Rondom de menopauze
Gezonder door de overgang
De overgang is een natuurlijke levensfase waarin je lichaam verandert door hormonale veranderingen. Deze veranderingen kunnen invloed hebben op je energie, slaap, stemming en de manier waarop je lichaam reageert op voeding en beweging. Sommige vrouwen merken weinig van de overgang, terwijl anderen veel klachten ervaren. Door beter te begrijpen wat er tijdens de overgang gebeurt, kun je beter inspelen op wat je lichaam nodig heeft en zelf invloed houden op je gezondheid.
Wat is de overgang?
De overgang is de periode waarin je lichaam verandert van de vruchtbare fase naar een nieuwe hormonale balans. Dit gebeurt doordat je eierstokken steeds minder oestrogeen en progesteron gaan aanmaken.
De overgang duurt bij veel vrouwen meerdere jaren. In deze periode verandert je menstruatie en kunnen verschillende klachten ontstaan. Soms ontstaat de overgang eerder of plotseling, bijvoorbeeld na een operatie waarbij beide eierstokken worden verwijderd of door behandelingen zoals chemotherapie of bestraling.
De overgang is niet hetzelfde als de menopauze. De menopauze is één moment binnen de overgang: namelijk je laatste menstruatie. Je weet pas achteraf dat dit je laatste menstruatie was, als je twaalf maanden niet meer hebt gemenstrueerd.
De overgang bestaat uit 3 fases:
Periode | Wat houdt het in? |
|---|---|
Perimenopauze | Dit is de periode vóór de menopauze. Je hormonen gaan meer schommelen en je lichaam maakt geleidelijk minder oestrogeen en progesteron aan. Hierdoor kan je menstruatie veranderen. Je kunt bijvoorbeeld vaker of minder vaak ongesteld worden, of meer of minder bloedverlies hebben. In deze fase ontstaan vaak de eerste overgangsklachten, zoals opvliegers, nachtzweten, stemmingswisselingen, vermoeidheid en slaapproblemen.
|
Menopauze | De menopauze is het moment van je laatste menstruatie. In Nederland ligt dit gemiddeld rond het 51e levensjaar. De menopauze is dus geen periode, maar één moment binnen de overgang.
|
Postmenopauze | Na de menopauze begint de postmenopauze. Je lichaam heeft dan een nieuwe hormonale balans gevonden. Sommige klachten verdwijnen, terwijl andere nog langere tijd kunnen aanhouden. Door de lagere hoeveelheid oestrogeen neemt het risico op botverlies en hart- en vaatziekten toe. Ook neemt de spiermassa geleidelijk af. Daarom wordt het in deze fase extra belangrijk om aandacht te besteden aan sterke spieren, gezonde botten en een gezond hart en bloedvaten.
|
Veelvoorkomende klachten tijdens de overgang
Iedere vrouw ervaart de overgang anders. Sommige vrouwen hebben nauwelijks klachten, terwijl anderen veel veranderingen merken in hun lichaam en dagelijks leven.
Veelvoorkomende klachten tijdens de overgang zijn bijvoorbeeld opvliegers, nachtzweten, slechter slapen, vermoeidheid, stemmingswisselingen, veranderingen in gewicht, spier- en gewrichtsklachten en minder energie. De klachten kunnen elkaar ook beïnvloeden. Zo kan nachtzweten zorgen voor slechter slapen, waardoor je overdag vermoeider bent. Ook kunnen veranderingen in je lichaam invloed hebben op hoe je jezelf voelt.
Het belang van een gezonde leefstijl tijdens de overgang
Een gezonde leefstijl helpt om je lichaam tijdens de overgang te ondersteunen. Bewegen, gezond eten, voldoende slaap en ontspanning dragen bij aan je energie, spieren, botten en algemene gezondheid.
Leefstijl kan helpen om beter om te gaan met klachten zoals vermoeidheid, slaapproblemen en stemmingswisselingen. Voor opvliegers is minder duidelijk bewijs dat leefstijl deze vermindert. Toch blijft gezond leven belangrijk, omdat het helpt om gezond ouder te worden en het risico op hart- en vaatziekten en botontkalking te verkleinen.
Tijdens de overgang verandert ook je lichaamssamenstelling. Je verliest geleidelijk spiermassa en vet wordt makkelijker opgeslagen rond je buik. Door voldoende te bewegen, krachttraining te doen en gezond te eten, ondersteun je je spieren, botten en gewicht.
In ons artikel Gezond en fit de overgang door lees je hoe je met leefstijl je gezondheid tijdens deze fase kunt ondersteunen.
Wanneer heb je professionele hulp nodig?
Overgangsklachten zijn normaal, maar dat betekent niet dat je er altijd mee moet blijven rondlopen. Zoek hulp als klachten veel invloed hebben op je dagelijks leven. Bijvoorbeeld bij ernstige slaapproblemen, langdurige vermoeidheid, hevige stemmingsklachten of wanneer je merkt dat je niet meer goed kunt functioneren.
Welke behandeling het beste past, hangt af van je klachten en persoonlijke situatie. Soms kunnen medicijnen, hormoontherapie of psychologische begeleiding helpen.
Ook als je ondersteuning wilt bij het aanpassen van je leefstijl, kan begeleiding helpen. Een diëtist of leefstijlcoach kan samen met jou kijken welke veranderingen passen bij jouw situatie.
Conclusie
De overgang is een natuurlijke levensfase waarin je lichaam verandert en op zoek gaat naar een nieuwe hormonale balans. Klachten zoals opvliegers, slechter slapen, vermoeidheid en veranderingen in gewicht kunnen invloed hebben op je dagelijks leven.
Met een gezonde leefstijl kun je je lichaam in deze periode ondersteunen. Voldoende bewegen, gezonde voeding, slaap en ontspanning helpen om je energie, spieren, botten en hart gezond te houden.
Ook na de overgang blijft aandacht voor je gezondheid belangrijk. Door goed voor jezelf te zorgen, leg je een belangrijke basis voor gezond ouder worden. Heb je veel klachten of beïnvloeden ze je dagelijks leven? Bespreek dit dan met een zorgverlener. Er is vaak meer mogelijk dan je denkt.
Artikelen over Overgang
ArtikelGezond en fit de overgang door? Werk aan je leefstijl!
Leefstijl heeft invloed op hoe je de overgang ervaart en je gezondheid na de menopauze. Wat verandert er in je lichaam en wat helpt echt?
ArtikelWaarom vrouwen in de overgang baat hebben bij een gezonde leefstijl
Bij overgangsklachten kan de leefstijl het verschil maken. Overgangsconsulente Laura Diel geeft tips.