Diabetes type 2
Eten, bewegen en je bloedsuiker
Bij diabetes type 2 reageren je cellen minder goed op insuline. Dit is een aandoening die sterk wordt beïnvloed door je leefstijl, en die je vaak kunt omkeren of flink kunt verbeteren.
Zelf aan de slag met diabetes type 2?
Vul je e-mailadres in en ontvang het gratis werkboek diabetes type 2. Je schrijft er je eigen stappen in. Je kunt het meteen downloaden. Daarna krijg je een paar korte mails die je op weg helpen.
Diabetes type 2 is vaak omkeerbaar.
Wat is diabetes type 2?
Diabetes type 2 is een langdurige aandoening met verhoogde bloedsuikerwaarden. Het lichaam reageert verminderd op insuline. Dat heet insulineresistentie. Insuline is een hormoon dat ervoor zorgt dat suiker uit je bloed in je cellen komt. Tegelijk kan de alvleesklier onvoldoende insuline produceren om dit te compenseren. De bloedsuiker blijft daardoor te hoog. Op den duur kan dat schade veroorzaken aan bloedvaten, nieren, zenuwen en ogen.
De gangbare behandeling begint met een medicijn dat de insulinegevoeligheid verbetert. Werkt dat onvoldoende, dan worden andere medicijnen toegevoegd, zoals sulfonylureumderivaten (stimuleren de alvleesklier), SGLT2-remmers (laten overtollige suiker via de urine afvoeren) of GLP-1-receptoragonisten (remmen de eetlust en verbeteren de insulineafgifte). Soms is insulinetherapie nodig. Deze behandelingen kunnen de bloedsuiker verbeteren, maar pakken de onderliggende insulineresistentie niet altijd aan. Sommige medicijnen kunnen zelfs bijdragen aan gewichtstoename.
Leefstijl bij diabetes type 2
Wat je bloedsuiker rustiger maakt, per leefstijlpijler
Voeding
Kies voor volwaardige, onbewerkte voeding. Vermijd ultrabewerkte producten met veel toegevoegde suikers. Die veroorzaken hoge insulinepieken en verergeren insulineresistentie. Beperk koolhydraten en kies voor voeding met een lage glycemische lading, zoals groenten, noten, vis en eieren.
Meer over voedingIn één oogopslag
Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij diabetes type 2 samen, per pijler. Handig om te bewaren of te delen.
Infographic Vergroten (opent in een nieuw tabblad)Diabetes type 2 omkeren met leefstijl
Tekst van de infographic
Je Leefstijl als Medicijn · Diabetes type 2
Diabetes type 2 omkeren met leefstijl
Insulineresistentie ligt aan de basis van diabetes type 2 en speelt vaak al jaren voor de diagnose. Van de mensen die net de diagnose kregen keerde 67 procent de diabetes om door de suikerpieken aan te pakken.
Minder dan 50 gram koolhydraten
Deze sterke beperking pakt de oorzaken van insulineresistentie aan
Laat ultrabewerkt voedsel staan
Dat levert nu 61 procent van onze dagelijkse calorieën
Eet minder vaak op een dag
Minder maaltijden en tussendoortjes kan je insulinegevoeligheid verbeteren
150 minuten per week matig actief
Dat geeft een duidelijke daling van je bloedglucose
Zit niet hele dagen stil
Een week vooral zitten kan je 7 keer insulineresistenter maken
Blijf niet stilzitten voor het eten
Twee uur stilzitten verhoogt je glucosepiek met 45 procent
Slaap zeven tot negen uur
Een paar korte nachten maken ook gezonde mensen al insulineresistent
Bescherm je nachtrust
Vaste tijden, een donkere koele kamer en schermen weg voor het slapen
Stress voedt insulineresistentie
Cortisol en sluimerende ontsteking maken je cellen ongevoeliger voor insuline
Plan elke dag een rustmoment
Wandelen, ademhalingsoefeningen of meditatie: kies wat jij volhoudt
Stop met roken
Rokers krijgen na koolhydraten een hogere insulinepiek
Laat frisdrank en vruchtensap staan
Vloeibare suiker geeft de snelste piek in je bloedsuiker
Zelf meten
Draag twee weken een glucosemeter
Je ziet meteen welk eten bij jou een piek geeft
Doe iets met wat je ziet
Ruil die producten om en meet opnieuw; je ziet ook het effect van bewegen en slapen
Grootste winst
Minder koolhydraten is de sterkste hefboom: 57 procent van de deelnemers kwam in remissie.
