Ga naar inhoud
Webinar Bewegen een hoofdzaakInschrijven
Je Leefstijl Als Medicijn
menstruatie

Menstruatie en cyclus

Inzicht in de menstruatie en de invloed van leefstijl

Je menstruatiecyclus vertelt niet alleen of je zwanger bent of niet. Je cyclus zegt ook veel over wat er in je lichaam gebeurt. Veranderingen in je menstruatie kunnen bijvoorbeeld iets zeggen over je hormonen, stress, voeding of herstel. Op deze pagina lees je hoe dit zit. Ook lees je hoe de menstruatiecyclus werkt, over menstruatiestoornissen en welke invloed leefstijl heeft op je cyclus en menstruatieklachten.

Wat gebeurt er tijdens je menstruatiecyclus?

Je menstruatiecyclus bestaat uit verschillende fasen en wordt aangestuurd door hormonen. De cyclus begint met je menstruatie. Het baarmoederslijmvlies wordt afgestoten, waardoor je bloed verliest. Door veranderingen in hormonen kun je in deze periode menstruatieklachten krijgen, zoals buikkrampen, vermoeidheid of stemmingswisselingen.

Na je menstruatie bouwt je lichaam het baarmoederslijmvlies weer op en rijpt er een eicel. Rond het midden van je cyclus vindt de eisprong plaats. Daarna maakt je lichaam zich klaar voor een mogelijke zwangerschap. Als er geen bevruchting plaatsvindt, dalen de hormoonwaarden weer en begint de cyclus opnieuw.

Een cyclus duurt gemiddeld 21 tot 35 dagen en kan per maand wat verschillen. Een bloeding betekent trouwens niet altijd dat er een eisprong is geweest. Bij sommige vormen van anticonceptie kun je een onttrekkingsbloeding krijgen. Dit is een bloeding door hormonen uit de anticonceptie en geen echte menstruatie.

Je menstruatie vertelt veel over je gezondheid

Je menstruatiecyclus wordt aangestuurd door een samenwerking tussen je hersenen en je eierstokken. Dit hormoonsysteem reageert op signalen uit je lichaam, zoals stress, voeding, beweging, slaap en herstel. Daardoor kan je menstruatie veranderen als je lichaam uit balans raakt. Dit kan je bijvoorbeeld merken doordat je menstruatie onregelmatig wordt of je cyclus ineens korter of langer duurt. Ook het tijdelijk wegblijven van je menstruatie en het opeens veel meer of juist minder bloed verliezen kan een signaal zijn dat er iets aan de hand is.

Wanneer is het belangrijk om je menstruatie te laten onderzoeken?

Een verandering in je menstruatie betekent niet altijd dat er iets aan de hand is. Je cyclus kan bijvoorbeeld tijdelijk veranderen door stress, ziekte, reizen of een periode waarin je anders eet, slaapt of beweegt.

Er zijn wel signalen waarbij het goed is om contact op te nemen met je huisarts. Bijvoorbeeld als:

  • je menstruatie langere tijd wegblijft (en je niet zwanger bent);
  • je cyclus vaak korter is dan 21 dagen of langer dan 35 dagen duurt;
  • je ineens veel meer of minder bloed verliest dan je gewend bent;
  • je bloed verliest tussen je menstruaties door of na het vrijen;
  • je zoveel pijn of klachten hebt dat het je dagelijks leven beïnvloedt.
  • je vaak moet verschonen, dubbele bescherming nodig hebt of grote bloedstolsels verliest. Dit kunnen signalen zijn van veel bloedverlies. Daardoor kun je een ijzertekort krijgen;
  • je rond je menstruatie veel last hebt van somberheid, prikkelbaarheid of andere stemmingswisselingen.

Soms ligt er een oorzaak achter deze klachten, zoals een verstoring in je hormonen, endometriose, vleesbomen (myomen) of polyendocrien metabool ovariumsyndroom (PMOS). Je huisarts kan helpen om uit te zoeken wat er speelt.

Uitgelichte artikelen


De invloed van je leefstijl op je menstruatiecyclus

Je leefstijl heeft invloed op je menstruatiecyclus. Langdurige stress, te weinig eten, intensief sporten zonder voldoende herstel en slecht slapen kunnen ervoor zorgen dat je cyclus verandert. Je menstruatie kan bijvoorbeeld onregelmatig worden of tijdelijk wegblijven. Ook snel aankomen of afvallen kan invloed hebben op je hormonen en cyclus. Een gezonde leefstijl ondersteunt je lichaam en helpt je hormonen goed te functioneren.

Verminderen van menstruatieklachten

Veel vrouwen hebben tijdens of vlak voor hun menstruatie klachten, zoals buikkrampen, hoofdpijn, vermoeidheid, een opgeblazen gevoel of stemmingswisselingen. Klachten die vooral vóór de menstruatie optreden, heten premenstruele klachten (PMS). Hoeveel last je hiervan hebt, verschilt per persoon. Een gezonde leefstijl kan de kans op sommige klachten verkleinen of ervoor zorgen dat klachten minder heftig zijn.

Maar ook als je gezond leeft, kun je menstruatieklachten hebben. Er zijn verschillende dingen die je op het moment zelf kunt doen om de klachten te verlichten. Denk bijvoorbeeld aan voldoende rust nemen, blijven bewegen en warmte gebruiken bij buikkrampen.

Anticonceptie en je cyclus

Bij hormonale anticonceptie kan je bloedingspatroon veranderen. Gebruik je de combinatiepil met een stopweek? Dan is het bloedverlies in de stopweek een onttrekkingsbloeding en geen menstruatie. Bij sommige vormen van hormonale anticonceptie kan het bloedverlies ook helemaal wegblijven. Dat is op zichzelf niet schadelijk. Een koperspiraal kan menstruaties juist heviger of pijnlijker maken.

Heb je last van het bloedverlies of andere bijwerkingen, of wil je stoppen of wisselen van anticonceptie? Bespreek dan met je huisarts welke methode bij je past.

Uitgelichte artikelen

Conclusie

Je menstruatiecyclus geeft informatie over hoe het met je lichaam gaat. Kleine schommelingen zijn normaal. Aanhoudende veranderingen kunnen een signaal zijn dat je lichaam meer rust of aandacht nodig heeft. Door je cyclus te leren kennen, herken je deze veranderingen sneller. Blijven je menstruatie of klachten duidelijk afwijken van wat voor jou normaal is? Neem dan contact op met je huisarts.


Artikelen over Menstruatiecyclus

Vrouw schrijft in een dagboek met thee, PMS bijhoudenArtikel

PMS en PMDD aanpakken met leefstijl

Wat te doen tegen PMS en PMDD? Wat leefstijl echt oplevert bij roken, alcohol, beweging, therapie en voeding - en waarom bijhouden de eerste stap is.

Lees meer