Ga naar inhoud
Webinar Bewegen een hoofdzaakInschrijven
Je Leefstijl Als Medicijn
Twee bloedbuisjes voor een ferritinebepaling bij ijzertekort

Hevige menstruatie

Het ijzertekort erachter

Hevig menstrueel bloedverlies kan je dagelijks leven flink beïnvloeden. Ontdek wat voeding en leefstijl voor je kunnen betekenen.

Wat is hevig menstrueel bloedverlies?

Hevig is bloedverlies dat je leven raakt: vaker dan elke twee uur verschonen, stolsels groter dan een 2-euromunt, doorlekken, of langer dan zeven dagen bloeden. Eén signaal is al genoeg om het bij je huisarts te melden.

In bloed zit ijzer, en van ijzer maakt je lichaam hemoglobine: de stof die zuurstof door je lichaam vervoert. Verlies je maand na maand meer ijzer dan je uit je eten opneemt, dan raakt eerst je ijzervoorraad op en zakt pas daarna je hemoglobine; te weinig hemoglobine heet bloedarmoede. Al vóór die bloedarmoede voel je de lege ijzervoorraad: moeheid, slecht concentreren, kortademig op de trap.

De standaardtest meet alleen het hemoglobine en mist die eerste stap; vraag daarom ook om ferritine, de meting van je ijzervoorraad, want vanzelf gebeurt dat niet.

Leefstijl bij hevig menstrueel bloedverlies

Voeding is hier de sterkste pijler, want met eten en drinken bepaal je hoeveel ijzer je opneemt. Hieronder per leefstijlpijler wat je concreet kunt doen.

De zes leefstijlpijlers voor een energiek en vitaal leven

Wat je zelf kunt doen, per leefstijlpijler

Voeding

Drink thee en koffie tussen de maaltijden in, een uur voor of na het eten. Zwarte thee bij de maaltijd blokkeert namelijk het grootste deel van de ijzeropname uit plantaardig voedsel, en koffie doet hetzelfde. Vitamine C werkt de andere kant op: het verbetert de ijzeropname uit de maaltijd waar je het bij eet. Zet dus een kiwi, wat paprika of een glas sinaasappelsap op tafel bij maaltijden zonder vlees of vis. Van het ijzer uit vlees en vis neem je ongeveer een kwart op, van het ijzer uit planten veel minder, maar 1 tot 10 procent. Tieners die weinig vlees eten én hevig bloeden hebben een dertien keer zo hoge kans op een ijzertekort; eet je weinig vlees, laat dan zeker je ferritine controleren.

Meer over voeding

In één oogopslag

Onderstaande infographic vat de belangrijkste adviezen bij hevig menstrueel bloedverlies samen. Handig om te bewaren of te delen.

Je Leefstijl als Medicijn · Hevige menstruatie

Hevige menstruatie en ijzertekort: wat je zelf kunt doen

Bijna vier op de tien Nederlandse vrouwen kunnen tijdens hun menstruatie niet alles doen wat ze normaal doen. Wat daar vaak achter zit is een ijzertekort dat niemand opmerkt, omdat de test die het aantoont niet vanzelf wordt aangevraagd.

Vraag om je ferritine

  • Een normaal Hb sluit een ijzertekort niet uit

    Bij jonge vrouwen met hevig bloedverlies mist een Hb-bepaling bijna zes van de tien tekorten.

  • Vraag om ferritine naast je Hb

    Ferritine is je ijzervoorraad. De richtlijn voor gynaecologen adviseert dat al bij moeheid met een normaal Hb.

  • Onder de 25 microgram per liter is te laag

    Staat er toch normaal op je uitslag terwijl je klachten houdt, vraag dan om een tweede blik.

Wanneer meld je het?

  • Eén van deze signalen is al genoeg

    Vaker dan elke twee uur verschonen, grote stolsels, doorlekken, 's nachts opstaan, langer dan zeven dagen.

  • Bloed je hevig sinds je allereerste menstruatie?

    Vraag om onderzoek naar een stollingsstoornis, zeker bij snel blauwe plekken of lang nabloeden in de familie.

  • Laat de oorzaak uitzoeken

    Vleesbomen, adenomyose, poliepen of PCOS kunnen erachter zitten. Leefstijl vervangt dat onderzoek niet.

