8 boeken die jou helpen met blijvend gedragsverandering

1. Praktisch aan de slag 

Met de volgende boeken ga je meteen aan de slag met oefeningen, praktische handvatten en tips. 

Je moet niks – mentaal en fysiek fit op jouw manier 

Voor wie? 

Voor iedereen die verandering wil laten aansluiten op wie je bent, zonder dat het voelt als een lange lijst met ‘moetjes’. 

Waar gaat het over? 

Het boek draait om een andere benadering van verandering. Het is gebaseerd op Acceptance and Commitment Therapy (ACT). Dit is een praktische methode gebaseerd op mindfulness. Het helpt mensen moeilijke gedachten en gevoelens te accepteren in plaats van ertegen te vechten. Daarnaast stimuleert het mensen om acties te ondernemen die passen bij wat ze belangrijk vinden. Het gaat dus niet vanuit ‘moeten’, maar vanuit wat bij jou past. Je leert in dit boek werken met je waarden, jezelf serieus nemen én kleine stapjes zetten die je helpen groeien. 

Inhoud 

• Uitleg over het model “Vat van Zelfwaardering” om je zelfvertrouwen te versterken 
• Oefenvormen voor dagelijks gebruik, zoals Kleine Goede Daden (KGD’s)  
• Reflectievragen  
• Voorbeelden uit de praktijk 
• Concrete opdrachten om vertrouwde patronen te doorbreken 

Over de auteur 

Dr. Heidi Stiegelis is psycholoog en gedragsdeskundige met een achtergrond in onderzoek en praktijk. Ze is de bedenker van het gezondheid-waardenmodel en de grondlegger van ACT & leefstijl. Het gezondheid-waardenmodel helpt duidelijk te maken wat voor jou echt belangrijk is op het gebied van gezondheid. ACT & Leefstijl is een methode die ACT gebruikt om je gezondheid te verbeteren en blijvende veranderingen in je gedrag te maken. Heidi werkt met mensen aan gezondheid, motivatie en zelfbeeld en leert zorgprofessionals hoe ze met ACT gezonder gedrag kunnen begeleiden. Ze schreef eerder over acceptatie, zelfwaardering en duurzame verandering. 

Stop je saboteurs en doorbreek het patroon – grip op je denken, voelen en doen 

Voor wie? 

Voor als je merkt dat je jezelf vaak tegenwerkt en je wil leren hoe je dat patroon op een luchtige en praktische manier doorbreekt. 

Waar gaat het over? 

Het boek helpt je je innerlijke saboteurs te herkennen. Dat zijn stemmen, overtuigingen en automatische reacties die je steeds weer tegenhouden. In plaats van ze weg te drukken, leer je ze begrijpen en ombuigen naar je innerlijke kracht. 

Inhoud 

• Uitleg Positive Intelligence® (PQ®), een raamwerk dat meet en verbetert hoeveel je geest voor je werkt versus hoeveel het je saboteert 
• Herkenbare saboteurs en hoe ze werken 
• Praktische oefeningen om je focus te trainen 
• Dagelijkse werkvormen om effectiever te handelen 
• Tips om negatieve patronen om te buigen 

Over de auteurs 

Ellen Steffens is communicatiespecialist, trainer en coach met meer dan 35 jaar ervaring in psychologie, communicatie en gedragsontwikkeling. Ze helpt professionals en teams naar een betere samenwerking, meer veerkracht en helderheid. 
Dorthe Schipperheijn is executive coach en voormalig leidinggevende, gespecialiseerd in mentale veerkracht, focus en effectiviteit. Ze is gespecialiseerd in het begeleiden van leiders en teams op het gebied van mentale fitheid, effectief gedrag en samenwerking. 

Gedachten zijn klootzakken – tem je innerlijke vijand 

Voor wie? 

Voor als je merkt dat negatieve gedachten energie wegnemen en wilt leren hoe je daar stap voor stap praktisch op reageert. 

