Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)
Leefstijl na hersenletsel
Niet-aangeboren hersenletsel treft jaarlijks 140.000 Nederlanders. Of het nu door een beroerte, ongeval of operatie komt - leefstijl speelt een belangrijke rol bij het herstel en het omgaan met de gevolgen. Met de juiste voeding, beweging en rust kun je je hersenen ondersteunen.
Zelf aan de slag met niet-aangeboren hersenletsel?
Vul je e-mailadres in en ontvang het gratis werkboek niet-aangeboren hersenletsel. Je schrijft er je eigen stappen in. Je kunt het meteen downloaden. Daarna krijg je een paar korte mails die je op weg helpen.
Meer grip op je energie is haalbaar.
Wat is NAH?
Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) is een beschadiging van de hersenen die na de geboorte is ontstaan. De meest voorkomende oorzaken zijn een beroerte (CVA), traumatisch hersenletsel (door een ongeval of val), hersentumoren, infecties of een operatie. In Nederland ervaren 650.000 mensen beperkingen als gevolg van hersenletsel - dat is 3,5 procent van de bevolking.
De gevolgen van NAH variëren sterk per persoon, maar veelvoorkomende klachten zijn vermoeidheid, overprikkeling, concentratieproblemen, geheugenklachten en stemmingswisselingen. Het hele leven verandert: werk, relaties en dagelijkse activiteiten moeten worden aangepast.
De reguliere behandeling richt zich op revalidatie: fysiotherapie, ergotherapie, logopedie en neuropsychologische begeleiding. Maar buiten de revalidatie speelt leefstijl een steeds grotere rol. Goede voeding levert extra energie aan beschadigde hersencellen, beweging stimuleert de aanmaak van nieuwe verbindingen en rust voorkomt overprikkeling.
Leefstijl bij NAH
Wat helpt bij herstel na hersenletsel, per leefstijlpijler
Voeding
Beschadigde hersenen vragen extra energie. Vis (omega-3), groenten, noten en olijfolie ondersteunen het herstel. MCT-olie levert ketonen als alternatieve energiebron voor je hersenen. Vermijd ultrabewerkt voedsel en suikers - de stress van ongezonde voeding kan je lichaam er niet bij hebben.
Meer over voedingErvaringen met leefstijl bij NAH
Lees hoe anderen leefstijl inzetten bij niet-aangeboren hersenletsel
Op de dansvloer teruggevonden dankzij leefstijl
Ketonen in de hersenen bleken niet alleen mijn bloedsuiker, maar ook mijn NAH-klachten te verbeteren. Voor het eerst in vijftien jaar kon ik weer dansen zonder overprikkeling.
Ruth Sas
Coördinator NAH
Met NAH leren leven dankzij leefstijl en zelfmanagement
Na een zware hersenoperatie moest ik mijn leven compleet aanpassen. Vis, groenten en goed agendabeheer maken het verschil. Mijn lichaam kan zich geen ongezonde voeding permitteren.
Wendy de Graaf
Verder met niet-aangeboren hersenletsel (NAH)?
De leefstijlcheck staat bovenaan deze pagina.
Ontdek waar je staat
Doe het samen
Zelf aan de slag
Leer meer
Wat is NAH (niet-aangeboren hersenletsel)?
NAH is een beschadiging van de hersenen die na de geboorte is ontstaan, bijvoorbeeld door een beroerte, ongeval, hersentumor, infectie of operatie.
Wat zijn veelvoorkomende klachten bij NAH?
Vermoeidheid, overprikkeling, concentratieproblemen, geheugenklachten en stemmingswisselingen komen vaak voor.
Hoe wordt NAH behandeld?
De reguliere behandeling bestaat uit revalidatie: fysiotherapie, ergotherapie, logopedie en neuropsychologische begeleiding.
Wat kan leefstijl betekenen bij NAH?
Goede voeding kan extra energie leveren aan beschadigde hersencellen, beweging stimuleert mogelijk nieuwe verbindingen in de hersenen, en rust helpt overprikkeling voorkomen.
Vervangt dit artikel medisch advies?
Nee, dit vervangt geen medisch advies. Overleg met je arts of behandelaar over jouw revalidatie en leefstijlaanpassingen.
Artikelen over Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)
ColumnMissen mag
Na een jaar badminton mist hij nog steeds shuttles. Toch blijft hij gaan. Waarom bewegen niet om presteren draait, maar om erbij zijn.
ArtikelVertelpunt NAH: een tweede leven dankzij de leefstijl
Leefstijlaanpassingen blijken effectief bij niet-aangeboren hersenletsel, blijkt uit de pilot Deel je verhaal. Veel mensen ervaren na 18 maanden nog herstel.
ArtikelPilot vertelpunten: leefstijlverandering doet ertoe
Deel je verhaal was een project voor mensen met migraine en NAH die in vertelpunten hun ervaringen met de leefstijl deelden. Met zeer positieve resultaten.
ArtikelVertelpunten voor migraine, NAH, parkinson en MS
Vertelpunten van start voor migraine, NAH, parkinson en MS: deel jouw ervaring met leefstijl en help zo anderen met een hersenaandoening.
ArtikelMarco Koning: leven met CAA en zelf onderzoek doen
Na een hersenbloeding paste Marco Koning zijn onderzoeksexpertise toe op mensen met dezelfde diagnose: het startpunt van citizen science.
ArtikelNAH en leefstijl: de ervaringen van Ruth Sas
NAH en leefstijl of het bijzondere verhaal van hoe Ruth Sas na een auto-ongeluk de weg omhoog vond.
ArtikelBeroertes en leefstijl, hoe Susanne de weg naar herstel vond
'Jij wordt geen veertig', zei een professor tegen haar. Susanne van Schaik moest leven met de gevolgen van beroertes en aneurysma’s. Voeding bracht de ommekeer.
ArtikelZelfZorg aan Zee: surfen als medicijn voor lichaam en geest
ZelfZorg aan Zee: surfen als medicijn voor mensen met hersenletsel, burn-out of long covid. Een programma gericht op lichaam én geest.
ArtikelLeefstijl en niet-aangeboren hersenletsel (NAH)
Elk jaar lopen 140.000 mensen hersenletsel op, met vaak blijvende klachten. Een positieve houding en gezonde leefstijl kunnen de levenskwaliteit verbeteren.
ErvaringGerryo Voermans leefstijl als redmiddel na herseninfarct
Geen brainfog meer, geheugenfuncties enorm verbeterd. Ik heb mijn levensplezier weer terug zegt Gerry Voermans mede dankzij het ketogeen dieet en veel sport