Ga naar inhoud
Webinar Bewegen een hoofdzaakInschrijven
Je Leefstijl Als Medicijn
Dementie Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Dementie

Verlaag je risico

Dementie is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij geheugen, denkvermogen en gedrag achteruitgaan. Een gezonde leefstijl kan het risico verlagen en de progressie vertragen.

Wat is dementie?

Dementie is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij de hersenfuncties geleidelijk achteruitgaan. Het gaat niet alleen om geheugenproblemen, maar ook om moeite met aandacht, taal, plannen en gedrag. De meest voorkomende vorm is de ziekte van Alzheimer. Daarbij hopen bepaalde eiwitten zich op in de hersenen, waardoor zenuwcellen beschadigd raken.

De gangbare behandeling bestaat uit medicijnen die de klachten tijdelijk kunnen verlichten, zoals cholinesteraseremmers en NMDA-receptorantagonisten. Nieuwere medicijnen richten zich op het verwijderen van schadelijke eiwitten. Deze behandelingen kunnen het verloop licht vertragen, maar bieden geen genezing. Ze pakken de onderliggende processen, zoals ontsteking, vaatschade en metabole ontregeling, niet aan.

Leefstijl bij dementie

Wat voeding, bewegen, slaap en contact doen voor je risico op dementie.

Voeding

Kies voor volwaardige, onbewerkte voeding met veel groenten, gezonde vetten, vis en noten. Dit voedingspatroon ondersteunt de vaatgezondheid en remt ontstekingsprocessen in het brein. Beperk ultrabewerkte producten en snel opneembare koolhydraten.

Meer over voeding

In één oogopslag

Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij dementie samen, per pijler. Handig om te bewaren of te delen.

Je Leefstijl als Medicijn · Dementie

Dementie voorkomen met leefstijl

Dementie is niet onvermijdelijk. Bijna de helft van het risico hangt samen met beïnvloedbare leefstijl- en omgevingsfactoren; vroeg beginnen helpt het meest.

Voeding

  • Eet mediterraan

    Wie zo eet gaat in onderzoek minder snel achteruit in het denken

  • Laat frisdrank, koek en witbrood staan

    Ultrabewerkt eten gaat samen met meer ontsteking en insulineresistentie

  • Vette vis en vezels

    Omega 3 beschermt zenuwcellen, vezels voeden je darmen

Beweging

  • Combineer conditie en kracht

    Die combinatie werkt het best, ook op hoge leeftijd

  • Wat het in je lijf doet

    Betere bloedvaten, minder ontsteking, stabielere bloedsuiker

  • Meer dan het brein alleen

    Ook minder valrisico, betere stemming en betere slaap

Slaap

  • Diepe slaap ruimt afval op

    Je brein voert dan schadelijke eiwitten af

  • Vast ritme en genoeg daglicht

    Beperk prikkels in de nacht; dat verbetert je slaapkwaliteit

  • Denk aan slaapapneu

    Vaak over het hoofd gezien en meestal goed te behandelen

Verbinding

  • Eenzaamheid weegt zwaar

    Het hoort bij de sterkste psychosociale risicofactoren voor dementie

  • Blijf meedoen

    Groepsactiviteiten en vrijwilligerswerk houden je brein veerkrachtig

  • Contact prikkelt je hoofd

    Het houdt je denken actief en helpt tegen stress

Wat er nog meer meespeelt

  • Vervuilde lucht en gifstoffen

    Luchtvervuiling, zware metalen en pesticiden worden gelinkt aan snellere achteruitgang

  • Lawaai en licht in de nacht

    Ook chronisch lawaai en lichtvervuiling worden aan meer risico gelinkt

Wat medicijnen doen

  • Verlichting, geen genezing

    Ze verzachten klachten tijdelijk; het ziekteverloop remmen ze nauwelijks

  • Nieuwe middelen tegen eiwitophoping

    Vertragen de achteruitgang licht, met kans op hersenoedeem en microbloedingen

Grootste winst

De grootste winst zit in de combinatie: voeding, beweging, slaap en contact samen, en begin al op middelbare leeftijd.