Diabetes type 2 vraagt medische controle van bloedwaarden, ogen, nieren en zenuwen. Gebruik je insuline, sulfonylureum-tabletten of bloeddrukmedicijnen, dan kan sterke koolhydraatbeperking je bloedsuiker of bloeddruk te laag maken. Stop nooit zelf met medicatie, maar bespreek elke verandering met je huisarts of internist.
Onderbouwing in het artikel Insulineresistentie omkeren: wat werkt en wat niet.
Ervaringen met leefstijl bij diabetes type 2
Zo ging het bij anderen met diabetes type 2
Een compleet nieuw mens dankzij leefstijl
Ik moest aan de medicatie voor diabetes type 2, maar wilde eerst zelf met leefstijl aan de slag. Ik viel 25 kilo af door te wandelen en gezonder te eten, en ben een nieuw mens geworden
Lizette Tabak
Doe-het-zelven op Haïti, het bijzondere leefstijlverhaal van Evelien de Gier
Met een plunjezak met pillen voor mijn hoge bloeddruk en diabetes type 2 ging ik door het leven. Maar stapsgewijs wist ik mijn leven te veranderen. Ik kwam echt in een positieve spiraal terecht.
Evelien de Gier
Van diabetes 2 naar gezondheid en geluk
Ik ben een stuk fitter geworden. Daardoor ben ik ook een stuk gelukkiger geworden.
Ien Janssen-Derks
Verder met diabetes type 2?
De leefstijlcheck staat bovenaan deze pagina.
Ontdek waar je staat
Doe het samen
Zelf aan de slag
Leer meer
Wat zegt de wetenschap?
Insulineresistentie ligt aan de basis van diabetes type 2. Meerdere meta-analyses en gerandomiseerde studies tonen aan dat koolhydraatbeperking de insulineresistentie effectief kan aanpakken. Het kan de bloedsuiker verlagen, de behoefte aan medicatie verminderen en in sommige gevallen diabetes type 2 omkeren. Ook beweging verbetert de insulinegevoeligheid aanzienlijk.
Slaaptekort en langdurige stress verergeren insulineresistentie. Goede slaaphygiëne en stressmanagement zijn daarom waardevolle aanvullingen. Een gecombineerde aanpak van voeding, beweging, slaap en stressmanagement biedt de beste resultaten. Leefstijlaanpassingen zijn een krachtige aanvulling op medische behandeling.
WetenschapInsulineresistentie omkeren: wat werkt en wat niet
Insulineresistentie is in veel gevallen omkeerbaar. Lees wat er in je lichaam misgaat bij diabetes type 2 en welke stappen in voeding en beweging werken.
Webinar: Diabetestypering bij type 2 voor meer maatwerk in behandeling en leefstijl
Foto: JLAM
Wat is diabetes type 2?
Diabetes type 2 is een langdurige aandoening met verhoogde bloedsuikerwaarden, waarbij het lichaam verminderd reageert op insuline (insulineresistentie). Dit kan op termijn schade veroorzaken aan bloedvaten, nieren, zenuwen en ogen.
Hoe wordt diabetes type 2 meestal behandeld?
De behandeling begint vaak met een medicijn dat de insulinegevoeligheid verbetert. Werkt dat onvoldoende, dan kunnen andere medicijnen worden toegevoegd, zoals sulfonylureumderivaten, SGLT2-remmers of GLP-1-receptoragonisten, en soms insulinetherapie.
Pakken medicijnen de oorzaak van diabetes type 2 aan?
Medicijnen kunnen de bloedsuiker verbeteren, maar pakken de onderliggende insulineresistentie niet altijd aan. Sommige medicijnen kunnen zelfs bijdragen aan gewichtstoename.
Wat kan leefstijl betekenen bij diabetes type 2?
Aanpassingen in voeding, beweging, slaap en stressmanagement kunnen de gezondheid aanzienlijk verbeteren, en bij sommige mensen speelt leefstijl mogelijk een rol bij het omkeren van diabetes type 2.
