Metabole disfunctie

Wat is metabole disfunctie?

Bij metabole disfunctie is je stofwisseling (metabolisme) ontregeld. Je lichaam kan voedingsstoffen niet meer goed omzetten in energie. Dit uit zich vaak in een combinatie van klachten: meer vetopslag rond de taille, een verhoogde bloedsuikerspiegel, hoge bloeddruk en afwijkende cholesterol- en triglyceridenwaarden.

Twee processen spelen een centrale rol: insulineresistentie (je cellen reageren minder goed op het hormoon insuline) en sluimerende ontsteking (je immuunsysteem is continu licht geactiveerd). Deze twee processen versterken elkaar en verhogen het risico op diabetes type 2, hart- en vaatziekten, dementie, kanker en vele andere aandoeningen.

Wanneer drie of meer risicofactoren tegelijk aanwezig zijn (zoals een grote buikomvang, hoge bloeddruk en verhoogde bloedsuiker), spreken artsen van het metabool syndroom. In Nederland voldoet inmiddels 36 procent van de mannen en 24 procent van de vrouwen aan deze criteria - een verdubbeling ten opzichte van de jaren negentig. De reguliere behandeling richt zich op medicatie voor bloedsuiker, bloeddruk en cholesterol, zoals bloedsuikerverlagers, ACE-remmers en statines. Maar leefstijlveranderingen pakken de onderliggende oorzaak aan.

In één oogopslag

Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij metabole disfunctie samen, per pijler. Handig om te bewaren of te delen.

Infographic Vergroten (opent in een nieuw tabblad)

Download infographic als pdf

Tekst van de infographic

Je Leefstijl als Medicijn · Metabole disfunctie

Metabole disfunctie keren met leefstijl

Bij metabole disfunctie is je stofwisseling ontregeld: insulineresistentie en sluimerende ontsteking versterken elkaar, met vet rond je buik, hoge bloeddruk en hoge bloedsuiker als gevolg. Van de 28- tot 59-jarigen heeft 36% van de mannen en 24% van de vrouwen het metabool syndroom.

Herken je het bij jezelf?

• Meet je buikomvang

  Boven 102 cm bij mannen en 88 cm bij vrouwen wijst buikvet erop

• Kijk naar je bloeddruk en bloedwaarden

  Boven 135 over 85, nuchtere glucose boven 5,5 of triglyceriden boven 1,7

• Twee keer raak?

  Dan ben je vrijwel zeker insulineresistent; bespreek het met je huisarts

Wat het aanricht

• Kanker

  Bij een hoge insulinespiegel is de kans eraan te sterven twee keer zo groot

• Dementie

  Diabetes type 2 verhoogt de kans op dementie met 69 procent

• Migraine

  Insulineresistente vrouwen van middelbare leeftijd: drie keer zo vaak

Voeding

• Eet minder koolhydraten

  Nederlanders eten er nu gemiddeld 213 gram per dag

• Schrap ultrabewerkte producten

  Die leveren 61 procent van onze energie-inname

• Twee tot drie eetmomenten per dag

  Bij volwaardige voeding heb je tussendoortjes niet meer nodig

Beweging

• Lopen, rennen of kracht zetten

  Belaste spieren geven stofjes af die ontsteking remmen

• Beweeg regelmatig

  Spieren nemen dan glucose op zonder dat er insuline aan te pas komt

Slaap en ontspanning

• Slaap zeven tot negen uur

  Eén week te weinig maakt je lichaam al 30 procent insulineresistenter

• Houd chronische stress in toom

  Cortisol verhoogt je eetlust, bloedsuiker en ontsteking

Middelen

• Beperk alcohol

  Te veel geeft leververvetting, ontsteking en hormoonverstoring

• Stop met roken

  Roken verstoort je insulinereactie op koolhydraten

Grootste winst

Voeding is de belangrijkste knop: veel mensen met insulineresistentie moeten onder de 50 gram koolhydraten per dag.

Metabole disfunctie stel je vast met metingen: laat je buikomvang, bloeddruk, glucose, bloedvetten en leverwaarden nakijken door je huisarts. Verander je voeding sterk terwijl je bloeddruk- of diabetesmedicatie gebruikt, doe dat dan onder begeleiding. Stop nooit zelf met je medicijnen, maar bespreek het met je huisarts of specialist.

Onderbouwing in het artikel Metabole disfunctie: hoe leefstijl het verschil kan maken.