Zwangerschapsdiabetes
Nu en na de bevalling
Zwangerschapsdiabetes is een verhoogde bloedsuiker die tijdens de zwangerschap ontstaat. Voeding en beweging spelen een belangrijke rol bij de behandeling.
Wat is zwangerschapsdiabetes?
Bij elke zwangere vrouw reageert het lichaam gaandeweg minder goed op insuline, het hormoon dat je bloedsuiker regelt. Maakt je alvleesklier niet genoeg extra insuline aan, dan loopt je bloedsuiker op: zwangerschapsdiabetes.
Die extra suiker gaat via de placenta naar je kind, dat er zelf extra insuline voor aanmaakt. Insuline is ook een groeihormoon: je baby groeit harder dan bedoeld, en kan vlak na de geboorte een lage bloedsuiker krijgen.
De behandeling bestaat uit aangepaste voeding, bewegen, zelf je bloedsuiker meten en soms insuline. Die beschermt je kind, maar stopt bij de bevalling, terwijl de moeite die je lichaam met suiker heeft meestal al van vóór de zwangerschap komt.
Leefstijl bij zwangerschapsdiabetes
Bewegen is hier de sterkste leefstijlpijler: het verkleint de kans op zwangerschapsdiabetes met ongeveer een derde. En de grootste gezondheidswinst ligt in de jaren na de bevalling, want daar kun je diabetes type 2 nog voorkomen. Hieronder per leefstijlpijler wat je concreet kunt doen.
De zes leefstijlpijlers voor een energiek en vitaal leven
Wat je zelf kunt doen, per leefstijlpijler
Voeding
Kies koolhydraten die je bloedsuiker langzaam laten stijgen: volkoren brood, havermout, peulvruchten en fruit in plaats van wit brood, witte rijst, frisdrank en koek. Dat verlaagt de kans dat je insuline nodig hebt met ongeveer een kwart. Minder koolhydraten eten helpt niet aantoonbaar, en er ligt een ondergrens van 175 gram per dag; wil je eraan werken, doe dat met een diëtist erbij. Afvallen tijdens de zwangerschap wordt afgeraden: kom aan wat bij je startgewicht past, en werk aan je gewicht vóór een zwangerschap of na de bevalling.
Meer over voedingIn één oogopslag
Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij zwangerschapsdiabetes samen. Handig om te bewaren of te delen.
Je Leefstijl als Medicijn · Zwangerschapsdiabetes
Zwangerschapsdiabetes voorkomen en aanpakken met leefstijl
In 2019 kregen ruim twaalfduizend zwangere vrouwen in Nederland te horen dat hun bloedsuiker te hoog was. Voorkomen lukt vaak, en de grootste winst ligt in de jaren na de bevalling.
Bewegen werkt het best
Beweeg ongeveer 140 minuten stevig per week
Ongeveer een derde minder kans. Stevig: je kunt nog praten, maar niet meer zingen.
Begin er zo vroeg mogelijk mee
Wie in de eerste maanden begint heeft er het meeste aan. Welke vorm je kiest maakt niet uit.
Wandel een half uur na het eten
Heb je de diagnose al, dan verlaagt bewegen je bloedsuiker in de uren na een maaltijd.
Kies langzamere koolhydraten
Ruil snel om voor langzaam
Volkoren brood, havermout, peulvruchten en fruit in plaats van wit brood, frisdrank en koek.
Eet niet mínder koolhydraten
Dat is niet aangetoond, en je krijgt er te weinig ijzer en jodium van binnen.
Sla probiotica over
Ze verlagen je kans niet, en verhogen de kans op zwangerschapsvergiftiging.
Kom aan wat bij je past
Afvallen tijdens de zwangerschap wordt afgeraden
Te weinig aankomen geeft vaker een te klein kind en vroeggeboorte, te veel aankomen een te groot kind en een keizersnede.
Hoeveel hangt af van je startgewicht
Ruwweg 11,5 tot 16 kilo bij een normaal gewicht, 7 tot 11 bij overgewicht, 5 tot 9 bij ernstig overgewicht.
Krijg je de diagnose?
Bij de meesten blijft het bij leefstijl
Ongeveer een op de vijf heeft insuline nodig. Dat is geen falen.
