Alles over eiwitten: wat doen ze in je lichaam?
Eiwit is een bouwstof voor je spieren, je organen en je afweer. Steeds meer producten krijgen er extra eiwit bij. Hoeveel je echt nodig hebt, hangt af van je leeftijd, je gewicht en wat je doet. In dit artikel lees je wat eiwit doet, waar het in zit en wanneer je meer nodig hebt. Ook lees je hoe je genoeg haalt met gewoon eten.

Kernboodschappen van dit artikel (leestijd 8 minuten)
Bouwstof: Je lichaam gebruikt eiwit voor spieren, organen, botten, hormonen en afweer. Het legt er geen voorraad van aan.
Ondergrens: Het advies voor volwassenen is 0,83 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag. Zie dat als ondergrens. Voor iemand van 70 kilo is dat ongeveer 58 gram.
Soms meer: Ben je ouder dan 65, wil je afvallen, doe je aan krachttraining of ben je ziek? Dan is 1,0 tot 1,6 gram per kilo vaak zinvol.
Samen met training: Extra eiwit helpt je spieren vooral als je ze ook gebruikt. Krachttraining en eiwit horen bij elkaar.
Gezonde nieren: Bij gezonde volwassenen lijkt meer eiwit de nierwerking niet te verslechteren.
Echt eten: Vlees, vis, eieren, volle zuivel, peulvruchten en noten leveren genoeg eiwit. Shakes en repen zijn meestal niet nodig.
1. Wat zijn eiwitten en wat doen ze?
Eiwitten zijn een van de drie macronutriënten, naast vetten en koolhydraten. Je lichaam bouwt en onderhoudt er spieren, organen en botten mee. Ook maakt het er hormonen, enzymen en afweerstoffen van [1].
Eiwitten bestaan uit kleine bouwstenen: aminozuren. Negen daarvan zijn essentieel. Je lichaam kan deze negen niet zelf maken, dus je haalt ze uit je eten [1].
Je lichaam breekt eiwitten voortdurend af en bouwt ze weer op. Daarbij gaat steeds een deel verloren, dat je uitplast als ureum [2]. Daarom heb je elke dag nieuw eiwit nodig.
Eiwit levert ook energie: 4 kilocalorieën per gram [1]. Eet je meer dan je lichaam gebruikt? Dan verbrandt het de rest als brandstof. Een eiwitvoorraad bouwt je lichaam niet op [2].
Wat eiwit met je bloedsuiker doet, lees je in Het effect van eiwitten op je bloedsuiker.
2. Waar zit eiwit in?
Eiwit zit in vlees, vis, eieren en zuivel. Ook peulvruchten, tofu, tempé, noten en zaden leveren eiwit. Dierlijk eiwit heeft meestal een hogere kwaliteit dan plantaardig eiwit. Plantaardig eiwit bevat soms minder essentiële aminozuren en is soms moeilijker te verteren [1, 2].
Infographic Vergroten (opent in een nieuw tabblad)Hier zit eiwit in
Tekst van de infographic
Je Leefstijl als Medicijn · Eiwit
Hier zit eiwit in
Gram eiwit per gewone portie, zoals je hem eet. Waarden: JLAM Foodlab.
Kipfilet
31 gram per portie (1 stuk, 100 gram)
Zalm
30 gram per portie (1 moot, 120 gram)
Witvis
26 gram per portie (1 stuk, 120 gram)
Vlees
23 gram per portie (1 stuk, 80 gram)
Volle kwark
11 gram per portie (1 schaaltje, 150 gram)
Tofu
9 gram per portie (1 plak, 75 gram)
Ei
6 gram per portie (1 stuk)
Volle Griekse yoghurt
6 gram per portie (1 schaaltje, 150 gram)
Volle yoghurt
6 gram per portie (1 schaaltje, 150 gram)
Minder dan 6 gram per portie
Kaas 48+
5 gram per portie (1 plak, 20 gram)
Havermout
5 gram per portie (1 kom, 40 gram)
Linzen of bonen
5 gram per portie (1 opscheplepel, 60 gram)
Volle melk of karnemelk
5 gram per portie (1 glas, 150 ml)
Ongezouten noten
5 gram per portie (1 handje, 25 gram)
Pindakaas (100% pinda)
5 gram per portie (voor 1 snee, 20 gram)
Volkorenbrood
4 gram per portie (1 snee, 35 gram)
Groente
2 gram per portie (1 opscheplepel, 100 gram)
De infographic laat zien hoeveel gram eiwit een gewone portie levert, zoals je hem eet. Vlees en vis zijn dus gebakken of gekookt gewogen. De waarden komen uit JLAM Foodlab [3]. Merken kunnen wat verschillen.