Geen medisch advies. Nemen je geheugenklachten toe? Laat dat onderzoeken door je huisarts. Leefstijl vervangt geen medische zorg en begeleiding, maar vult die aan. Stop nooit zelf met voorgeschreven medicijnen, maar bespreek dat met je arts.

Je Leefstijl als Medicijn

Poster als pdf

Onderbouwing in het artikel Dementie voorkomen: hoe verklein je je risico?. Reviewers: Ass. prof. dr. Eline Dekeyster (Neurobioloog | Ass. prof. cognitieve neurowetenschappen, Universiteit Leiden | Hoofd onderzoeksgroep Lifestyle Brain Interaction) en Lucy Rutten (Onderzoeker Universiteit Leiden).

Aan de slag met je gezondheid

Praktische hulpmiddelen om vandaag nog te beginnen

Supportgroepen Stichting Je Leefstijl Als MedicijnSupportgroep

Alzheimer en leefstijl

Supportgroep waar deelnemers ervaringen delen over leefstijl bij dementie en de ziekte van Alzheimer.

Word lid van de groep
Kennis Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Kennis

Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.

Ontdek onze kennisbank
Wat eten we vandaag? Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Recepten

Tips en recepten voor natuurlijk voedsel, koolhydraatarm of ketogeen, veel groenten en eiwitrijk.

Bekijk recepten
Webinars Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Webinars

Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.

Bekijk webinars
Materialen Stichting Je Leefstijl Als Medicijn

Materialen

Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.

Download materialen

Wat zegt de wetenschap?

Internationale analyses schatten dat zo'n 40 tot 45 procent van het dementierisico samenhangt met beïnvloedbare leefstijlfactoren. Voeding, beweging, slaap en sociale verbondenheid beïnvloeden processen als ontsteking, stofwisseling en vaatgezondheid in het brein.

Een mediterraan voedingspatroon wordt consistent in verband gebracht met een lager risico op cognitieve achteruitgang. Beweging stimuleert de aanmaak van beschermende stoffen voor zenuwcellen. Slaap speelt een cruciale rol bij het opruimen van schadelijke eiwitten. Een gecombineerde aanpak van meerdere leefstijlfactoren biedt de meeste kans op behoud van hersenfuncties.

Veelgestelde vragen
Wat is dementie?

Dementie is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij de hersenfuncties geleidelijk achteruitgaan, zoals problemen met geheugen, aandacht, taal, plannen en gedrag.

Wat is de meest voorkomende vorm van dementie?

De ziekte van Alzheimer komt het meest voor. Daarbij hopen bepaalde eiwitten zich op in de hersenen, waardoor zenuwcellen beschadigd raken.

Is dementie te genezen?

Nee, er is geen genezing. Medicijnen zoals cholinesteraseremmers en NMDA-receptorantagonisten kunnen klachten tijdelijk verlichten, maar pakken de onderliggende oorzaken niet aan.

Kan leefstijl het risico op dementie beïnvloeden?

Onderzoek laat zien dat leefstijl en omgeving invloed hebben op hoe onze hersenen functioneren. Aanpassingen in voeding, beweging, slaap en sociale verbondenheid kunnen het risico mogelijk verkleinen.

Vervangt dit artikel medisch advies?

Nee, dit vervangt geen medisch advies. Overleg met je arts of behandelaar over diagnose en behandeling.

Artikelen over Dementie

Osteoporose aanpakken met leefstijlWetenschap

Osteoporose: hoe houd je je botten sterk?

Botontkalking aanpakken met leefstijl. Ontdek wat beweging, voeding en valpreventie doen voor je botten, en waar de grenzen van het bewijs liggen.

Lees meer