Prostaatklachten
Meer grip op het plassen
Vaker plassen en 's nachts je bed uit: de meeste mannen denken dat het er nu eenmaal bij hoort. Meestal is het geen enge ziekte, en met je bekkenbodem, je gewicht en wat je 's avonds drinkt valt er meer aan te doen dan je denkt.
Wat zijn prostaatklachten?
De klachten komen van een goedaardig vergrote prostaat, van de blaas, of van allebei. Zo'n vergroting heet in vaktaal benigne prostaathyperplasie: meer cellen rond de plasbuis, dus een nauwere doorgang. Het is geen kanker en het groeit er ook niet toe uit.
Testosteron, het mannelijk geslachtshormoon, wordt in de prostaat omgezet in een sterkere variant die de cellen aanzet tot delen. Daarnaast telt spanning: rond de prostaat en de blaashals zit spierweefsel, en staat dat strak, dan wordt de doorgang nauwer, hoe groot je prostaat ook is. Ook je stofwisseling doet mee: bij een verhoogde nuchtere bloedsuiker is de kans op een vergrote prostaat ongeveer drie keer zo groot.
Voor de klachten zijn er plasmedicijnen, maar de huisartsenrichtlijn noemt hun effect zeer beperkt en zet uitleg en adviezen zonder medicijnen vóór het recept. Bij prostaatkanker ligt dat anders: daar vervangt leefstijl geen behandeling.
Leefstijl bij prostaatklachten
Bij prostaatklachten begint de winst bij je bekkenbodem en je blaas: die kun je trainen. Hieronder per leefstijlpijler wat je concreet kunt doen.
De zes leefstijlpijlers voor een energiek en vitaal leven
Wat je zelf kunt doen, per leefstijlpijler
Voeding
Bij plasklachten zit de winst vooral in wanneer je drinkt: drink het grootste deel overdag, houd de avond droog en laat cafeïne 's avonds staan. Een prostaatdieet bestaat niet; wat wel telt is een eetpatroon dat je bloedsuiker rustig houdt, met op je bord groente, vis, vlees of ei, volle zuivel, noten en olijfolie. Van potjes moet je het niet hebben: sagepalm, het bekendste prostaatsupplement, doet niets merkbaars, en dagelijks vitamine E slikken gaf juist meer prostaatkanker.
Meer over voedingIn één oogopslag
Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij prostaatklachten samen, per leefstijlpijler. Handig om te bewaren of te delen.
Je Leefstijl als Medicijn · Prostaatgezondheid
Prostaatklachten: wat je zelf kunt doen
Tot vier op de tien vijftigplussers hebben er last van, meestal door een goedaardig vergrote prostaat of de blaas - geen kanker. Met training en gewoontes doe je zelf het meest.
Train je bekkenbodem en blaas
Vraag om bekkenbodemtraining
Ruim twee punten extra verbetering bovenop medicatie; een bekkenfysiotherapeut leert het je snel
Onderdruk aandrang, doe blaastraining
Sta stil, span je bekkenbodem kort aan tot de aandrang zakt; rek daarna de tijd tussen plasbeurten stapsgewijs op
Sta je 's nachts vaak op?
Nachtplassen komt vaak niet van je prostaat
Vaak maakt je lichaam 's nachts te veel urine, van vocht dat overdag in je benen zakt
Leg je benen omhoog voor het slapen
Of draag steunkousen; samen met drinken overdag en bekkenbodemoefeningen scheelt dat 1,4 plasbeurten per nacht, het dubbele van een tablet
Beweeg, en zit minder
Beweeg matig intensief
Matig actieve mannen hebben ruim een kwart minder vaak plasklachten dan mannen met een zittend leven
Doorbreek lang zitten
Tien uur of meer zitten per dag geeft juist meer kans op plasklachten
Eten, drinken en potjes
Schrap witbrood, koek en frisdrank
Een verhoogde bloedsuiker geeft zo'n drie keer zoveel kans op een vergrote prostaat
Laat prostaatsupplementen staan
Sagepalm doet te weinig om te merken; dagelijks vitamine E gaf slikkers 17 procent meer prostaatkanker
Prostaatkanker: wat je kunt bijsturen
Voorkomen kun je de ziekte niet
Wel verklein je de kans op de agressieve vorm en op overlijden aan de ziekte
Stop met roken
Wie rookt overlijdt vaker aan prostaatkanker; wie gestopt is niet meer
Houd je gewicht gezond, blijf bewegen
Overgewicht geeft meer kans om aan de ziekte te overlijden; bewegen is waarschijnlijk gunstig
Heb je prostaatkanker?
