Ga naar inhoud
Leefstijl webinars - leren van artsen en onderzoekers. Onze webinars
Je Leefstijl Als Medicijn
Word lid
een jonge vrouw en een oudere vrouw glimlachen samen in een open groen veld

Foto: Anna Shvets via Pexels (gratis licentie)

Vrouwengezondheid

Over hormonen, levensfasen en de gezondheid van vrouwen

Het vrouwenlichaam verandert gedurende je leven. Hormonen en levensfasen zoals de menstruatie, zwangerschap en de overgang hebben invloed op je gezondheid en leefstijl. Ook zijn er verschillen tussen mannen en vrouwen in klachten, aandoeningen en de manier waarop het lichaam reageert. Deze pagina laat zien wat leefstijl betekent voor de gezondheid van vrouwen.

Waarom werkt vrouwengezondheid anders?

Lang werden vrouwen als ‘kleine mannen’ gezien, maar vrouwen zijn geen kleine mannen. Er zijn duidelijke biologische verschillen tussen mannen en vrouwen. Deze verschillen hebben effect op de gezondheid, klachten, kans op aandoeningen en herstel van vrouwen.


Wat anders is

Wat je ervan merkt

Voortplantingsorganen

Vrouwen hebben een ander voortplantingssysteem, met invloed op menstruatie, zwangerschap en hormonen.

Hormonen

De hormoonspiegels schommelen in een cyclus van gemiddeld 28 dagen. Daardoor wisselen de energie, stemming, slaap en klachten.

Lichaamsbouw

Vrouwen hebben gemiddeld meer vetmassa en minder spiermassa dan mannen. Rond de overgang wordt vet vaker rond de buik opgeslagen en neemt de spiermassa af.

Stofwisseling

Het lichaam verwerkt energie, vet en medicijnen net iets anders. Zo kan de gevoeligheid voor insuline veranderen, bijvoorbeeld tijdens de zwangerschap en rond de overgang.

Levensfasen

Vrouwen maken verschillende levensfasen door met grote hormonale schommelingen, zoals menstruatie, zwangerschap en de overgang. Deze fases kunnen invloed hebben op energie, stemming, slaap en herstelvermogen.

Reactie op ziekte en behandeling

Klachten kunnen anders verlopen dan bij mannen. Ook medicijnen kunnen anders werken of aanvoelen dan bij mannen. Veel onderzoek naar medicijnen en aandoeningen is gedaan met mannelijke proefpersonen.

Lees hieronder meer over de verschillende situaties

menstruatie

Menstruatiecyclus

Hevig bloedverlies, pijn, PMS, endometriose, vleesbomen of PMOS: herken je klacht bij je menstruatie en kijk wat je zelf kunt doen.

Lees meer
zwanger vrouw

Tijdens en na de zwangerschap

Zwangerschap: waarvoor je meteen belt, wat je eet, wat helpt bij hoge bloeddruk of bloedsuiker en hoe je herstelt na de bevalling.

Lees meer
vrouw met haar gezicht in de zon aan het genieten

Rondom en na de menopauze

Wat gebeurt er in de overgang en hoelang duurt het? Per klacht wat helpt, van opvliegers tot slecht slapen, en hoe je je hart en botten daarna beschermt.

Lees meer

Klachten worden niet altijd direct herkend

Sommige aandoeningen geven bij vrouwen andere klachten dan bij mannen. Daardoor duurt het soms langer voordat de juiste diagnose wordt gesteld. Mannen ervaren vooral druk op de borst bij een hartinfarct. Vrouwen ervaren dit ook, maar hebben vaak ook andere klachten. Zoals vermoeidheid, misselijkheid of pijn in rug, nek of kaak. Daardoor wordt een hartinfarct niet altijd op tijd herkend.

Ook worden klachten bij vrouwen nog vaak verklaard door stress, hormonen, menstruatie of de overgang. Deze factoren kunnen zeker invloed hebben, maar soms is er meer aan de hand. Hierdoor lopen sommige vrouwen langer met klachten rond voordat duidelijk wordt wat de oorzaak is en ze de juiste hulp krijgen.

Aandoeningen die vaker voorkomen bij vrouwen

Sommige aandoeningen komen duidelijk vaker bij vrouwen voor. Denk aan osteoporose (botontkalking), schildklieraandoeningen en bepaalde auto-immuunziekten. Ook depressie, angst en migraine komen vaker voor bij vrouwen.