Vlees, vis, eieren en kaas bevatten vrijwel geen koolhydraten [4]. Ze passen dus goed als je minder koolhydraten wilt eten.
Kijk ook naar het hele product. Bewerkt vlees, zoals worst en vleeswaren, bevat vaak veel zout. Het is ook ongunstiger voor de kans op chronische ziekten dan onbewerkt vlees [5]. Kies daarom liever onbewerkt vlees, vis of eieren, zodat je eiwit binnenkrijgt zonder veel zout.
3. Hoeveel eiwit heb je nodig?
De Gezondheidsraad raadt volwassenen 0,83 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag aan. Daarmee heeft vrijwel iedere gezonde volwassene genoeg [2]. Weeg je 70 kilo? Dan is dat ongeveer 58 gram per dag. De meeste mensen in Nederland krijgen genoeg eiwit binnen, maar ouderen soms te weinig [1]. Zie die 0,83 gram als ondergrens, want in sommige situaties is meer zinvol.
Gram eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag:
Volwassenen: minstens 0,83
65 jaar en ouder: minstens 1,0 tot 1,2
Ouder en ziek of ondervoed: 1,2 tot 1,5
Afvallen (met rekengewicht): 1,2 tot 1,6
Krachttraining: 1,2 tot 1,6
Volledig plantaardig: minstens 1,08
Vanaf 65 jaar. Europese experts adviseren 65-plussers minstens 1,0 tot 1,2 gram per kilo per dag [6, 7]. De Gezondheidsraad vindt het bewijs niet sterk genoeg om dat aan alle ouderen te adviseren. Wel sluit de raad niet uit dat kwetsbare of ondervoede ouderen baat hebben bij meer eiwit [2].
Doe je als oudere aan krachttraining? Dan helpt extra eiwit je aan meer spiermassa en knijpkracht. Zonder krachttraining levert extra eiwit dat voordeel niet op [8]. Ben je fit en eet je al genoeg eiwit? Dan voegt extra eiwit weinig toe [9]. Meer lees je in Voeding voor ouderen.
Als je wilt afvallen. Onderzoekers noemen 1,2 tot 1,6 gram eiwit per kilo per dag [10]. Met extra eiwit verlies je tijdens het afvallen gemiddeld wat minder vetvrije massa, zoals spieren [11]. Eiwit verzadigt waarschijnlijk ook beter, waardoor mensen vaak wat minder eten [1].
Is je BMI 30 of hoger? Dan valt de som met je echte gewicht te hoog uit, want je behoefte hangt vooral af van je spieren en organen [12]. Nederlandse onderzoekers rekenen dan met het gewicht dat hoort bij een BMI van 27,5 [13]. Lees ook Goed afvallen is vet verliezen en spieren opbouwen. Gebruik je medicijnen om af te vallen? Lees dan Afvallen met obesitasmedicatie.
Als je aan krachttraining doet. Extra eiwit helpt je spieren groter en sterker te worden. Boven ongeveer 1,6 gram per kilo per dag levert meer eiwit gemiddeld weinig extra vetvrije massa op [14]. Een internationale vereniging voor sportvoeding noemt 1,4 tot 2,0 gram voor de meeste sporters [15]. Die marge is ruim en geen doel voor iedereen. Voor actieve ouderen noemen experts minstens 1,2 gram [6]. Lees ook Krachttraining voor ouderen en Creatine voor ouderen.
Bij ziekte of ondervoeding. Voor ouderen met een ziekte noemen experts 1,2 tot 1,5 gram per kilo per dag [6, 7]. Val je onbedoeld af door ziekte? Dan kunnen producten met extra eiwit wel helpen [1]. Heb je een nierziekte? Dan is veel extra eiwit meestal niet verstandig [16]. Hoeveel eiwit bij jou past, bespreek je met je arts of diëtist.