Leefstijl vervangt geen behandeling
Niets van dit alles remt de ziekte aantoonbaar af; stel je behandeling er nooit voor uit
Vraag om training bij hormoonbehandeling
Die behandeling kost spier en bot; twaalf weken conditie- en krachttraining draait een deel terug
Vraag of je partner mee mag
Mannen zonder partner overlijden vaker aan de ziekte; iemand die meekijkt en aandringt scheelt echt
Grootste winst
Begin klein: schrap koffie en alcohol na zes uur 's avonds, houd twee weken je nachten bij en maak een afspraak bij een bekkenfysiotherapeut.
Geen medisch advies. Ga naar de huisarts bij bloed in je urine of sperma, plotseling niet meer kunnen plassen, koorts bij het plassen of snel verergerende klachten. Stop nooit zelf met medicijnen, maar overleg met je huisarts. Bij prostaatkanker vervangt leefstijl geen behandeling.
Je Leefstijl als Medicijn
Poster als pdfAan de slag met je gezondheid
Praktische hulpmiddelen om vandaag nog te beginnen
Leefstijl community
Word lid van de JLAM leefstijl community en krijg toegang tot exclusieve content.
Kennis
Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.
Recepten
Tips en recepten met ontstekingsremmende voeding. Veel groenten, gezonde vetten en vis.
Webinars
Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.
Materialen
Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.
Wat zegt de wetenschap?
Prostaatklachten komen van de prostaat én van de blaas, en juist op die blaas heb je zelf invloed. Dit laat het onderzoek achter het artikel zien:
- Bekkenbodem- en blaastraining leverde bovenop de gewone medicatie ruim twee extra punten op de klachtenscore op; het effect van de medicijnen alleen noemt de huisartsenrichtlijn niet klinisch relevant.
- Nachtelijk plassen: bekkenbodemoefeningen, vooral overdag drinken, beter slapen en vocht uit de benen krijgen gaven samen ruim één plasbeurt per nacht minder, tegen ruim een halve met een plasmedicijn.
- Bewegen: matig actieve mannen krijgen ruim een kwart minder vaak plasklachten dan mannen met een zittend leven.
- Supplementen: sagepalm haalt 0,9 punt op de klachtenscore, ruim onder wat een man merkt; vitamine E gaf 17 procent meer prostaatkanker en calciumsupplementen hangen samen met meer sterfte aan prostaatkanker.
- Prostaatkanker voorkomen kan niet met zekerheid, maar roken en overgewicht hangen samen met de agressieve vorm: per vijf punten body-mass index stijgt de kans om eraan te overlijden met 11 procent.
- Krachttraining bij hormoonbehandeling draait een deel van het spierverlies terug; de Europese urologenrichtlijn beveelt twaalf weken begeleide training aan. Vraag ernaar, want vanzelf komt het niet.
ArtikelProstaatklachten: wat je zelf kunt doen met leefstijl
Prostaatklachten verminderen zonder meteen naar de pillen te grijpen: wat bekkenbodemtraining en drinken doen, en wat de PSA-test wel en niet zegt.
Artikelen over Prostaatklachten
ArtikelProstaatklachten: wat je zelf kunt doen met leefstijl
Prostaatklachten verminderen zonder meteen naar de pillen te grijpen: wat bekkenbodemtraining en drinken doen, en wat de PSA-test wel en niet zegt.
Wat zijn prostaatklachten?
Prostaatklachten zijn klachten die veel mannen krijgen naarmate ze ouder worden.
Speelt leefstijl een rol bij prostaatklachten?
Leefstijl kan een rol spelen bij prostaatklachten.