zit weefsel dat lijkt op je baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder. Ongeveer 1 op de 10 vrouwen heeft het. Geen eetpatroon laat het verdwijnen; wat wel werkt gaat over de pijn zelf en over slapen.

Begin bij de pijn

  • Het aantal plekken zegt niets over je pijn

    Bij pijn die jaren aanhoudt wordt je zenuwstelsel gevoeliger. Je pijnsysteem is te behandelen.

  • Vraag om gedragstherapie voor de pijn

    Minder pijn, en je gaat vooruit in je dagelijks leven. Zeg erbij dat je pijnbehandeling zoekt.

  • Zoek een bekkenfysiotherapeut

    Na vijf sessies was de bekkenbodem meer ontspannen en deed vrijen minder pijn. Vraag om ontspannen, niet om aanspannen.

Slaap

  • Slecht slapen houdt de uitputting vast

    Bij de vermoeidheid hangt slecht slapen sterker samen dan de pijn zelf.

  • Behandel slapeloosheid als aparte klacht

    Vraag je huisarts om praattherapie bij slapeloosheid; die werkt beter dan slaaptips.

Darmklachten en eten

  • Behandel je darmklachten apart

    Een kwart van de vrouwen met endometriose heeft ook een prikkelbare darm.

  • Probeer tijdelijk minder FODMAP's

    Minder ui, tarwe en appel; zes op de tien merkten verschil, tegen ruim een kwart op een gewoon dieet. Doe het met een diëtist.

Bewegen

  • Beweeg voor je energie

    Begeleide oefentherapie maakt je minder moe, tot een jaar later. Op de menstruatiepijn zelf werkt het niet.

  • Bouw langzaam op

    Verdeel het over je cyclus; een te zware inspanning kan je een dag later opbreken.

Mensen om je heen

  • Neem iemand mee naar het spreekuur

    Iemand die kan bevestigen wat de pijn met je week doet.

  • Zoek andere vrouwen op

    Somberheid en angst komen bij endometriose vaker voor. Of contact zoeken daartegen helpt, is niet onderzocht.

Laat je hart volgen

  • Vraag om je bloeddruk en cholesterol

    Je hebt ongeveer de helft meer kans op hartklachten. Vraag er zelf om, ook als je slank en jong bent.

  • Niet roken telt hier het zwaarst

    Voor je hart en bloedvaten, en ook voor je kans op zwangerschap bij ivf.

Grootste winst

Laat gluten schrappen, zuivel schrappen, supplementen en afvallen liggen: daar is bij endometriose geen onderbouwing voor. Houd in plaats daarvan twee of drie cycli bij welke dagen pijn geven en wat je hebt afgezegd.

Geen medisch advies. Leefstijl komt naast de medische zorg, niet in plaats daarvan. Pijnstillers, hormonale behandeling en een kijkoperatie geven veel vrouwen echte verlichting. Stop nooit zelf met medicatie; afbouwen alleen in overleg met je huisarts of gynaecoloog.

Je Leefstijl als Medicijn

Poster als pdf

Aan de slag met je gezondheid

Praktische hulpmiddelen om vandaag nog te beginnen

Leefstijl community

Leefstijl community

Word lid van de JLAM leefstijl community en krijg toegang tot exclusieve content.

Meer informatie
Kennis Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Kennis

Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.

Ontdek onze kennisbank
Wat eten we vandaag? Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Recepten

Tips en recepten met ontstekingsremmende voeding. Veel groenten, gezonde vetten en vis.

Bekijk recepten
Webinars Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Webinars

Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.

Bekijk webinars
Materialen Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Materialen

Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.

Download materialen

Wat zegt de wetenschap?

Hoeveel endometriose een arts ziet, zegt weinig over hoeveel pijn je hebt: bij langdurige pijn wordt het zenuwstelsel zelf gevoeliger, en dan kan de pijn blijven als de plekken zijn weggehaald. Die pijn is te behandelen. Van geen enkel eetpatroon is aangetoond dat het endometriose laat verdwijnen; wat wel is aangetoond, gaat over de pijn, de slaap en de energie. De sterkste bevindingen:

  • Gedragstherapie voor de pijn: vrouwen kregen na acht weken groepssessies via beeldbellen minder pijn, en ze gingen vooruit in hun dagelijks leven.
  • Fysiotherapie verlaagt de pijn met ongeveer 2 punten op een schaal van 10, vooral door elektrotherapie en laser.
  • Een tijdelijke FODMAP-beperking tegen darmklachten: zes op de tien vrouwen merkten verschil, tegen ruim een kwart die gewoon at.
  • Slaap laten behandelen loont: slecht slapen hangt met de uitputting sterker samen dan de pijn zelf.
  • Begeleid bewegen maakt minder moe, tot een jaar later.
  • Stoppen met roken telt bij een kinderwens het zwaarst: roken verlaagt de kans op een kind na een vruchtbaarheidsbehandeling met ongeveer de helft.

Artikelen over Endometriose

Veelgestelde vragen
Wat is endometriose?

Endometriose is een aandoening waarbij weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder groeit. Dit weefsel kan klachten veroorzaken zoals pijn en vermoeidheid.

Welke klachten geeft endometriose?

Endometriose kan klachten geven zoals pijn en vermoeidheid.

Wat kan leefstijl betekenen bij endometriose?

Leefstijl kan een rol spelen bij het omgaan met klachten zoals pijn en vermoeidheid bij endometriose.