Vervangt dit artikel medisch advies?
Nee, dit artikel vervangt geen medisch advies. Overleg altijd met je arts of behandelaar voordat je iets verandert aan je medicatie of behandeling.
Artikelen over Diabetes type 2
ArtikelPeer support helpt diabetes type 2 omkeren
Peer support helpt mensen met diabetes type 2 hun gezondheid verbeteren via leefstijl, zonder extra zorg of medicatie, blijkt uit BMJ-onderzoek.
WetenschapPrediabetes omkeren: kan dat met voeding en leefstijl?
Prediabetes omkeren lukt vaak, maar niet altijd. Lees wat afvallen, eten en bewegen doen, en waarom wij minder koolhydraten adviseren.
ArtikelZwangerschapsdiabetes voorkomen en aanpakken met leefstijl
Zwangerschapsdiabetes voorkomen? Bewegen werkt het best. Wat helpt tijdens de zwangerschap, en waarom de grootste winst erna ligt.
ArtikelVisceraal vet bij mannen: het buikvet rond je organen
Visceraal vet is het buikvet rond je organen. Lees hoe je het met een meetlint in beeld brengt en welke leefstijlknoppen het aantoonbaar verminderen.
WetenschapLaaggradige ontsteking: de stille factor onder veel ziekten
Laaggradige ontsteking is de stille factor onder hart- en vaatziekten, diabetes en depressie. Zie wat voeding, beweging, slaap en stress ermee doen.
ColumnDe Actiënt
Welke professor moet ik geloven?
Experts spreken elkaar tegen over gezonde voeding. Waarom er geen universeel antwoord is, en hoe je zelf de regie pakt over je gezondheid.
ArtikelGLP-1 medicatie én leefstijl: webinar met Dr Sijpkens
Internist dr. Yvo Sijpkens over wat GLP-1-medicatie doet, wat de keerzijden zijn en welke rol koolhydraatbeperking speelt. Kijk het webinar terug.
WetenschapInsulineresistentie omkeren: wat werkt en wat niet
Insulineresistentie is in veel gevallen omkeerbaar. Lees wat er in je lichaam misgaat bij diabetes type 2 en welke stappen in voeding en beweging werken.
ArtikelHanno Pijl: waarom de leefstijlbeweging onomkeerbaar is
Hoe leefstijlgeneeskunde chronische ziekten kan voorkomen en omkeren met voeding, beweging en minder stress. Interview met professor Hanno Pijl.
Artikel2diabeat: samen werken aan een gezondere wijk
2diabeat is een landelijk programma dat diabetes type 2 aanpakt in de wijk. Lees over de wijkaanpak, de mensen erachter en hoe jij kunt meedoen.
ErvaringGezond Someren gaat naar Kenia
Lizette Tabak trainde eind 2025 zorgverleners in Kenia in diabetesvoetzorg, om amputaties te voorkomen. De actie gaat door: in oktober 2026 gaan ze terug.
ArtikelDuurzaam gezond met de ZWEM: Zaterdag Wegen En Meten
De leefstijl meetbaar maken en verbeteren met sociale steun: in de ZWEM komt onze filosofie tot uiting.
WetenschapTherapeutische koolhydraatbeperking
Therapeutische koolhydraatbeperking: wat houdt minder koolhydraten eten in, voor wie is het bedoeld en wanneer is begeleiding nodig?
ErvaringLeefstijlverandering: de ervaringen van Evelien de Gier
Als zendeling op Haïti werd Evelien de Gier steeds ongezonder. Lees hoe ze haar leefstijlverandering aanpakte en in een positieve spiraal kwam.
ArtikelVoordelen van het gebruik van een glucosesensor
Wat levert een glucosesensor je op? Continu zicht op je bloedsuiker, vroege signalen van insulineresistentie en inzicht in welk eten bij jou past.
ArtikelVoeding Leeft: het succesverhaal van Keer Diabetes2 Om
Valt diabetes type 2 om te keren? Voeding Leeft bewijst het al jarenlang. Waar komt het succes van het programma vandaan?
ErvaringVan diabetes 2 naar gezondheid en geluk
Door werkstress verwaarloosde Ien Janssen-Derks haar gezondheid, tot de diagnose diabetes type 2. Met steun van een supportgroep keerde ze de aandoening om.
