Schildklierkanker
Wat je zelf kunt doen naast je behandeling
Schildklierkanker is meestal goed te behandelen. Beweging, een gezond gewicht en aandacht voor de mentale last kunnen naast de behandeling staan.
Wat kan leefstijl voor jou doen bij schildklierkanker?
Doe de gratis leefstijlcheck: 22 vragen in ongeveer tien minuten. Je ziet direct je score en kunt je rapport per mail krijgen. Of praat mee in de supportgroep: er zijn ruim 23.000 lidmaatschappen in 13 supportgroepen.
Wat is schildklierkanker?
De schildklier is een klein, vlindervormig orgaan voor in de hals. Hij maakt hormonen die je stofwisseling regelen. Bij schildklierkanker gaan cellen in de schildklier ongecontroleerd delen. In Nederland krijgen ongeveer 900 mensen per jaar de diagnose, vrouwen ongeveer drie keer zo vaak als mannen. De meest voorkomende vorm groeit langzaam en heeft uitstekende vooruitzichten.
Twee routes jagen de groei van schildkliercellen aan. De eerste loopt via TSH, het hormoon uit de hersenen dat de schildklier aanzet tot werken. De tweede loopt via de stofwisseling. Bij overgewicht en insulineresistentie (je lichaam reageert minder goed op het hormoon insuline) maak je meer insuline en groeifactoren aan. Die stoffen prikkelen cellen tot groei.
De behandeling bestaat meestal uit een operatie, soms gevolgd door radioactief jodium. Daarna krijg je vaak schildklierhormoon in tabletvorm, soms in een hogere dosis om TSH laag te houden. Die hogere dosis verlaagt bij vrouwen na de overgang de botdichtheid. Minder botdichtheid vergroot op termijn de kans op botbreuken.
Leefstijl bij schildklierkanker
Beweging levert hier het meest concrete bewijs: het vangt het botverlies door de behandeling op. Hieronder per leefstijlpijler wat je concreet kunt doen.
De zes leefstijlpijlers voor een energiek en vitaal leven
Wat je zelf kunt doen, per leefstijlpijler
Voeding
Een gezond gewicht en een gezonde stofwisseling zijn de best onderbouwde manier om de kans op schildklierkanker te verkleinen. Overgewicht vergroot de kans op dertien soorten kanker, waaronder schildklierkanker. Kool, broccoli en andere kruisbloemige groenten kun je gewoon eten: krijg je genoeg jodium binnen, dan is hun effect op de schildklier verwaarloosbaar. Jodium uit brood en zout is in Nederland doorgaans op orde, en een gewone portie vis of zeewier is geen reden tot zorg. Alleen megadoses jodium uit supplementen zijn onverstandig, want die brengen de schildklier uit balans.
Meer over voedingIn één oogopslag
Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij schildklierkanker samen, per leefstijlpijler. Handig om te bewaren of te delen.
Je Leefstijl als Medicijn · Schildklierkanker is meestal goed te behandelen
Wat kun je zelf doen naast je behandeling?
Naast je behandeling kun je zelf iets doen: blijf bewegen, eet veel groente, praat over je zorgen en laat roken en alcohol staan.
Blijf bewegen, ook na de operatie
Beweeg vóór en na de operatie
Sommige behandelingen kunnen je botten zwakker maken. Wie vóór én na de operatie regelmatig bewoog, had ongeveer 60 procent minder heupbreuken dan wie niet bewoog. Wie pas na de operatie begon, had ook minder wervelbreuken.
Beweeg 150 minuten per week en doe 2 keer krachttraining
Matig inspannend bewegen helpt waarschijnlijk ook tegen vermoeidheid.
Eet veel groente
Eet veel groente
Kool en broccoli mogen gewoon.
Werk aan een gezond gewicht
De best onderbouwde manier om het risico op schildklierkanker te verlagen.
Neem geen megadoses jodium
Brood en zout geven meestal genoeg jodium. Megadoses uit supplementen zijn onverstandig.
Angst voor terugkeer komt veel voor
Praat erover
Bijvoorbeeld in een supportgroep met mensen met dezelfde diagnose.
Overweeg praattherapie of mindfulness
Een Nederlandse richtlijn noemt ze bij angst na kanker.
Roken en alcohol
Rook niet en drink geen alcohol
Voor alcohol en kanker bestaat geen veilige ondergrens.