Verschuif je thee en koffie

  • Drink thee en koffie tussen de maaltijden in

    Een uur voor of na het eten. Zwarte thee bij de maaltijd remt de ijzeropname uit planten fors; koffie ook.

  • Zet er vitamine C bij

    Een kiwi, wat paprika of een glas sinaasappelsap bij je peulvruchten en groene groenten.

Eet je weinig vlees?

  • Let dan extra op je ijzer

    Uit vlees en vis neem je ongeveer een kwart op, uit planten 1 tot 10 procent.

  • Laat zeker je ferritine controleren

    Van de meisjes die weinig vlees eten én hevig bloeden had ruim zeven op de tien te weinig ijzer.

Als je ijzertabletten slikt

  • Eén keer per dag, of om de dag

    Van een hogere dosis neem je de volgende dag 35 tot 45 procent minder op. Om de dag geeft dezelfde voorraad, met minder buikklachten.

  • Stop niet zodra je Hb goed is

    Dan begint het aanvullen van je voorraad pas. Laat je ferritine daarna opnieuw prikken.

Zeg het thuis

  • Vertel erbij waaróm je iets overdraagt

    De helft van de vrouwen doet dat niet. Wie het niet weet, kan ook niets overnemen.

  • Bescherm je nachtrust

    's Nachts opstaan om te verschonen en onrustige benen door ijzertekort houden je wakker.

Grootste winst

De oorzaak van je hevige bloedverlies moet een arts uitzoeken; het ijzertekort dat eruit volgt kun je grotendeels zelf aanpakken. Aanvullen helpt ook zonder bloedarmoede: je wordt er minder moe van.

Geen medisch advies. Slik ijzer alleen op basis van een gemeten tekort, niet op gevoel. Behandelingen tegen het bloedverlies vullen je ijzervoorraad niet aan; vraag daar apart om. Stop nooit zelf met medicatie.

Je Leefstijl als Medicijn

Poster als pdf

Aan de slag met je gezondheid

Praktische hulpmiddelen om vandaag nog te beginnen

Leefstijl community

Leefstijl community

Word lid van de JLAM leefstijl community en krijg toegang tot exclusieve content.

Meer informatie
Kennis Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Kennis

Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.

Ontdek onze kennisbank
Wat eten we vandaag? Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Recepten

Tips en recepten met ontstekingsremmende voeding. Veel groenten, gezonde vetten en vis.

Bekijk recepten
Webinars Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Webinars

Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.

Bekijk webinars
Materialen Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Materialen

Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.

Download materialen

Wat zegt de wetenschap?

Elke menstruatie kost bloed, en in bloed zit ijzer. Bij 120 milliliter bloedverlies raak je ongeveer 60 milligram ijzer per cyclus kwijt, terwijl je darm er per dag maar 1 tot 2 milligram uit je eten kan halen. Zolang je lichaam op zijn ijzervoorraad kan teren, blijft je hemoglobine normaal; voor elke vrouw met bloedarmoede zijn er daarom ongeveer drie die alleen een lege ijzervoorraad hebben. De sterkste punten uit het onderzoek:

  • Vraag om je ferritine: een hemoglobinebepaling mist bij jonge vrouwen met hevig bloedverlies bijna zes van de tien ijzertekorten; ferritine laat wél zien hoe vol je ijzervoorraad is.
  • Verschuif je thee en koffie: zwarte thee bij de maaltijd blokkeert het grootste deel van de ijzeropname uit plantaardig voedsel. Drink thee en koffie een uur voor of na het eten.
  • Vitamine C bij de maaltijd: verbetert de ijzeropname uit de maaltijd waar je het bij eet; op andere momenten van de dag doet extra vitamine C niets voor je ijzer.
  • Aanvullen helpt ook zonder bloedarmoede: vrouwen met een lage ijzervoorraad voelen zich minder moe zodra die wordt aangevuld.
  • Eén ijzertablet per dag is genoeg: een dosis van 60 milligram of meer verlaagt je opname van de volgende dosis met 35 tot 45 procent. Drie tabletten per dag leveren dus weinig extra op. Om de dag slikken mag ook; dat geeft dezelfde ijzervoorraad met minder maagdarmklachten.

Artikelen over Hevige menstruatie