ErvaringDiabetes omkeren doe je zo
Twee videoportretten van mensen die hun diabetes type 2 omkeerden. De lessen van Lizette Tabak en Achiekoela Sadhoe.
ErvaringZeven vragen aan
Zeven vragen aan Karla Reurink
Karla Reurink keerde haar diabetes type 2 zelfstandig om en helpt nu als vrijwilliger anderen om hun gezonde leefstijl vast te houden.
ArtikelHoe het helemaal mis ging met diabetes
Recensie van Rethinking Diabetes van Gary Taubes. Hoe het heeft kunnen gebeuren dat de diabeteszorg achter de verkeerde muziek ging aanlopen.
ErvaringZeven vragen aan
Zeven vragen aan Edward Reynhout
Vrijwilliger Edward Reynhout is supportgroepbeheerder en wandelbegeleider: 'Als het mij lukt om van de pillen af te komen, waarom zou ik anderen niet helpen?'
ErvaringZeven vragen aan
Zeven vragen aan Piet van Ommeren
Zeven vragen aan vrijwilliger Piet van Ommeren: er is veel voordeel te behalen als de zorg beter over leefstijl zou voorlichten.
Artikel2x winnaar Het Beste Diabetesidee
Stichting Je Leefstijl Als Medicijn was in 2023 2x winnaar Het Beste Diabetesidee van het Diabetes Fonds én ontving daarnaast de publieksprijs!
ArtikelInterview Maarten Ploeg, programmadirecteur 2diabeat
Gemeentes, gebruik wat er al is. Wat we hebben geleerd is dat de wijkgerichte aanpak werkt. Aldus Maarten Ploeg programmadirecteur van 2Diabeat.
ArtikelDiabetes type 2 omkeren: hoe Achiekoela anderen inspireert
Toen Achiekoela Sadhoe merkte dat hij zijn diabetes kon omkeren, besloot hij anderen te gaan helpen hetzelfde te bereiken
ErvaringHoe Lizette Tabak haar diabetes type 2 wist om te keren
Toen Lizette Tabak hoorde dat ze diabetes type 2 had, werd ze lid van een supportgroep van Je Leefstijl Als Medicijn. Inmiddels zijn haar waardes onder controle
ArtikelHet effect van eiwitten op je bloedsuiker
Eiwitten, koolhydraten en vetten zijn voedselgroepen die energie geven. Ze worden macronutriënten genoemd. Alle drie hebben ze een effect op je bloedsuiker.
ArtikelWim Tilburgs: ‘Alles wat je met liefde doet groeit’
Eén missie, één doel, samen strijden voor verandering. Wim Tilburgs te gast in de podcast van Richard de Leth; OERsterk, de podcast.
ArtikelWim Tilburgs in het boek Lichter Door William Cortvriendt
In zijn boek Lichter beschrijft William Cortvriendt het verhaal van Wim Tilburgs en zijn vrouw Saïda. Samen vielen zij 60 kilo af. Wim doorbrak zijn diabetes 2.
ArtikelHet Suikerhuis: laagdrempelige hulp bij diabetes
leefstijlgeneeskunde komt nauwelijks terecht komt bij het merendeel van de mensen die dit het meest nodig hebben. Het suikerhuis zoekt ze op.
ArtikelDiabetypering: niet elke diabetes type 2 is hetzelfde
Diabetes type 2-patiënten worden vaak over één kam geschoren. Door de oorzaak van de ziekte te zoeken, heeft de behandeling meer succes.
ArtikelDiabetes en migratieachtergrond: de weg kwijt in de zorg
Diabetici met een migratieachtergrond raken de weg kwijt in de zorg. Stichting Je Leefstijl Als Medicijn samen met Younes Bouadi zoekt naar oplossingen.
ArtikelHoe Elly van haar medicijnen af kwam
Toen haar buikomvang een kijkoperatie in de weg stond, besloot Elly haar leefstijl om te gooien. Na een week kon ze stoppen met pillen.
ArtikelLeefstijlprogramma bij diabetes type 2: goede resultaten
De deelnemers van het online programma verloren gemiddeld 6,3 kg, de buikomvang nam met 7,6 cm af en het HbA1c ging met 12 mmol/mol omlaag.