Je Leefstijl als Medicijn
Poster als pdfOnderbouwing in het artikel Schildklierkanker aanpakken met leefstijl.
Aan de slag met je gezondheid
Praktische hulpmiddelen om vandaag nog te beginnen
Leefstijl community
Word lid van de JLAM leefstijl community en krijg toegang tot exclusieve content.
Kennis
Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.
Recepten
Tips en recepten met ontstekingsremmende voeding. Veel groenten, gezonde vetten en vis.
Webinars
Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.
Materialen
Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.
Wat zegt de wetenschap?
Schildklierkanker hangt samen met dezelfde stofwisseling die ook bij hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en andere kankers een rol speelt. Overgewicht en insulineresistentie geven cellen groeiprikkels en houden een lichte, langdurige ontsteking in stand. Wat leefstijl hier kan, met het gemeten effect:
- Gewicht. Elke vijf punten hogere BMI (een maat voor gewicht in verhouding tot lengte) hangt samen met ongeveer 9 procent meer kans op schildklierkanker.
- Overgewicht en obesitas. Ongeveer 13 procent van de gevallen is toe te schrijven aan obesitas, en nog eens 10 procent aan overgewicht.
- Metabool syndroom. De combinatie van buikvet, hoge bloeddruk, hoge bloedsuiker en ongunstige bloedvetten hangt samen met een hoger risico én met een agressievere tumor.
- Beweging rond de operatie. Wie vóór en na de operatie regelmatig bleef bewegen, had ongeveer 30 procent minder kans op een wervelbreuk en ongeveer 60 procent minder kans op een heupbreuk.
- Beweging bij kanker in het algemeen. Bewegen op het aanbevolen niveau hangt samen met ongeveer 15 procent lagere kankersterfte.
- Jodium. Waar mensen ruimer jodium binnenkrijgen, bijvoorbeeld uit vis en schaaldieren, ligt de kans op schildklierkanker ongeveer een kwart lager.
WetenschapSchildklierkanker aanpakken met leefstijl
Schildklierkanker en leefstijl: wat weet de wetenschap? Lees wat gewicht, beweging en steun naast de behandeling kunnen doen, en wat nog onbekend is.
Artikelen over Schildklierkanker
WetenschapSchildklierkanker aanpakken met leefstijl
Schildklierkanker en leefstijl: wat weet de wetenschap? Lees wat gewicht, beweging en steun naast de behandeling kunnen doen, en wat nog onbekend is.
Is schildklierkanker te genezen?
Meestal wel. De meeste mensen die de diagnose krijgen, genezen: van de meest voorkomende vorm leeft na vijf jaar meer dan 95 op de 100 mensen nog. De behandeling, met een operatie en soms radioactief jodium, is doorgaans effectief. Veel mensen houden daarna wel klachten, zoals vermoeidheid en angst voor terugkeer.
Hoe krijg je schildklierkanker?
De precieze oorzaak is meestal niet aan te wijzen. Straling in de kindertijd is de enige volledig erkende oorzaak. Van de leefstijlfactoren is overgewicht het best onderbouwd: elke vijf punten hogere BMI hangt samen met ongeveer 9 procent meer kans. Vrouwen krijgen het ongeveer drie keer zo vaak als mannen.
Is schildklierkanker erfelijk?
Soms. De zeldzame medullaire vorm is deels erfelijk bepaald; leefstijl speelt bij het ontstaan daarvan nauwelijks een rol. Daarnaast spelen familiaire aanleg en bepaalde erfelijke syndromen mee, net als leeftijd en geslacht.
Kun je schildklierkanker voorkomen met leefstijl?
Leefstijl biedt geen garantie, maar een gezond gewicht en een gezonde stofwisseling zijn de best onderbouwde manier om je risico te verlagen. Straling op jonge leeftijd en erfelijke aanleg heb je niet zelf in de hand. Roken en alcohol blijven schadelijk; voor alcohol is er geen veilige ondergrens.
Helpt bewegen na de behandeling van schildklierkanker?
Ja. Wie vóór en na de operatie regelmatig bleef bewegen, had ongeveer 30 procent minder kans op een wervelbreuk en ongeveer 60 procent minder kans op een heupbreuk. Dat vangt het botverlies op dat de behandeling met schildklierhormoon kan geven. Ook wie pas na de operatie begint, heeft minder kans op een wervelbreuk.