Voedselallergie voorkomen bij je baby: wanneer geef je pinda en ei?

Kernboodschappen van dit artikel (leestijd 6 minuten)

• Advies: Geef je baby pinda en ei vóór de leeftijd van 8 maanden; je kunt beginnen vanaf 4 maanden.

• Iedereen eens: Het Voedingscentrum, de kinderartsen, de huisartsen en het consultatiebureau geven hetzelfde advies.

• Eczeem: Heeft je baby ernstig eczeem of al een voedselallergie, begin dan vóór 6 maanden, in overleg met de arts of diëtist.

• Thuis: Bouw op in drie dagen en geef daarna elke week 3 theelepels pindakaas en een half ei, tot minstens 1 jaar.

• Waarom: Baby's die vroeg pinda en ei krijgen, worden er minder vaak allergisch voor; uitstellen kan de kans juist vergroten.

• Wat niet hoeft: Als moeder hoef je niets te laten staan, en speciale kunstvoeding of probiotica zijn niet nodig.

1. Wat is het advies over pinda en ei voor je baby?

Het Voedingscentrum raadt aan om met de eerste hapjes te beginnen tussen 4 en 6 maanden. Vanaf 4 maanden mag je baby ook pindakaas of fijngemaakt roerei. Het advies is om pinda en ei te geven vóór je baby 8 maanden oud is [1, 2].

Het Voedingscentrum is het hierover eens met de dokters. Het verspreidt een folder van de kinderartsen en de allergiediëtisten met precies dat advies [2]. Ook de huisartsen schrijven dat pinda en ei tussen 4 en 8 maanden de kans op een allergie kunnen verkleinen [3].

De jeugdartsen van het consultatiebureau raden aan om vanaf 4 maanden met hapjes te beginnen, ook bij baby's met meer kans op allergie [4]. Komen er in je familie allergieën voor? Dan geldt volgens de kinderartsen hetzelfde advies [5].

Is je baby gezond, dan kun je thuis beginnen. Bij gezonde baby's is de kans op een allergische reactie heel klein [3, 5]. De arts of verpleegkundige van het consultatiebureau vertelt je hoe je het aanpakt [6].

2. Waarom helpt vroeg beginnen om voedselallergie te voorkomen?

Van de kinderen tot 3 jaar hebben er 4 tot 8 op de 100 een voedselallergie of een intolerantie voor voedsel [1]. Een voedselallergie ontstaat als je afweer een onschuldig eiwit in eten aanziet voor gevaar. Pinda en ei horen bij het eten dat vaker een allergie geeft [5]. Lang was de gedachte: houd ze zo lang mogelijk weg bij een baby. Die aanpak werkte averechts [3].

Baby's met veel kans op pinda-allergie worden er veel minder vaak allergisch voor als ze vroeg pinda krijgen [7]. Ook in het algemeen krijgen baby's die vroeg pinda of ei eten, minder vaak een allergie daarvoor [8, 9]. Bij baby's zonder extra risico lijkt vroeg beginnen vooral te helpen als ze er elke week genoeg van eten [10].

Waarom werkt vroeg geven zo? Een baby met eczeem heeft een kapotte huid. Via die huid kan pinda binnenkomen als anderen in huis pinda eten, en daar kan het lichaam overgevoelig op raken. Krijgt je baby pinda eerst via de mond en de darm, dan went het lichaam er juist aan [5].

3. Wat als je baby eczeem of al een voedselallergie heeft?

Kinderen met eczeem hebben een grotere kans op een voedselallergie [11]. Heeft je baby ernstig eczeem of al een voedselallergie? Begin dan vóór 6 maanden met pinda en ei [1, 2]. Overleg eerst met de arts of diëtist van je kind hoe je dat doet. Ook bij lichter eczeem of allergie in de familie is vroeg beginnen extra belangrijk [2, 5].

Bij ernstig eczeem of een eerdere reactie op ander eten doet de arts soms eerst een huidtest. Dan weet je of je baby thuis kan beginnen of beter in het ziekenhuis [12].

Laat ook het eczeem zelf goed behandelen. Slecht behandeld eczeem maakt de kans op een voedselallergie misschien groter [11, 12]. Baby's met goed behandeld eczeem die vroeg kleine beetjes verhit ei kregen, kregen veel minder vaak een ei-allergie dan baby's zonder ei [13].

