Prediabetes
Wat je zelf kunt doen aan een te hoge bloedsuiker
Bij prediabetes is je bloedsuiker te hoog, maar is het nog geen diabetes. Met leefstijl lukt terug naar normaal vaak, al is het geen garantie.
Wat kan leefstijl voor jou doen bij prediabetes?
Doe de gratis leefstijlcheck: 22 vragen in ongeveer tien minuten. Je ziet direct je score en kunt je rapport per mail krijgen. Of praat mee in de supportgroep: er zijn ruim 23.000 lidmaatschappen in 13 supportgroepen.
Wat is prediabetes?
Het hormoon insuline brengt suiker uit je bloed naar je spieren en lever. Bij prediabetes reageert je lichaam daar minder goed op. Die ongevoeligheid heet insulineresistentie en begint jaren eerder: de alvleesklier maakt eerst extra insuline, en daarna lukt dat steeds minder.
De huisarts spreekt van prediabetes als je nuchtere bloedsuiker 6,1 tot onder 7,0 mmol/l is. Nuchter betekent dat je minstens 8 uur niets hebt gegeten en alleen water hebt gedronken. Bij zo'n waarde meet de huisarts na 3 maanden opnieuw. Blijft je uitslag in het gebied van prediabetes, dan controleert de huisarts je nuchtere bloedsuiker daarna elk jaar.
Medicijnen verkleinen bij prediabetes de kans op diabetes zolang je ze gebruikt, maar na het stoppen was dat effect in onderzoeken grotendeels weg. De Nederlandse huisartsenrichtlijn noemt voor prediabetes geen medicijnen, wel dat je met leefstijl de kans op diabetes kunt verkleinen.
Leefstijl bij prediabetes
Eten en bewegen helpen bij afvallen, maar tellen ook los van je gewicht mee. Hieronder per leefstijlpijler wat je concreet kunt doen.
De zes leefstijlpijlers voor een energiek en vitaal leven
Wat je zelf kunt doen, per leefstijlpijler
Voeding
Ben je te zwaar, dan is afvallen de eerste stap: weeg je 90 kilo, dan is 85 kilo al winst. Suikerhoudende frisdrank kun je beter laten staan, en volgens ons ook vruchtensap en smoothies. Eet weinig bewerkt vlees en ultrabewerkt voedsel, zoals kant-en-klaarmaaltijden en ontbijtgranen. Wij adviseren minder koolhydraten: minder brood, pasta, rijst, aardappelen, fruit en snoep, en meer groente, vlees, vis, eieren, noten en olijfolie. Kies je voor minder koolhydraten, dan adviseren wij minder dan 50 gram koolhydraten per dag, bij voorkeur met een diëtist. Gebruik je medicijnen voor je bloedsuiker of bloeddruk? Overleg dan eerst met je arts, want met minder koolhydraten kan je bloedsuiker of bloeddruk te laag worden.
Meer over voedingIn één oogopslag
Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij prediabetes samen. Handig om te bewaren of te delen.
Foto: Eigen infographic Je Leefstijl Als Medicijn
Aan de slag met je gezondheid
Praktische hulpmiddelen om vandaag nog te beginnen
SupportgroepDiabetes 2 Doorbreken
Supportgroep voor mensen met diabetes type 2 die leefstijl als medicijn inzetten.
Kennis
Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.
Recepten
Tips en recepten met ontstekingsremmende voeding. Veel groenten, gezonde vetten en vis.
Webinars
Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.
Materialen
Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.
Wat zegt de wetenschap?
Bij prediabetes reageert je lichaam minder goed op insuline. Vet in je lever speelt mee: mensen met leververvetting krijgen ongeveer twee keer zo vaak diabetes. Wat leefstijl hier kan, met het gemeten effect:
- Afvallen met een leefstijlprogramma. Zo'n programma verkleint de kans op diabetes met ongeveer 40 procent. Van elke 100 deelnemers keren er 11 meer terug naar een normale bloedsuiker dan zonder zo'n programma.
- Elke kilo telt. Per kilo die mensen kwijtraakten, daalde hun kans op diabetes met 16 procent.
- Eten en bewegen samen. Het doel was 7 procent afvallen en 150 minuten per week bewegen. Deelnemers kregen in bijna drie jaar 58 procent minder vaak diabetes.
- Terug naar normaal. Wie terugkeerde naar een normale bloedsuiker, kreeg in de jaren erna ruim de helft minder vaak diabetes dan wie prediabetes hield.
- Minder koolhydraten. Bij mensen met prediabetes, leververvetting en ernstig overgewicht had met zeer weinig koolhydraten daarna 50 procent weer een normale bloedsuiker. Met mediterraan eten was dat 29 procent, met vetarm eten 7 procent.
- Suikerhoudende frisdrank. Elk glas per dag hangt samen met een kwart meer kans op diabetes.
WetenschapPrediabetes omkeren: kan dat met voeding en leefstijl?
Prediabetes omkeren lukt vaak, maar niet altijd. Lees wat afvallen, eten en bewegen doen, en waarom wij minder koolhydraten adviseren.
Artikelen over Prediabetes
WetenschapPrediabetes omkeren: kan dat met voeding en leefstijl?
Prediabetes omkeren lukt vaak, maar niet altijd. Lees wat afvallen, eten en bewegen doen, en waarom wij minder koolhydraten adviseren.
Wat is het verschil tussen prediabetes en diabetes?
Bij prediabetes is je bloedsuiker te hoog, maar is het nog geen diabetes type 2. De huisarts spreekt van prediabetes als je nuchtere bloedsuiker 6,1 tot onder 7,0 mmol/l is. Meet de huisarts op twee verschillende dagen 7,0 of hoger, dan is het diabetes.
Hoe weet je dat je prediabetes hebt?
Dat merk je meestal niet zelf; de huisarts stelt het vast met een bloedtest. Ben je ouder dan 45 en heb je bijvoorbeeld overgewicht of diabetes in de familie, dan adviseert Thuisarts om 1 keer per 3 jaar je bloedsuiker te laten meten. Bij een waarde tussen 6,1 en 7,0 meet de huisarts na 3 maanden opnieuw.
Kun je prediabetes terugdraaien?
Vaak wel, maar het is geen garantie. Leefstijlprogramma's waarin mensen afvallen, verkleinen de kans op diabetes met ongeveer 40 procent. Van elke 100 deelnemers keren er 11 meer terug naar een normale bloedsuiker dan zonder zo'n programma.
Wat mag je niet eten bij prediabetes?
Suikerhoudende frisdrank kun je beter laten staan: elk glas per dag hangt samen met een kwart meer kans op diabetes. Wij raden aan ook vruchtensap en smoothies te laten staan. Eet weinig bewerkt vlees, zoals worst of ham, en weinig ultrabewerkt voedsel, zoals kant-en-klaarmaaltijden, ontbijtgranen en chips.
Krijg je medicijnen bij prediabetes?
De Nederlandse huisartsenrichtlijn noemt voor prediabetes geen medicijnen, wel dat je met leefstijl de kans op diabetes kunt verkleinen. Medicijnen verkleinen de kans op diabetes zolang je ze gebruikt, maar na het stoppen is dat effect grotendeels weg.