Als je plantaardig eet. Dan heb je ongeveer 30% meer eiwit nodig: 1,08 gram per kilo per dag [1]. Plantaardig eiwit heeft namelijk een iets lagere kwaliteit [2]. Tips lees je in Vegetarisch eten.
Zwanger of borstvoeding. In het tweede trimester van je zwangerschap heb je ongeveer 9 gram extra eiwit per dag nodig, in het derde trimester 28 gram. Geef je borstvoeding? Dan is dat de eerste zes maanden 19 gram extra per dag, daarna 13 gram [2]. Een schaaltje volle kwark levert al zo'n 11 gram [3].
Hoe je je eigen behoefte uitrekent, met voorbeelden per situatie, lees je in Hoeveel eiwit per dag heb je nodig?
Zelf aan de slag met voeding?
Vul je e-mailadres in en ontvang het gratis werkboek voeding. Je schrijft er je eigen stappen in. Je kunt het meteen downloaden. Daarna krijg je een paar korte mails die je op weg helpen.
In één week grip op je eten.
4. Kun je te veel eiwit eten?
Voor gezonde volwassenen is geen bovengrens voor eiwit vastgesteld. Twee keer de aanbevolen hoeveelheid geldt als veilig [2]. Twee keer 0,83 is ongeveer 1,7 gram per kilo per dag.
Bij gezonde volwassenen lijkt meer eiwit de werking van de nieren niet te verslechteren [17]. Heb je al een nierziekte? Dan ligt dat anders, zoals je hierboven las.
5. Zo krijg je genoeg eiwit binnen
Je weet nu hoeveel eiwit je nodig hebt, dus blijft de vraag hoe je dat haalt met gewoon eten. Verdeel je eiwit over de dag. Ongeveer 25 tot 30 gram per maaltijd is een handige richtlijn [10, 15]. Zie het vooral als hulpmiddel om je dagtotaal te halen. Bij jonge mannen lijkt het lichaam na krachttraining ook een grote portie in één keer goed te gebruiken [18].
Begin de dag met eiwit, bijvoorbeeld met eieren of volle kwark in plaats van brood. Eet bij de lunch een salade met vis, kip of linzen. En kies 's avonds vlees, vis, tofu of peulvruchten. Gebruik je levodopa tegen de ziekte van Parkinson? Bespreek dan met je arts hoe je je eiwit over de dag verdeelt, want eiwit kan de werking ervan verminderen.
Een voorbeelddag met ongeveer 100 gram eiwit, met de porties uit de infographic [3]:
Ontbijt: omelet van 2 eieren met 2 plakken kaas 48+ (22 gram)
Lunch: salade met een moot gebakken zalm en een handje noten (35 gram)
Tussendoor: schaaltje volle kwark van 150 gram (11 gram)
Avondeten: een stuk gebakken vlees met 2 opscheplepels groente (27 gram)
Drinken: glas volle melk van 150 ml (5 gram)
Totaal: ongeveer 100 gram
Eet je liever plantaardig? Ruil het vlees dan voor 2 plakken tofu en 2 opscheplepels linzen of bonen. Samen levert dat ongeveer 28 gram eiwit [3].
Eiwitrepen, eiwitpoeders en shakes zijn meestal niet nodig. Veel van die producten bevatten toegevoegde suiker [1]. Gewoon eten levert naast eiwit ook andere voedingsstoffen.
Wil je weten hoeveel eiwit jij nodig hebt en of je dat nu haalt? Doe de eiwitcheck.
6. Conclusie
Eiwit is een bouwstof die je elke dag nodig hebt. Voor volwassenen is 0,83 gram per kilo per dag het advies. Zie dat als ondergrens. Ben je ouder dan 65, wil je afvallen, doe je aan krachttraining of ben je ziek? Dan is 1,0 tot 1,6 gram per kilo vaak zinvol.
Extra eiwit helpt je spieren vooral samen met krachttraining. Bij gezonde nieren lijkt meer eiwit de nierwerking niet te verslechteren. Met vlees, vis, eieren, volle zuivel, peulvruchten en noten haal je genoeg.
Lees ook Alles over koolhydraten en Alles over vezels.