4. Hoe geef je pinda en ei thuis?

Begin als je baby gewend is aan de eerste hapjes groente en fruit. Meng de pindakaas of het ei door wat fijngemaakte groente of fruit. Eet je baby al brood, dan kan het ook als beleg [2].

Gebruik 100% pindakaas zonder stukjes, zonder toegevoegd zout en zonder suiker [1]. Geef ei goed doorbakken, als roerei of hardgekookt ei [2]. Goed gaar ei verkleint de kans op ei-allergie, rauw ei doet dat niet [14, 15].

Voor pinda en voor ei bestaat een opbouw in drie dagen [1]:

• Dag 1: een halve theelepel pindakaas, of 1 theelepel ei.

• Dag 2: 1 theelepel pindakaas, of 1 eetlepel ei.

• Dag 3: 3 theelepels pindakaas, of 2 eetlepels ei.

Hele pinda's en noten zijn voor jonge kinderen gevaarlijk, omdat ze zich erin kunnen verslikken [16]. Geef tot en met 4 jaar daarom alleen pindakaas of notenpasta. Laat je kind tot en met 8 jaar noten aan tafel eten en blijf erbij [16].

5. Hoe lang blijf je pinda en ei geven?

Geef daarna elke week 3 theelepels pindakaas en een half ei [1]. Je mag dat in één keer geven of verdelen over een paar dagen. Houd het vol tot je kind minstens 1 jaar is [2].

De kinderartsen raden aan om ook na de eerste verjaardag regelmatig pinda te blijven geven. Stoppen kan namelijk een nieuwe allergie in de hand werken [5]. Heeft je kind matig tot ernstig eczeem, dan adviseren de huidartsen om pinda en ei minstens 2 keer per week te geven. Ei houd je dan minstens een half jaar vol, pinda 5 jaar [12].

6. Moet je als moeder iets laten staan, of helpt speciale voeding?

Tijdens je zwangerschap en borstvoeding hoef je geen pinda, ei of ander eten te laten staan. Eten weglaten verkleint de kans op een voedselallergie bij je kind niet [3, 4, 15]. Veel eten laten staan in de zwangerschap kan zelfs je eigen voeding en die van je baby tekortdoen [17]. Lees ook hoe je gezond eet tijdens je zwangerschap.

Speciale kunstvoeding is evenmin nodig. Dit is kunstvoeding waarin het melkeiwit in kleine stukjes is geknipt (gehydrolyseerde kunstvoeding). De jeugdartsen raden die niet aan om allergie te voorkomen. Dat geldt ook voor goede darmbacteriën als supplement (probiotica) en voeding voor die bacteriën (prebiotica) [4, 14].

7. Wat doe je als je denkt dat je baby reageert?

Een allergische reactie komt meestal meteen na het eten, vaak met verschillende soorten klachten tegelijk. Denk aan klachten van de huid en bij het ademhalen [18]. Denk je dat je baby reageert? Geef dat eten dan niet meer tot duidelijk is wat er aan de hand is. Bel dan de huisarts [18]. Ga niet zelf met ander eten experimenteren [1].

Een bloedtest is niet nodig, want die laat niet goed zien of je kind een allergie heeft. Laat je eten weg op grond van zo'n test, dan kan je kind er juist allergisch voor worden [18]. Heeft je kind toch een ei-allergie, dan is die bij ongeveer de helft van de kinderen over als ze 2 jaar zijn. Een pinda-allergie houden de meeste mensen hun hele leven [6].

8. Conclusie: wat kun je zelf doen?

Het Voedingscentrum is het eens met de kinderartsen, huisartsen en diëtisten: geef pinda en ei vroeg. Uitstellen verkleint de kans op een allergie niet. Wat je kunt doen:

• Begin tussen 4 en 6 maanden met hapjes en geef pinda en ei vóór 8 maanden.

• Heeft je baby ernstig eczeem of al een voedselallergie, begin dan vóór 6 maanden, in overleg met de arts of diëtist.

• Bouw op in drie dagen en geef daarna elke week 3 theelepels pindakaas en een half ei, tot minstens 1 jaar.

• Gebruik pindakaas zonder stukjes, zout of suiker en goed gaar ei, en geef tot en met 4 jaar geen hele pinda's of noten.

• Reageert je baby, geef dat eten dan niet meer en bel de huisarts.

Veelgestelde vragen