Leefstijl is hier het grootste deel van de behandeling
Aangepaste voeding en bewegen verlagen de kans op een te groot kind met ongeveer 40 procent.
Na de bevalling ligt de grootste winst
Zet de jaarlijkse bloedsuikercontrole zelf in je agenda
Je krijgt bijna tien keer zo vaak diabetes type 2. Prik zes weken na de bevalling, daarna elk jaar.
Begin in de eerste jaren ná de bevalling
Dan verklein je je kans met ongeveer een vijfde. Tijdens de zwangerschap zelf levert dat niets op.
Doe het niet alleen
Zoek vrouwen op die hetzelfde doormaken
Ook om te horen dat het niet aan jou ligt: sommige vrouwen voelen zich er schuldig over.
Vraag je gynaecoloog het door te geven
Aan je huisarts, en begin er bij je volgende afspraak zelf over.
Grootste winst
Die winst na de bevalling komt niet van afvallen: de begeleide vrouwen wogen nauwelijks minder. Goed nieuws, in een periode waarin afvallen wel het laatste is waar je energie voor hebt.
Geen medisch advies. Leefstijl komt naast de verloskundige zorg, niet in plaats daarvan. Ga je duidelijk intensiever bewegen dan je gewend was, of wil je je voeding fors omgooien, overleg dat dan met je verloskundige, gynaecoloog of diëtist.
Je Leefstijl als Medicijn
Poster als pdfAan de slag met je gezondheid
Praktische hulpmiddelen om vandaag nog te beginnen
Leefstijl community
Word lid van de JLAM leefstijl community en krijg toegang tot exclusieve content.
Kennis
Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.
Recepten
Tips en recepten met ontstekingsremmende voeding. Veel groenten, gezonde vetten en vis.
Webinars
Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.
Materialen
Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.
Wat zegt de wetenschap?
Met zwangerschapsdiabetes laat je lichaam zien dat het al langer moeite heeft met suiker, meestal al van vóór de zwangerschap. Dat verklaart waarom de behandeling tijdens de zwangerschap niet het hele verhaal is: vrouwen die zwangerschapsdiabetes hebben gehad, krijgen bijna tien keer zo vaak diabetes type 2. Meestal binnen tien jaar, en vaak al binnen vijf. Wat leefstijl aantoonbaar doet:
- Bewegen verkleint de kans op zwangerschapsdiabetes met ongeveer een derde, vanaf ongeveer 140 minuten stevig per week.
- Een mediterraan eetpatroon (veel groente, fruit, peulvruchten, noten, olijfolie en vis) leek de kans bij vrouwen met een verhoogd risico met ongeveer een derde te verlagen.
- Langzamere koolhydraten verlagen na de diagnose de kans dat je insuline nodig hebt met ongeveer een kwart.
- Aangepaste voeding en bewegen verlagen na de diagnose de kans op een te groot kind met ongeveer 40 procent.
- Leefstijl na de bevalling: begin je in de eerste jaren na de bevalling met anders eten en meer bewegen, dan verklein je de kans op diabetes type 2 met ongeveer een vijfde.
- Borstvoeding: vrouwen die langer en meer borstvoeding gaven, kregen minder vaak diabetes type 2.
ArtikelZwangerschapsdiabetes voorkomen en aanpakken met leefstijl
Zwangerschapsdiabetes voorkomen? Bewegen werkt het best. Wat helpt tijdens de zwangerschap, en waarom de grootste winst erna ligt.
Artikelen over Zwangerschapsdiabetes
ArtikelZwangerschapsdiabetes voorkomen en aanpakken met leefstijl
Zwangerschapsdiabetes voorkomen? Bewegen werkt het best. Wat helpt tijdens de zwangerschap, en waarom de grootste winst erna ligt.
Wat is zwangerschapsdiabetes?
Zwangerschapsdiabetes is een verhoogde bloedsuiker die tijdens de zwangerschap ontstaat. Het gaat om een tijdelijke vorm van diabetes die specifiek samenhangt met de zwangerschap.
Wat kan ik zelf doen bij zwangerschapsdiabetes?
Voeding en beweging spelen een belangrijke rol bij de behandeling van zwangerschapsdiabetes. Deze leefstijlpijlers ondersteunen samen met medische begeleiding een stabielere bloedsuiker.