Veelgestelde vragen
Waarom adviseert Amerika meer eiwit dan Nederland?
De Amerikaanse richtlijnen voor 2025-2030 noemen 1,2 tot 1,6 gram per kilo per dag [19]. Dit advies leunt vooral op onderzoek naar afvallen. Volgens een groep voedingsonderzoekers is dat te weinig bewijs voor één advies voor iedereen [20]. De Nederlandse norm van 0,83 gram is genoeg voor vrijwel alle gezonde volwassenen [2]. Afvallen, krachttraining en ouder worden vragen om meer.
Moet je direct na het sporten eiwit eten?
Nee. Of je eiwit voor of na de training eet, maakt weinig uit. Je spieren blijven na een training minstens een dag in de opbouwstand, al neemt dat waarschijnlijk geleidelijk af [15]. Belangrijker is hoeveel eiwit je over de hele dag eet.
Kun je genoeg eiwit binnenkrijgen zonder vlees?
Ja. Vis, eieren, zuivel, peulvruchten, tofu en noten leveren ook eiwit. Eet je volledig plantaardig? Dan adviseert de Gezondheidsraad 1,08 gram per kilo per dag [1].
Zijn eiwitshakes beter dan gewone voeding?
Nee. Een shake is vooral makkelijk. Gewoon eten levert naast eiwit ook andere voedingsstoffen. Veel shakes en repen bevatten toegevoegde suiker [1].
Hoeveel eiwit per dag is veilig voor je nieren?
Zijn je nieren gezond? Dan geldt twee keer de norm als veilig, ongeveer 1,7 gram per kilo per dag [2]. Bij gezonde volwassenen lijkt ook meer eiwit de nierwerking niet te verslechteren [17]. Heb je een nierziekte? Dan is veel extra eiwit meestal niet verstandig. Bespreek met je arts of diëtist hoeveel eiwit bij jou past [16].
Dit artikel is gebaseerd op 20 bronnen.
- Voedingscentrum. Eiwitten [Internet]. Den Haag: Voedingscentrum; [geraadpleegd 6 november 2026]. Link
- Gezondheidsraad. Voedingsnormen voor eiwitten. Den Haag: Gezondheidsraad; 2021. Publicatienr. 2021/10. Link
- Je Leefstijl Als Medicijn. Hier zit eiwit in: gram eiwit per gewone portie. In: Jouw eiwitrapport, uitslag van de eiwitcheck (waarden: JLAM Foodlab) [Internet]. JLAM; 2026 [geraadpleegd 18 november 2026]. Link
- RIVM. NEVO-online versie 2025/9.0: Nederlands Voedingsstoffenbestand [Internet]. Bilthoven: RIVM; 2025 [geraadpleegd 6 november 2026]. Link
- Gezondheidsraad. Richtlijnen goede voeding: eiwitbronnen en voedingspatronen 2025. Den Haag: Gezondheidsraad; 2025. Publicatienr. 2025/19. Link
- Bauer J, Biolo G, Cederholm T, Cesari M, Cruz-Jentoft AJ, Morley JE, et al. Evidence-based recommendations for optimal dietary protein intake in older people: a position paper from the PROT-AGE Study Group. J Am Med Dir Assoc. 2013;14(8):542-59. DOI
- Deutz NEP, Bauer JM, Barazzoni R, Biolo G, Boirie Y, Bosy-Westphal A, et al. Protein intake and exercise for optimal muscle function with aging: recommendations from the ESPEN Expert Group. Clin Nutr. 2014;33(6):929-36. DOI
- Kirwan RP, Mazidi M, Rodríguez García C, Lane KE, Jafari A, Butler T, et al. Protein interventions augment the effect of resistance exercise on appendicular lean mass and handgrip strength in older adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Clin Nutr. 2022;115(3):897-913. DOI
- Ten Haaf DSM, Nuijten MAH, Maessen MFH, Horstman AMH, Eijsvogels TMH, Hopman MTE. Effects of protein supplementation on lean body mass, muscle strength, and physical performance in nonfrail community-dwelling older adults: a systematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2018;108(5):1043-59. DOI
- Leidy HJ, Clifton PM, Astrup A, Wycherley TP, Westerterp-Plantenga MS, Luscombe-Marsh ND, et al. The role of protein in weight loss and maintenance. Am J Clin Nutr. 2015;101(6):1320S-9S. DOI