ArtikelHanno Pijl over leefstijl als medicijn bij diabetes
Hanno Pijl over leefstijlgeneeskunde, de gezondheidscoach, eHealth het PGO en de Health Data Community. Is hij hoogleraar diabetologie of leefstijlprofessor
ArtikelVerzadigd vet en cholesterol: uitleg van dr. Yvo Sijpkens
Aderverkalking ontstaat door een ontstekingsproces als gevolg van roken, zonlichttekort, hypertensie en hoge glucose- en insulinespiegels.
ArtikelAanpak diabetes bij Marokkaanse mensen
Het mediterraan dieet is meer dan een dieet het is een leefstijl. Maar ook de overzijde van de Middellandse Zee kent deze leefstijl zoals in Marokko.
ArtikelMetabole Chirurgie of Je Leefstijl Als Medicijn?
Heb je diabetes type 2 en obesitas dan heb je de keuze. Een operatie of Je Leefstijl Als Medicijn. Wat kies jij?
ErvaringDiabetesmedicatie uitgelegd door diëtiste Chantal Verwest
Tekening-diëtiste en sportfanaat Chantal Verwest heeft animatie filmpjes gemaakt waarmee ze op eenvoudige manier uitleg geeft over diabetes en medicatie.
ArtikelDe ultieme gids voor intermittent fasting (IF)
Intermittent fasting of IF, hoe werkt het precies? Ideaal voor vetverlies en verhoogde mentale helderheid tot autofagie en verbeterde insulinegevoeligheid.
ArtikelDe ultieme keto-gids voor beginners
Een ketogeen voedingspatroon brengt je lichaam in ketose, waarbij vet de primaire energiebron wordt. Wat betekent dat voor je gezondheid en hoe begin je?
ArtikelDiabetes type 2 omkeren: de ervaringen van Johan Dezutter
Op 8 oktober een bloedsuikerspiegel van bijna 300 (16) en een gewicht van 127 kilo. Na goed 8 weken ben ik 11 kilo afgevallen en mijn bloedwaarden stabiel.
ErvaringMonique Koffeman
Monique Koffeman is een Leefstijl Als Medicijn coach. Dit zijn ervaringsdeskundigen getraind in het toepassen van de vijf zuilen van een gezonde leefstijl.
ArtikelHet Pioppi dieet door cardioloog Aseem Malhotra
Het pioppi dieet door cardioloog Aseem Malhotra is meer dan een dieet. Het is een leefstijl als medicijn bij metabole ziekten als diabetes en hartproblemen.
ArtikelGoed afvallen is vet verliezen en spieren opbouwen
Meer dan de helft van de Nederlanders heeft overgewicht en wil er wat aan doen. Maar belangrijk is het dat je zorgt dat je je spiermassa behoudt of vergroot
ArtikelLeefstijlboeken
Boeken over gezondheid, voeding en leefstijl, aanbevolen door artsen en ervaringsdeskundigen. Van koolhydraatarm koken tot handboeken voor de zorg.
ArtikelHet ketogeen dieet als medicijn
Met het ketogeen dieet kun je makkelijk afvallen of diabetes type 2 omkeren. Maar wat is het ketogeen dieet precies? En wat kan het voor jou betekenen?
ArtikelDiabetes type 2 genezen Ben van Ommen TNO
Nederland telt een miljoen mensen met diabetes type 2. Volgens TNO-onderzoeker Ben van Ommen kan een groot deel genezen door leefstijl in plaats van medicatie.
WetenschapGenezen van diabetes type 2: onderzoek van TNO en het LUMC
Diabetes type 2 genezen vraagt geen symptoombestrijding maar leefstijlgeneeskunde: voeding, beweging, slaap, stress en gedragsverandering, aldus TNO en LUMC.
ArtikelHet paleo dieet: oergezond volgens hoogleraar Hanno Pijl
Paleovoeding is goed voor mensen in een voorstadium van diabetes, ontdekten Hanno Pijl en zijn vrouw onderzoeker en arts Esther van Zuuren.
ArtikelFit met voeding: interview met Wim en Saida Tilburgs
Medicatie is gratis maar gezond gedrag en investeren in je eigen gezondheid, dát moeten je zelf betalen. Dit bespreken Saïda en Wim Tilburgs met Fit & Voeding