Stress verminderen

Een goede balans tussen draagkracht en draaglast

Stress ontstaat als je draaglast en draagkracht uit balans zijn.

• Draaglast: Alles wat energie kost en druk geeft. Denk aan werk, verplichtingen, verwachtingen van anderen, zorgen of dingen die je “moet” doen. Alles wat tijd en energie kost en spanning kan geven, valt hieronder.
• Draagkracht: Alles wat je helpt om met die druk om te gaan en te herstellen. Denk aan je energie, slaap, rustmomenten, hoe je met stress omgaat en de manier waarop je reageert in lastige situaties. Je draagkracht zorgt ervoor dat je spanning aankunt en daarna weer kunt herstellen naar rust. Je leefstijl speelt hierin een grote rol. Dingen zoals slaap, beweging, voeding en ontspanning bepalen voor een groot deel hoeveel energie je hebt en hoe goed je herstelt van stress.

Als die twee niet meer in balans zijn, merk je dat aan verschillende klachten. Zoals vermoeidheid, onrust of het gevoel dat je continu “aan” staat. Stress verminderen gaat dus niet alleen over minder doen, maar ook over beter herstellen en beter omgaan met stress.

Draaglast verlagen helpt vaak direct. Er komt dan letterlijk minder druk op je dag. Draagkracht vergroten werkt meer op de lange termijn. Het kost wat tijd om beter te leren omgaan met stress, maar je hebt er daarna wel veel langer voordeel van.

Aan beide werken werkt vaak het beste. Alleen is draaglast niet altijd te veranderen, bijvoorbeeld bij mantelzorg of in een drukke periode. Juist dan wordt het extra belangrijk om je draagkracht te versterken.

Stress verminderen begint met inzicht

De eerste stap is om inzicht te krijgen in waar jouw stress vandaan komt. Zonder dat inzicht is het lastig om iets te veranderen. Je kunt pas gericht iets doen als je weet wat je spanning geeft.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Werkdruk of weinig controle
• Zorgen in je privésituatie
• Te veel tegelijk willen doen
• Perfectionisme of vaak “ja” zeggen
• Te weinig rust of herstel

Een stressdagboek kan je inzicht geven in je stress

Door een paar dagen of weken op te schrijven wanneer je stress voelt, krijg je beter zicht op wat er precies gebeurt. Je ziet niet alleen wat stress geeft, maar ook in welke situaties dat gebeurt en wat eraan voorafging. Vaak ontdek je zo patronen die je anders niet zo snel opmerkt. Download hier ons stressdagboek.

Begin met een kleine verandering

Nadat je meer inzicht hebt in stress, kies je waar je als eerste iets wilt veranderen. Dat hoeft niet groot te zijn. Klein beginnen werkt veel beter.

De volgende vragen helpen je om een keuze te maken:

1. Wat kost me nu het meeste energie?
   Waar loop je steeds op leeg? Vaak zit daar al iets wat je kunt aanpassen.
2. Waar heb ik zelf invloed op?

Niet alles kun je veranderen. Er zijn dingen waar je wel invloed op hebt en dingen waar je geen invloed op hebt. Dat verschil wordt ook wel de cirkel van invloed genoemd. Binnen je invloed valt wat je zelf doet, denkt en hoe je reageert. Buiten je invloed vallen dingen zoals wat anderen doen of omstandigheden die je niet kunt veranderen. Ons hulpmiddel helpt je om duidelijk te krijgen waar je invloed op hebt en waar niet.

3. Wat zou nét wat meer rust geven als ik dit aanpas?
   Kijk niet naar wat perfect is, maar naar wat het iets lichter maakt in je dag.
4. Wat kan ik als eerste aanpassen?

Kies één ding dat haalbaar voelt. Iets wat je echt kunt doen in je dagelijkse leven, zonder dat het meteen te groot wordt. Twijfel je tussen verschillende dingen? Kies dan voor wat de meeste stress geeft.

Voorbeelden van kleine veranderingen

Helemaal geen stress hebben is dus niet realistisch, maar je kunt er wel anders mee leren omgaan. Door inzicht te krijgen en kleine keuzes te maken, kom je stap voor stap beter in balans. Je hoeft niet alles tegelijk aan te pakken. Begin juist met iets kleins dat voor jou nu al verschil kan maken.