Kinderwens
Over zwanger willen worden en wat je daar nu al voor doet
Je bent gestopt met de pil of hebt je spiraal laten weghalen, en nu is het wachten. Elke maand kijk je weer wat eerder op de kalender. Ondertussen vraag je je af of je iets moet veranderen aan hoe je eet, slaapt of beweegt. Deze pagina is voor iedereen met een kinderwens, of je nu deze maand begint of volgend jaar: wat je nu doet voor je lichaam, wat je partner kan doen, wat je vroeg meldt als er al iets speelt, en wanneer je naar de huisarts gaat.
Op deze pagina:
- Hoe bereid je je lichaam voor?
- Eet je plantaardig? Vul je voorraden nu aan
- Stress, slaap en bewegen: wat telt echt?
- De leefstijl van je partner telt mee
- Speelt er al iets? Meld het vroeg
- De eerste 1000 dagen beginnen nu
- Waar begin je?
1. Hoe bereid je je lichaam voor?
Foliumzuur slikken, aan je gewicht werken als je overgewicht hebt en genoeg eiwit eten: dat doe je vóór je zwanger bent. Foliumzuur vanaf minstens vier weken vóór de bevruchting voorkomt een groot deel van de open ruggetjes; het Voedingscentrum adviseert ermee door te gaan tot je tien weken zwanger bent. Je gewicht pak je ook nu aan, want tijdens de zwangerschap wordt afvallen afgeraden, en een hoger gewicht vooraf vergroot de kans op zwangerschapsdiabetes. Zet bij elke maaltijd een eiwitbron op je bord: vlees, vis, ei, zuivel, peulvruchten of noten, met veel groente ernaast.
Deze week
Koop deze week een potje foliumzuur en zet het naast je tandenborstel.
- Welke groenten en peulvruchten het meeste foliumzuur leveren: Waar zit foliumzuur in? De 12 rijkste bronnen
- Wat je verder voor je vruchtbaarheid kunt doen: een artikel over vruchtbaarheid bij vrouwen volgt nog
2. Eet je plantaardig? Vul je voorraden nu aan
Eet je weinig of geen vlees, vis, zuivel en ei, laat dan je bloed nakijken vóór je zwanger wordt. Vraag om vitamine B12 en om ferritine, de meting van je ijzervoorraad. Een lege ijzervoorraad vul je in maanden aan, dus begin daarmee vóór je zwanger bent. Van het ijzer uit vlees, vis en gevogelte neemt je lichaam volgens het Voedingscentrum ongeveer een kwart op, van het ijzer uit planten hooguit een tiende. Zet daarom iets met vitamine C op je bord bij een maaltijd met peulvruchten of groene groenten. Thee en koffie drink je een uur naast het eten: zwarte thee bij de maaltijd blokkeert het grootste deel van de ijzeropname uit plantaardig voedsel.
Jodium heeft je baby ook nodig; het zit vooral in brood en gejodeerd keukenzout. Omega 3-vetzuren uit vette vis zijn goed voor de hersenen en de ogen van je baby; eet je geen vis, dan is algenolie het plantaardige alternatief. Wil je overstappen op plantaardig eten, stap dan nu over en niet tijdens de zwangerschap.
Deze week
Zet vanaf morgen je thee en koffie een uur naast je maaltijd.
- Hoe je je ijzervoorraad laat meten en welke ondergrens telt: Hevige menstruatie en ijzertekort: wat je zelf kunt doen
- Ook de plantaardige bronnen: 12 bronnen van ijzer
3. Stress, slaap en bewegen: wat telt echt?
Bewegen en slaap schelen echt iets in je zwangerschap. Van minder stress is dat nooit gebleken. Zwangere vrouwen die ongeveer 140 minuten per week stevig bewegen, krijgen minder vaak hoge bloeddruk in de zwangerschap en minder vaak zwangerschapsdiabetes. Stevig betekent: je gaat sneller ademen en kunt nog praten, zingen lukt niet meer. Begin nu al, want wie in de eerste maanden beweegt, heeft er meer aan dan wie later begint. Overdrijf het niet: eet je te weinig voor wat je aan training doet, dan zet je lichaam de eisprong uit.
Te kort slapen gaat samen met meer zwangerschapsdiabetes, en zwaar snurken met meer zwangerschapsvergiftiging. Snurk je, of hoort je partner je adem stokken, laat dat snurken dan uitzoeken.
"Ontspan, dan lukt het vanzelf" is wat ons betreft geen advies: daar is nooit iets van gebleken, en de uitspraak legt de schuld bij jou. Ontspanning maakt je hoofd wel rustiger. In maanden van wachten is dat genoeg reden.
Deze week
Plan deze week drie wandelingen van een halfuur in je agenda en kijk hoeveel van de drie je haalt.
- Hoe je een beweegweek opbouwt: Zo kom je aan genoeg beweging
- Beter slapen en tot rust komen: slaap en ontspanning
4. De leefstijl van je partner telt mee
Ook je partner heeft hier iets te doen, en roken staat bovenaan. Rookt je partner, dan is dit het moment om samen te stoppen: straks moet het huis rookvrij zijn voor je baby. Roken tijdens en na de zwangerschap verhoogt de kans op wiegendood ongeveer twee keer. Stoppen lukt beter met begeleiding dan op wilskracht alleen. Wat alcohol, gewicht en bewegen met de kwaliteit van zaadcellen doen, komt in het artikel over vruchtbaarheid bij mannen; dat volgt nog.