Een aantal aandoeningen komt bijna alleen bij vrouwen voor, zoals de menstruatiestoornissen polyendocrien metabool ovariumsyndroom (PMOS) en endometriose en klachten rondom de overgang. Ook deze worden niet altijd snel herkend. Soms ligt de focus vooral op het verminderen van klachten, bijvoorbeeld met medicijnen of anticonceptie. Maar als er niet wordt gekeken naar mogelijke onderliggende oorzaken, kunnen klachten later opnieuw terugkomen. Bijvoorbeeld na het stoppen met anticonceptie.

Meer weten?

De invloed van leefstijl op de gezondheid van vrouwen

Een gezonde leefstijl is belangrijk voor iedereen. Wel kan je lichaam in verschillende levensfasen anders reageren op veranderingen in leefstijl. Hormonale schommelingen kunnen bijvoorbeeld invloed hebben op je energie, slaap, stemming en herstel. Hierdoor kunnen bepaalde keuzes in leefstijl soms extra belangrijk worden.

Tijdens de overgang neemt bijvoorbeeld de spiermassa sneller af. Daarom worden voldoende eiwitten en krachttraining in deze levensfase extra belangrijk. Ook voldoende slaap, ontspanning en regelmatig bewegen helpen om je lichaam zo goed mogelijk te ondersteunen. Leefstijl kan ook bij verschillende aandoeningen helpen, maar het is vaak aanvullend op een medische behandeling.

Conclusie

De gezondheid van vrouwen wordt beïnvloed door hormonen en verschillende levensfasen, zoals de vruchtbare periode, zwangerschap en rondom de menopauze. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden met je leefstijl. Tijdens andere levensfasen heeft je lichaam net iets anders nodig dan normaal.

Heb je klachten die niet goed voelen of waarvan je denkt dat er meer aan de hand is? Blijf er dan niet te lang mee rondlopen. Bespreek je klachten met een zorgverlener en vraag door als je geen duidelijk antwoord krijgt. Krijg je te horen dat je klachten ‘erbij horen’, maar blijf je er veel last van houden? Vraag dan door. Soms is verder onderzoek of een verwijzing nodig. En soms kan een second opinion helpen om meer duidelijkheid te krijgen en passende zorg te vinden.

Lees verder over vrouwengezondheid

Hieronder vind je meer informatie over verschillende onderwerpen, zoals menstruatie, zwangerschap en de overgang. Kies het onderwerp waar je meer over wilt weten.


Veelgestelde vragen
Waarom is vrouwengezondheid anders dan mannengezondheid?

Vrouwen hebben andere voortplantingsorganen, hormoonschommelingen en een andere stofwisseling dan mannen. Deze verschillen beïnvloeden klachten, kans op aandoeningen en hoe het lichaam herstelt of reageert op medicijnen.

Welke aandoeningen komen vaker voor bij vrouwen?

Osteoporose (botontkalking), schildklieraandoeningen, bepaalde auto-immuunziekten, depressie, angst en migraine komen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Endometriose en het polyendocrien metabool ovariumsyndroom (PMOS) komen bijna alleen bij vrouwen voor.

Waarom worden klachten bij vrouwen soms later herkend?

Bij vrouwen verlopen klachten van bijvoorbeeld een hartinfarct vaak anders dan bij mannen, met vermoeidheid, misselijkheid of pijn in rug, nek of kaak in plaats van alleen pijn op de borst. Klachten worden ook vaker toegeschreven aan stress, hormonen of de overgang, waardoor de juiste diagnose langer op zich kan laten wachten.

Hoe beïnvloedt de overgang mijn leefstijlbehoeften?

Tijdens de overgang neemt de spiermassa sneller af, waardoor voldoende eiwitten en krachttraining extra belangrijk worden. Ook voldoende slaap, ontspanning en regelmatig bewegen ondersteunen je lichaam in deze levensfase.

Wat kan ik doen als mijn klachten niet serieus worden genomen?

Bespreek je klachten met een zorgverlener en vraag door als je geen duidelijk antwoord krijgt. Een second opinion kan helpen om meer duidelijkheid te krijgen en passende zorg te vinden.

Artikelen over Vrouwengezondheid

Toon alle 25 artikelen