- Wycherley TP, Moran LJ, Clifton PM, Noakes M, Brinkworth GD. Effects of energy-restricted high-protein, low-fat compared with standard-protein, low-fat diets: a meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Clin Nutr. 2012;96(6):1281-98. DOI
- Weijs PJM. Protein requirement in obesity. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2025;28(1):27-32. DOI
- Verreijen AM, Engberink MF, Memelink RG, van der Plas SE, Visser M, Weijs PJM. Effect of a high protein diet and/or resistance exercise on the preservation of fat free mass during weight loss in overweight and obese older adults: a randomized controlled trial. Nutr J. 2017;16(1):10. DOI
- Morton RW, Murphy KT, McKellar SR, Schoenfeld BJ, Henselmans M, Helms E, et al. A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength in healthy adults. Br J Sports Med. 2018;52(6):376-84. DOI
- Jäger R, Kerksick CM, Campbell BI, Cribb PJ, Wells SD, Skwiat TM, et al. International Society of Sports Nutrition position stand: protein and exercise. J Int Soc Sports Nutr. 2017;14:20. DOI
- Stevens PE, Ahmed SB, Carrero JJ, Foster B, Francis A, Hall RK, et al. KDIGO 2024 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease. Kidney Int. 2024;105(4S):S117-S314. DOI
- Devries MC, Sithamparapillai A, Brimble KS, Banfield L, Morton RW, Phillips SM. Changes in kidney function do not differ between healthy adults consuming higher- compared with lower- or normal-protein diets: a systematic review and meta-analysis. J Nutr. 2018;148(11):1760-75. DOI
- Trommelen J, van Lieshout GAA, Nyakayiru J, Holwerda AM, Smeets JSJ, Hendriks FK, et al. The anabolic response to protein ingestion during recovery from exercise has no upper limit in magnitude and duration in vivo in humans. Cell Rep Med. 2023;4(12):101324. DOI
- U.S. Department of Agriculture, U.S. Department of Health and Human Services. Dietary Guidelines for Americans, 2025-2030 [Internet]. Washington DC: USDA, HHS; 2026 [geraadpleegd 6 november 2026]. Link
- Pasiakos SM, Davis TA, Klurfeld DM, Neuhouser ML, Rodriguez NR, Tomé D. Perspectives on the protein recommendations in the 2025-2030 Dietary Guidelines for Americans. J Nutr. 2026;156(11):101754. DOI
Nieuwsbrief
Elke maand iets gezonds in je inbox.
Auteur

Gerelateerde artikelen
ArtikelHoeveel eiwit per dag heb je nodig? De norm en wanneer meer zin heeft
De norm is 0,83 gram eiwit per kilo. Lees wanneer meer zin heeft bij afvallen, krachttraining en ouder worden, en hoe je het uit gewoon eten haalt.
ArtikelVoeding voor ouderen: genoeg eiwit en op tijd zien dat je afvalt
Na je 65e heb je minder calorieën nodig en evenveel eiwit. Lees hoeveel eiwit dat is, welke vitamines aandacht vragen en waaraan je ondervoeding herkent.
ArtikelKrachttraining voor ouderen: hoeveel is genoeg?
Twee keer per week krachttraining is genoeg om spierkracht terug te winnen, ook na je tachtigste. Zes oefeningen voor thuis en hoeveel eiwit je nodig hebt.
ArtikelGoed afvallen is vet verliezen en spieren opbouwen
Meer dan de helft van de Nederlanders heeft overgewicht en wil er wat aan doen. Maar belangrijk is het dat je zorgt dat je je spiermassa behoudt of vergroot
ArtikelHet effect van eiwitten op je bloedsuiker
Eiwitten, koolhydraten en vetten zijn voedselgroepen die energie geven. Ze worden macronutriënten genoemd. Alle drie hebben ze een effect op je bloedsuiker.
ArtikelAlles over koolhydraten: wat doen ze in je lichaam?
Wat doen koolhydraten in je lichaam en hoeveel heb je nodig? Lees welke koolhydraten je beter kiest en wanneer minder koolhydraten eten kan helpen.