Waar gaat het over? 

Het boek laat zien hoe negatieve, niet-helpende gedachten invloed hebben op ons humeur, onze energie en ons gedrag. Je leert hoe je deze gedachten herkent, benoemt en op een andere manier reageert. 

Inhoud 

• Uitleg over hoe gedachten gedrag sturen 
• Oefeningen om gedachten te observeren en bij te sturen 
• Opdrachten om anders te reageren 
• Reflectievragen om jezelf beter te leren kennen 

Over de auteur 

Sanne van Arnhem is coach, trainer, spreker en auteur. Ze heeft een achtergrond in communicatie en psychologie. Ze werkt met veel mensen aan het verminderen van stress, mentaal welzijn en gedragsverandering.Ze worstelt zelf al jaren met een angststoornis, waardoor ze veel eigen ervaringen heeft in het omgaan met niet-helpende gedachten. Sanne schreef eerder het boek ‘Red mij niet’, een praktisch handboek over hoe je iemand goed kan steunen. 

Elementaire gewoontes –kleine veranderingen, groot resultaat 

Voor wie? 

Voor iedereen die op zoek is naar een praktische, haalbare en wetenschappelijk onderbouwde manier om dagelijkse gewoontes te veranderen die echt werkt. 

Waar gaat het over? 

Het boek laat zien hoe kleine, dagelijkse veranderingen enorme effecten kunnen hebben op de lange termijn. Het biedt een stap-voor-stapmethode om gewoontes op te bouwen en te behouden. 

Inhoud 

• Heldere modellen voor gedragsverandering 
• De 4 wetten van gedragsverandering 
• Stappenplan om gewoontes op te bouwen 
• Voorbeelden uit praktijk en wetenschap 
• Concrete opdrachten om systemen te bouwen in plaats van te vertrouwen op wilskracht 

Over de auteur 

James Clear is internationaal expert op het gebied van gewoontes en gedragsverandering. Hij combineert wetenschap, psychologie en praktijkvoorbeelden tot een heldere methode die wereldwijd door miljoenen lezers wordt gebruikt. Ooit begon hij met bloggen op zijn website, wat uitgroeide tot een van de meest bekeken websites over persoonlijke ontwikkeling. Naast het schrijven is hij oprichter van The Habits Academy, een platform voor het aanleren van gewoontes. 

2. Eerst verdiepen en daarna toepassen 

Onderstaande boeken helpen je dieper te begrijpen hoe gedragsverandering werkt en geven praktische handvatten die je kunt toepassen in je dagelijks leven. 

Je bent wat je doet- van zelfkennis naar gedragsverandering 

Voor wie? 

Dit boek is geschikt voor mensen die zichzelf beter willen begrijpen, inzicht willen krijgen in hun automatische patronen en praktische tips willen om gewoontes te veranderen. Dit is een goede keuze als je graag leest met een vleugje humor en behoefte hebt aan herkenbare voorbeelden. 

Waar gaat het boek over? 

In de sociale psychologie wordt gekeken naar hoe gedachten, gevoelens en sociale invloeden ons gedrag sturen. In dit boek lees je waarom goede voornemens vaak niet genoeg zijn. De auteur maakt inzichtelijk hoe automatische patronen, overtuigingen en sociale invloeden ons gedrag sturen. Het gaat niet alleen om weten wat je moet doen, maar om weten hoe je dat doet. 

Inhoud 

• Persoonlijke voorbeelden 
• Psychologische inzichten en wetenschappelijk onderzoek 
• Uitleg over automatische patronen 
• Oefeningen en reflectievragen om gewoontes te herkennen en bij te sturen 
• Opdrachten om nieuwe routines te bouwen 
• Praktische tips en to-do's 

Over de auteur 

Roos Vonk is psycholoog en hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit. Ze heeft meerdere succesvolle boeken geschreven over menselijk gedrag, zelfbeeld en motivatie. Daarnaast schrijft ze columns voor verschillende bladen en kranten. Ze combineert wetenschap met heldere taal, anekdotes en praktische toepassingen. 

