Sinds ik 5 jaar oud ben heb ik hidradenitis suppurativa, een chronische huidaandoening. In de loop der jaren heb ik veel leefstijlaanpassingen gedaan, met name op het gebied van voeding, waarmee ik de aandoening grotendeels onder controle heb kunnen brengen. Maar zelfonderzoek is een continuproces en er is altijd voortschrijdend inzicht. In deze blog vertel ik over rauwe zuivel en de ervaringen die ik ermee heb opgedaan.

Rigide eetpatroon

Na jarenlang op zoek te zijn naar wat qua voeding voor mij werkt, kwam ik uit op een voedingspatroon dat voornamelijk natuurlijke voedingsmiddelen bevat. Ik eet veel onbewerkte groenten, fruit, noten, zaden, pitten, aangevuld met peulvruchten, eieren en wat gevogelte of vis. Geraffineerde gluten/tarwe-producten, suikers en alles wat bewerkt is vormen geen goede match met mij en mijn gezondheid. Dat klinkt misschien rigide, maar geloof me als je eenmaal ‘lekker gaat’ wil je dat dolgraag vasthouden.

Zuivel was ook geen match voor mijn gezondheid. Hoewel ik vroeger kon genieten van kwark en yoghurt ontdekte ik een patroon rond opvlammingen van mijn huidaandoening en de inname van zuivel en lactose (melksuiker). Met een lactosevrij voedingspatroon ondervond ik grote verschillen.

Hoewel mijn ontstekingen grotendeels onder controle bleven en ik zeer tevreden was met mij leefpatroon, hoorde ik de afgelopen tijd goede dingen over rauwe zuivel. Veel mensen hebben er hun ziektelast mee kunnen verminderen of zelfs omdraaien. Ik werd toch wel nieuwsgierig. Eind 2023 kreeg ik wat meer chronische stress en voelde ik een aantal ontstekingen opkomen. Na de feestdagen besloot ik te onderzoeken wat rauwe zuivel bij mij zou doen.

Infectierisico’s

Rauwe melk is melk die onbewerkt wordt gedronken. Let wel: al decennialang wordt door instanties afgeraden om het te nuttigen en wordt er gewaarschuwd voor de risico’s op een voedselinfectie. In rauwe melk kunnen ziekteverwekkers of bacteriën voorkomen zoals listeria, salmonella en E. coli. Rauwe melk mag niet in de Nederlandse supermarkt en verkocht worden.

Bij zuivel die je in de supermarkt koopt in de vorm van yoghurt, melk of kwark worden door verhitting de mogelijk ziekteverwekkers gedood. Bij dat bewerkingsproces raken echter ook belangrijke eiwitten en enzymen beschadigd. Zo gaat ook een groot deel van de lactase, ‘knipschaartjes’ die je goed kunt gebruiken om de melksuiker (lactose) af te breken, verloren. Daardoor kan het lastiger zijn om de lactose in de darmen te verwerken. Dat kan maag- en darmklachten opleveren en je microbioom negatief beïnvloeden.

Voordelen van fermentatie

De verpakte rauwe zuivel die ik heb gebruikt is gefermenteerd. De melk wordt rechtstreeks van lokale boerderijen opgehaald en verzameld voor verwerking via fermentatie. Bij fermentatie zijn er ‘goede’ bacteriën aan de rauwe zuivel toegevoegd die de zuurgraad iets verlagen waardoor eventuele ziekteverwekkers in de melk het niet overleven. Daarnaast zorg je er op deze manier voor dat de nuttige enzymen, eiwitten en bijvoorbeeld een groot deel van de lactase behouden blijven. Door de variatie in goede bacteriën heeft dit een probiotische werking voor je microbioom, en kun je de zuivel een stuk beter verteren. Win-win zou ik zeggen.

Rauwe zuivel afkomstig van grasgevoerde koeien heeft ook een gunstig effect op de omega 3- en omega 6-samenstelling in vetzuren. Melk van koeien die (voornamelijk) grasgevoerd zijn bevat meer omega 3, wat een ontstekingsremmende werking heeft. Daarentegen bevat melk van koeien die vooral maïs, tarwe en soja eten (het merendeel van de gepasteuriseerde zuivel) meer omega 6, wat ontstekingsbevorderend kan werken. Dat kan tot gevolg hebben dat het immuunsysteem vaker wordt geactiveerd, met meer chronische lichaamsstress en klachten van chronische aandoeningen als gevolg. Een ander voordeel van de vetten in rauwe zuivel is dat ze helpen met het verzadigingsgevoel en zorgen voor een stabielere suikerspiegel.

Voor het eerst weer zuivel

Toen ik begin dit jaar begon heb ik gezorgd voor een stabiele, gezonde basis, zodat het eventuele effect goed te merken zou zijn. Ik begon met inname van mijn eerste ontbijtje met zuivel in tien of twaalf jaar jaar. Best spannend hoe mijn lichaam zou reageren.

Ik startte met combinatie van kwark en hangop (een zuivelproduct tussen yoghurt en kwark in). Na drie keer met steeds een dag ertussen merkte ik dat intensieve ontstekingen de strijd opgaven en hun troepen terugtrokken, dat ze afnamen en sindsdien ook niet meer terug zijn geweest. Daarnaast merkte ik ook dat de rauwe zuivel goed ‘viel’ in maag en darmen. Ik weet dat de gezondheid van mijn darmen naast voeding ook van andere factoren zoals veel stressoren en weinig bewegen afhangt. Dat ik zoiets simpels kon toevoegen met dit resultaat gaf een megaprettig gevoel.

Ook later bleef met gebruik van rauwe zuivel de kust veilig. Het leek alsof ik mijn weerstand en darmflora met de dag sterker voelde worden. Heerlijk! En dus relatief eenvoudig.

Tips voor rauwe zuivel

+ Voor een gezonde darmwerking wordt geadviseerd tweemaal daags 100-125 ml rauwe gefermenteerde zuivel of kefir te gebruiken. Indien mogelijk op de nuchtere maag.
+ Wacht minimaal vijftien minuten na het nemen van de rauwe zuivel tot het nemen van een warme drank, anders gaat het schiften in je maag.
+ Laat gepasteuriseerde zuivel achterwege als je last hebt van maag-, darm- of huidproblemen.
+ Mocht je de rauwe zuivel te zuur vinden smaken, combineer het dan met wat fruit, enkele druppels vanille-extract, noten, zelfgemaakte muesli of eventueel honing uit de regio.

Waar is het verkrijgbaar?

Het merendeel van de natuurwinkels verkoopt een vorm van rauwe gefermenteerde zuivel. Een bekend merk is RauwPower.

Beau Konijn is verpleegkundig consulent hartrevalidatie en geaccrediteerd Leefstijlcoach. Voor Stichting Je Leefstijl Als Medicijn is ze coördinator huidaandoeningen en jongerenambassadeur. Haar blogs zijn te vinden op www.leefstijlmetbeau.nl.

In deze blog staan mijn persoonlijke ervaringen beschreven. Wat voor mij werkt, hoeft niet voor iedereen te werken. Consulteer altijd een erkende zorgprofessional als je vragen hebt over of twijfelt aan het gebruik van (rauwe) zuivel.

Bronnen en meer informatie

Meer lezen

Zonder gezonde bodem geen gezonde mensen

Zonder gezonde bodem geen gezonde mensen

De bodem speelt een grotere rol in onze gezondheid dan veel mensen denken. Schrale aarde leidt tot tekorten aan micronutriënten in de voeding. De manier waarop we nu met de…