Gedragsverandering

Waarom het lastig is om gedrag te veranderen

Een belangrijke oorzaak dat gedragsverandering lastig is, is dat we veel dingen automatisch doen. Een groot deel van ons gedrag verloopt op de automatische piloot. Dit is handig, want we hoeven dan niet steeds opnieuw na te denken. Om een gewoonte te doorbreken, moet je bewust ander gedrag kiezen. Dit kost energie.

Onze hersenen zijn juist erop gericht om zo zuinig mogelijk met energie om te gaan. Daarom vallen we makkelijk terug in oude gewoontes. Zeker als we druk zijn, moe zijn of stress ervaren.

Ook je omgeving speelt een grote rol. Je wordt continu verleid door reclames, aanbiedingen of eten dat binnen handbereik ligt. De mensen om je heen hebben ook veel invloed op je gedrag.

Artikel

Waarom gedragsverandering zo moeilijk is (en hoe je het makkelijker maakt)

Veel mensen stoppen te snel met nieuwe gewoontes. Dit artikel legt uit wat er in je brein gebeurt en welke kleine stappen gedragsverandering wél haalbaar maken.

Lees meer

Veranderen lukt beter als het past bij je waarden

Het is belangrijk om eerst te weten wat je wilt veranderen en waarom dat voor jou belangrijk is. Misschien denk je dan meteen aan motivatie, maar je waarden geven meer inzicht. Waarden zijn dingen die jij belangrijk vindt in je leven. Bijvoorbeeld gezondheid, energie, vrijheid, gezin of balans.

Die waarden geven richting, ook op dagen dat je motivatie minder is. Bijvoorbeeld als fit zijn voor jou belangrijk is, hoeft dat niet altijd te betekenen dat je naar de sportschool gaat. Het kan ook een wandeling zijn, een korte workout thuis of bewuster kiezen wat je eet.

Je waarden helpen om keuzes te maken op momenten dat het lastig wordt. Je motivatie kan op dit soort momenten minder zijn. Dat is normaal. Motivatie kan wel goed helpen om te starten of een eerste stap te zetten, maar je kunt er dus niet altijd op vertrouwen. Gebruik het daarom als steun.

Inzicht in je persoonlijke uitdagingen

Daarnaast heeft iedereen andere uitdagingen die gedragsverandering lastig maken. Door deze goed te onderzoeken, begrijp je beter wat voor jou werkt en wat niet. Je bedenkt ook hoe je hiermee omgaat. Persoonlijke uitdagingen kunnen valkuilen of obstakels zijn.

Persoonlijke uitdagingen	Wat zijn het?	Voorbeelden
Valkuilen	Situaties waarin je sneller terugvalt in oud gedrag	Stress, drukte, vermoeidheid of sociale situaties.
Obstakels	Praktische dingen die het moeilijk maken om je doel vol te houden	Weinig tijd, geen structuur of geen duidelijke planning.

Door emoties of triggers ben je gevoeliger voor valkuilen en obstakels. Triggers zijn momenten die een oude gewoonte weer aanzetten. Bijvoorbeeld: je komt thuis na een drukke dag. Je voelt je leeg en loopt automatisch richting de keuken voor iets te snacken. Daarnaast speelt je mindset een rol. Dit heeft invloed op hoe je omgaat met uitdagingen.

Een doel en een plan dat echt werkt

Een duidelijk doel geeft je richting waar je naartoe werkt en geeft je tussentijds inzicht in waar je staat. Een goed doel is SMART: specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden. Bijvoorbeeld “ik ga 3 keer per week 30 minuten wandelen na de lunch”.

Naast een doel heb je een plan nodig. Daarin zet je niet alleen wat je wilt doen, maar ook hoe je dat gaat aanpakken. Bijvoorbeeld wanneer je iets gaat doen en wat je doet als het niet lukt.

Voorbeeld: stel dat je 3 keer per week wilt sporten. Dan bedenk je vooraf wat je doet als het niet lukt om naar de sportschool te gaan. Zoals een korte workout thuis of een wandeling. Zo blijf je ook in beweging als het anders loopt dan gepland.

In je plan staat ook wie je kan helpen en wanneer je evalueert.

Conclusie

Bij gedragsverandering spelen gewoontes, de omgeving en dagelijkse drukte een rol. Met een goede voorbereiding houd je je nieuwe voornemens beter vol. Kleine, haalbare stappen werken daardoor beter dan grote plannen die je moeilijk volhoudt. Onderzoek wat jij belangrijk vindt en houd rekening met je valkuilen. Dan wordt je nieuwe gewoonte sneller onderdeel van je dagelijkse leven.