Patronen doorbreken-negatieve gevoelens en gewoontes herkennen en veranderen 

Voor wie? 

Voor mensen die steeds tegen dezelfde valkuilen aanlopen en die dit diepgaand willen begrijpen en stap voor stap willen veranderen met concrete oefening. Het boek gaat verder dan alleen praktische tips en biedt inzicht in de achterliggende patronen. 

Waar gaat het over? 

Dit is een praktisch werkboek om terugkerende patronen in denken, voelen en doen te herkennen en stap voor stap te veranderen. Je werkt met schematherapie en oefeningen die je zelf kunt inzetten.Schematherapie is ontwikkeld uit cognitieve gedragstherapie en helpt vaste denk- en gedragspatronen te herkennen en doorbreken met gerichte oefeningen. Door het werkboek te volgen, leer je niet alleen je patronen kennen, maar ook hoe je ze actief kunt veranderen en ruimte kunt maken voor gezondere manieren van denken en handelen. 

Inhoud 

• Stap-voor-stap opdrachten 
• Werkvormen om patronen te herkennen 
• Reflectie- en invuloefeningen 
• Handvatten om nieuw gedrag in je dagelijkse leven toe te passen 
• Tips en voorbeelden uit de praktijk 

Over de auteurs 

Hannie van Genderen is klinisch psycholoog en schematherapeut. Daarnaast is ze opleider in onder andere schematherapie en psychotherapie. 
Gitta Jacob en Laura Seebauer zijn psychotherapeuten met jarenlange ervaring in Nederland en Duitsland. Gitta Jacobs is een van de meest vooraanstaande psychotherapeuten in Duitsland. Ze werkt in de praktijk en bij onderzoeksinstellingen. Naast deze bestseller hebben alle drie de auteurs ook andere boeken geschreven. 

Doen en blijven doen  

Voor wie? 

Zorgverleners, coaches, therapeuten en andere professionals die mensen begeleiden in gedragsverandering. Ook geschikt voor als je graag meer verdiepende theoretische kennis wil over waarom gedrag zo lastig te veranderen is. 

Waar gaat het over? 

Dit boek beschrijft een stappenmodel voor begeleiding van gedragsverandering. Het boek is gericht op zorgverleners om hun patiënten te coachen naar gezond gedrag en zelfmanagement.  

Inhoud 

• Actuele kennis over gedragsverandering 
• Uitleg van verschillende stappen in gedragsverandering 
• Praktische handvatten voor het coachen van patiënten 
• Inzicht in persoonsgebonden factoren* en hoe je ze kunt gebruiken voor persoonsgerichte begeleiding. 
• Extra studiemateriaal 

Over de auteurs 

Frank Verhulst is gz-psycholoog en werkt als docent in het hbo. Daarnaast doet hij onderzoek naar eigenschappen of kenmerken die van invloed zijn op gedrag, emoties of gezondheid*. Hij schreef meerdere boeken over gedrag, ontwikkeling en psychologie voor zowel professionals als een breed publiek. Marieke van de Burgt is arts en voorlichtingsdeskundige in de gezondheidszorg. Daarnaast was ze docent in het HBO en MBO. Ook geeft ze gastlessen en workshops over preventie en begeleiding van gedragsverandering door paramedici. Ze heeft meerdere boeken geschreven voor paramedici en verpleegkundigen. 

Conclusie 

Verandering gaat zelden vanzelf, maar met de juiste inzichten en praktische stappen kun je wél vooruitgang boeken. Deze boeken geven je inspiratie, inzicht en concrete oefeningen om oude patronen te doorbreken en nieuwe gewoontes te oefenen. Heb je geen zin om een heel boek te lezen of wil je meer leren? In onze artikelen vind je inzicht en korte, praktische tips die je meteen kunt toepassen in je dagelijks leven.