Samen gezond ouder worden: hoe blijf je in contact?

Kernboodschappen van dit artikel (leestijd 7 minuten)

• Contacten kunnen veranderen als je ouder wordt: Mensen om je heen vallen weg en soms wordt het moeilijker om eropuit te gaan.

• Meer contact is niet altijd de oplossing: Het gaat er vooral om welk contact je mist.

• Kijk ook naar de mensen die je al kent: Misschien is er iemand die je vaker zou willen zien of spreken.

• Een vaste activiteit kan helpen om mensen te ontmoeten: Denk aan samen bewegen, vrijwilligerswerk of iets doen in het buurthuis.

• Ook als naaste kun je iets doen: Luister vooral en kijk samen waar iemand behoefte aan heeft.

• Er is hulp als je er zelf niet uitkomt: Bijvoorbeeld via de gemeente, het welzijnswerk of een ouderenadviseur.

1. Waarom is contact belangrijk als je ouder wordt?

Contact met andere mensen kan bijdragen aan je gezondheid. Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat weinig sociale contacten samenhangen met een grotere kans op dementie [1].

Dat betekent niet dat weinig contact hiervan automatisch de oorzaak is. Vaak spelen meerdere dingen een rol. Het kan ook andersom werken. Als je ziek wordt of minder makkelijk de deur uit kunt, zie je bijvoorbeeld minder mensen.

Contact met anderen is daarom een belangrijk onderdeel van gezond ouder worden, net als bewegen, gezond eten en goed slapen.

Wil je meer weten over wat eenzaamheid precies is en waarom het vaker voorkomt bij ouderen? Lees dan ons artikel Eenzaamheid bij ouderen: wat is het en waardoor ontstaat het?

2. Welk contact mis je?

Je kunt veel mensen om je heen hebben en je toch eenzaam voelen. Meer mensen zien is daarom niet altijd de oplossing. Misschien mis je vooral mensen om samen iets mee te doen. Of je kent genoeg mensen, maar mist iemand met wie je echt kunt praten. Het kan ook zijn dat je iemand die je al kent graag vaker zou willen zien.

Bedenk daarom eerst waar je behoefte aan hebt. Wil je iemand vaker zien of spreken? Samen iets ondernemen? Of nieuwe mensen leren kennen? Dat maakt uit voor wat bij jou past [2].

3. Hoe kun je meer contact krijgen?

Als je weet welk contact je mist, kun je kijken wat je kunt doen. Er zijn verschillende mogelijkheden [2, 3].

Tip 1. Kijk naar de mensen die je al kent

Je hoeft niet altijd nieuwe mensen te leren kennen. Misschien zijn er mensen die je al kent, maar minder vaak ziet dan je zou willen. Denk aan familie, buren, een oud-collega of iemand met wie je vroeger vaker contact had.

Je kunt zelf bijvoorbeeld voorstellen om weer eens af te spreken. Vind je dat lastig? Vertel dan dat je het fijn zou vinden om wat vaker contact te hebben. De ander weet misschien helemaal niet dat je daar behoefte aan hebt.

Het hoeft niet meteen iets groots te zijn. Samen koffie drinken, wandelen, boodschappen doen of regelmatig even bellen kan ook.

Tip 2. Doe mee aan iets wat je leuk vindt

Nieuwe mensen ontmoeten gaat vaak makkelijker als je samen iets doet. Ga vooral iets doen wat je zelf leuk vindt. Zo vind je ook sneller mensen met dezelfde interesses. Denk aan wandelen, koken, kaarten, tuinieren, zingen, sporten of iets creatiefs doen.

Kijk wat er wordt georganiseerd in het buurthuis, de bibliotheek, een vereniging of een ontmoetingscentrum in de buurt. Bij een activiteit die regelmatig terugkomt, zie je dezelfde mensen vaker en krijg je de kans om elkaar beter te leren kennen.

Vind je het spannend om de eerste keer alleen te gaan? Vraag iemand die je kent om mee te gaan.

Tip 3. Doe iets voor een ander

Iets voor een ander doen kan ook een manier zijn om mensen te ontmoeten. Denk aan vrijwilligerswerk bij een buurthuis, vereniging of kringloopwinkel. Of houd iemand gezelschap en help met iets waar je goed in bent.

Kies iets wat je leuk vindt en wat je kunt doen. Je hoeft niet meteen elke week klaar te staan. Af en toe helpen of een paar uur per maand kan ook.