Deze week
Rookt een van jullie, vraag dan deze week bij de huisarts naar begeleiding bij het stoppen.
- Wat bij stoppen helpt: Stoppen met roken
- Vruchtbaarheid bij mannen: dat artikel volgt nog
5. Speelt er al iets? Meld het vroeg
Heb je PMOS (tot 2026 PCOS), endometriose, een lege ijzervoorraad of eerder zwangerschapsdiabetes of zwangerschapsvergiftiging gehad, zeg dat dan bij je eerste afspraak, ook als je nog niet zwanger bent. De meerderheid van de vrouwen met endometriose wordt zwanger. Wacht met melden niet tot zwanger worden niet lukt; doe het meteen.
Wat er speelt | Wat je nu doet | Waar je verder leest |
|---|---|---|
PMOS, of een cyclus die vaak wegblijft | Anders eten en meer bewegen verlagen je insuline en het mannelijk hormoon dat de eisprong verstoort; tel geen calorieën. Komt de eisprong niet op gang, vraag dan wat je arts kan doen. | |
Endometriose | Hormonale behandeling stelt een zwangerschap uit zolang je die behandeling gebruikt; bespreek wanneer je stopt en wat het plan daarna is. Ben je ouder dan 35, ga dan al na een halfjaar proberen naar de huisarts. | |
Hevig bloedverlies en moeheid | Vraag om een ferritinebepaling naast je hemoglobine; een gewone bloedtest mist een lege ijzervoorraad vaak. | |
Eerder zwangerschapsdiabetes of zwangerschapsvergiftiging | Vraag zelf om een gesprek vooraf bij de gynaecoloog. Tegen herhaling van zwangerschapsvergiftiging bestaat een middel op recept dat lang niet altijd wordt aangeboden. | Zwangerschapsvergiftiging voorkomen en Zwangerschapsdiabetes voorkomen en aanpakken met leefstijl |
Deze week
Schrijf vandaag op een briefje wat er bij jou speelt en neem dat briefje mee naar je eerste afspraak. Meer over PMOS en endometriose staat op Menstruatie en cyclus.
6. De eerste 1000 dagen beginnen nu
De eerste 1000 dagen van je kind lopen van de bevruchting tot de tweede verjaardag. Het meeste win je nog vóór die bevruchting: foliumzuur slikken, en bij diabetes je bloedsuiker op orde brengen. Vrouwen met diabetes die vóór de bevruchting hun bloedsuiker en medicijnen op orde brengen, hebben ruim 70 procent minder kans op een kind met een aangeboren afwijking. Zodra je zwanger bent, komt de zorg vanzelf op gang; in de maanden ervoor is er bijna niets geregeld en doe je het zelf.
Deze week
Heb je diabetes, bel dan deze week je huisarts of internist voor een afspraak, vóór je stopt met anticonceptie.
- Per fase wat je kunt doen, van kinderwens tot de tweede verjaardag: De eerste 1000 dagen: wat je als ouder écht kunt doen
- Wat je straks op je bord legt: Zo eet je gezond tijdens je zwangerschap
7. Waar begin je?
Kies één ding en begin daar; alles op deze pagina komt terug in zes pijlers.
- Alle tips voor gezond eten: foliumzuur erbij, een eiwitbron bij elke maaltijd, ijzer en B12 op peil.
- Zo kom je aan genoeg beweging: ongeveer 140 minuten stevig per week, en nu al beginnen.
- Beter slapen begint hier: vaste tijden, en snurken laten uitzoeken.
- Manieren om te ontspannen: voor je hoofd in de maanden van wachten, zonder de belofte dat zwanger worden daardoor lukt.
- Meer contact in je week: vrouwen die hetzelfde meemaken, maken het wachten beter te dragen.
- Grip op roken, alcohol en medicijngebruik: samen met je partner stoppen met roken, en voor alcohol is nul het advies uit voorzorg, zodra je zwanger kunt zijn.
Wil je weten waar je staat, doe dan de leefstijlcheck: die laat zien welke pijler bij jou het meeste scheelt.
Lukt zwanger worden na een jaar proberen niet, maak dan een afspraak met je huisarts, en vraag door als er bij jou al iets speelt. In de gratis supportgroepen vind je mensen die hetzelfde meemaken. Leefstijl staat naast een vruchtbaarheidsbehandeling en vervangt de behandeling niet.
Wat er verandert zodra je zwanger bent, lees je op Zwangerschap en daarna; alle levensfasen staan op Vrouwengezondheid.
Artikelen over Kinderwens
ArtikelPCOS en afvallen: waarom het zo lastig is en wat wél werkt
PCOS (sinds 2026 PMOS) maakt afvallen lastig door insulineresistentie. Wat voeding, beweging en slaap wél doen, zonder calorieën tellen.
ArtikelDe eerste 1000 dagen: wat je als ouder écht kunt doen voor de gezondheid van je kind
Wat doe je in de eerste 1000 dagen van je kind? Per fase wat werkt: vóór de zwangerschap, bij veilig slapen, bij de eerste hapjes en in het tweede jaar.