Hoge bloeddruk

Wat is hoge bloeddruk?

Hoge bloeddruk betekent dat je bloed te hard tegen de wanden van je bloedvaten drukt. Dat kan op den duur schade veroorzaken aan je hart, vaten, nieren en hersenen. Artsen meten het met twee getallen: de bovendruk (als je hart knijpt) en de onderdruk (als je hart rust). Van hoge bloeddruk spreken we bij 140/90 of hoger.

In Nederland heeft ongeveer 18 tot 20% van de volwassenen hoge bloeddruk. Dat zijn zo'n 2,8 tot 3 miljoen mensen. Omdat het vaak geen klachten geeft, blijft naar schatting 10 tot 15% onontdekt. Bij meer dan 85% is er geen duidelijke oorzaak. Het is een mix van genen, leefstijl en omgeving.

Uitlokkende factoren

Ultrabewerkte voeding en te veel zout verhogen het risico met 15 tot 23%. Insulineresistentie en laaggradige ontstekingen verhogen het risico met 43%. Langdurig zitten (meer dan 3 uur TV per dag) geeft 24% meer kans. Overgewicht verhoogt het risico met 80% en obesitas met 172%. Chronische stress geeft 40% hogere kans, terwijl angst en somberheid het risico met 19 tot 28% verhogen.

Ook omgevingsfactoren spelen mee. Fijnstof en stikstofoxiden veroorzaken extra stress in de bloedvaten. Langdurige blootstelling aan fijnstof verhoogt de kans op hoge bloeddruk met ongeveer 21%. Hormoonverstorende stoffen in alledaagse producten kunnen de bloeddruk ook beïnvloeden.

Behandeling

Bij hoge bloeddruk is de eerste stap altijd leefstijl. Gezonder eten, meer bewegen, minder zout, afvallen en stoppen met roken kunnen de bloeddruk met 5 tot 20 eenheden verlagen. Dat is vaak genoeg om medicijnen te voorkomen of minder nodig te maken. Bij mildere vormen is het aan te raden om eerst 3 tot 6 maanden leefstijl aan te passen. Medicijnen verlagen het risico op beroerte en hartaanval met 20 tot 40%, maar leefstijl blijft altijd de basis.

Een multidisciplinaire aanpak werkt het best: huisarts, diëtist, apotheker en fysiotherapeut samen. Teamzorg zorgt bij 70 tot 80% van de mensen voor betere bloeddrukwaarden.