Tip 4. Houd op andere manieren contact

Wonen je familie of vrienden verder weg? Of kom je zelf minder makkelijk buiten? Bellen of beeldbellen kan helpen om contact te houden.

Ook online kun je mensen ontmoeten met dezelfde interesses. Bijvoorbeeld in een groep over je hobby of in de community van Je Leefstijl Als Medicijn. Daar kun je ervaringen delen en met anderen praten over leefstijl en gezondheid. Online contact kan een aanvulling zijn op de mensen die je in het dagelijks leven ziet.

Tip 5. Vraag hulp als je niet weet waar je moet beginnen

Wil je meer contact, maar weet je niet waar je kunt beginnen? Misschien is ergens naartoe gaan lastig. Bijvoorbeeld omdat je moeilijk loopt, geen vervoer hebt of het spannend vindt om alleen te gaan.

Je hoeft dit niet allemaal zelf uit te zoeken. Een welzijnsorganisatie, ouderenadviseur of sociaal wijkteam kan met je meedenken. Zij weten vaak wat er in jouw buurt mogelijk is. Ook via Eén tegen eenzaamheid kun je initiatieven vinden.

Kijk welk contact je mist en wat je graag zou willen doen. Onderzoek laat zien dat sommige vormen van hulp eenzaamheid bij ouderen iets kunnen verminderen. Bijvoorbeeld behandeling in een groep of een training om internet te leren gebruiken [4].

4. Hoe help je iemand die zich eenzaam voelt?

Ziet je vader, moeder of buurvrouw steeds minder mensen? Vraag dan eens hoe het gaat. Minder mensen zien betekent niet vanzelf dat iemand zich eenzaam voelt.

Luister eerst, zonder meteen een activiteit of oplossing voor te stellen. Misschien wil iemand vaker gezelschap. Of mist diegene vooral iemand om mee te praten. Vraag wat de ander graag zou willen.

Daarna kun je samen kijken wat mogelijk is. Spreek bijvoorbeeld vaker af, zoek een activiteit in de buurt of ga de eerste keer mee. Soms is contact vooral praktisch lastig. Bijvoorbeeld doordat iemand moeilijk loopt, geen vervoer heeft of minder goed hoort. Vraag of je ergens bij kunt helpen.

Je kunt ook zelf regelmatig contact zoeken. Even bellen, samen koffie drinken of een stukje wandelen. Of bied praktische hulp, bijvoorbeeld met vervoer [5]. Kijk wat jullie allebei prettig vinden. Je kunt ook helpen om ondersteuning te zoeken. Je hoeft niet alles zelf op te lossen.

5. Waar kun je terecht voor hulp?

Wil je meer contact, maar weet je niet waar je moet beginnen? Een welzijnsorganisatie, sociaal wijkteam of je huisarts kan met je meedenken [3].

• Je gemeente of het sociaal wijkteam: vraag wat er in jouw buurt mogelijk is. Zij kunnen meedenken over activiteiten en ondersteuning. Soms kun je ook terecht bij een ouderenadviseur.

• Een welzijnsorganisatie: hier kun je vragen naar activiteiten, ontmoetingsplekken of een maatje in de buurt.

• Eén tegen eenzaamheid: hier vind je informatie over eenzaamheid en initiatieven in Nederland.

• De Luisterlijn: wil je je verhaal kwijt? Je kunt dag en nacht bellen naar 088 0767 000. Je hoeft je naam niet te vertellen.

• Je huisarts: ben je langere tijd somber, slaap je slecht of heb je nergens meer zin in? Bespreek dit dan met je huisarts. Vertel ook dat je je eenzaam voelt.

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand die niet meer wil leven? Bel gratis 0800-0113 of chat via 113.nl. Dat kan dag en nacht. Bel bij direct levensgevaar 112.

6. Conclusie

Als je ouder wordt, kunnen je contacten veranderen. Misschien verlies je mensen die je dierbaar zijn of kom je minder makkelijk buiten. Maar eenzaamheid hoort niet vanzelfsprekend bij ouder worden.

Wil je meer contact? Kijk dan wat je mist. Vaker afspreken met iemand die je kent, nieuwe mensen ontmoeten of iemand om mee te praten? Je hoeft niet alles tegelijk te doen. En weet je niet waar je kunt beginnen? Vraag dan iemand om met je mee te denken.

Veelgestelde vragen