ADHD
Voeding, slaap en bewegen bij ADHD
ADHD beïnvloedt hoe je je concentreert, taken beheert en impulsen controleert. Steeds meer onderzoek wijst op een verband tussen voeding, hersenstofwisseling en ADHD-klachten.
Wat kan leefstijl voor jou doen bij ADHD?
Doe de gratis leefstijlcheck: 22 vragen in ongeveer tien minuten. Je ziet direct je score en kunt je rapport per mail krijgen. Of praat mee in de supportgroep: er zijn ruim 23.000 lidmaatschappen in 13 supportgroepen.
Wat is ADHD?
ADHD staat voor aandachtstekort-hyperactiviteitsstoornis. Het is een aandoening die invloed heeft op hoe je je concentreert, taken beheert en impulsen controleert. ADHD kan zich uiten in onoplettendheid, hyperactiviteit of een combinatie van beide. Het komt voor bij kinderen én volwassenen.
Sinds 2002 is het gebruik van ADHD-medicatie in Nederland zevenvoudig toegenomen. Het gaat vooral om stimulerende middelen, met daarnaast een niet-stimulerend alternatief. Deze medicijnen verhogen de beschikbaarheid van dopamine en noradrenaline in de hersenen. Ze helpen bij concentratie, maar pakken de onderliggende oorzaak niet aan.
De hersenen verbruiken zo'n 20% van je totale energie, terwijl ze maar 2% van je lichaamsgewicht uitmaken. Bij ADHD lijkt de energievoorziening van de hersenen minder efficiënt te werken. Dit kan leiden tot problemen met focus, planning en impulscontrole. Steeds meer onderzoek richt zich daarom op voeding en metabole gezondheid als aanvulling op de behandeling.
Leefstijl bij ADHD
Wat er onderzocht is bij ADHD, per leefstijlpijler
Voeding
Het ketogeen dieet biedt een alternatieve energiebron voor de hersenen via ketonen in plaats van glucose. Onderzoek toont aan dat de hersenen bij ADHD glucose minder efficiënt verwerken. Kies voor gezonde vetten (noten, avocado, vette vis), voldoende eiwitten en beperk ultrabewerkt voedsel en suiker. Omega-3 vetzuren ondersteunen de hersenwerking.
Meer over voedingIn één oogopslag
Onderstaande infographic vat de belangrijkste leefstijladviezen bij ADHD samen, per pijler. Handig om te bewaren of te delen.
Je Leefstijl als Medicijn · ADHD en voeding
Wat voeding kan doen bij ADHD
Bij ADHD gebruiken de hersenen suiker misschien minder goed als brandstof. Het ketogeen dieet biedt een andere brandstof: een interessant spoor, nog geen bewezen behandeling.
Het brein en energie
Hersenen slurpen energie
2% van je gewicht, 20% van je energie in rust
Focus en plannen kosten veel
Juist die functies vragen veel energie van je brein
Bij ADHD hapert dat misschien
Gebieden voor focus en besluiten gebruiken suiker mogelijk minder goed
Wat eronder ligt
Een ontregelde stofwisseling
Het lichaam zet voedsel dan minder goed om in energie
Hangt samen met ADHD
Die ontregeling komt bij mensen met ADHD vaker voor
En komt steeds vaker voor
Verdubbeld in dertig jaar: 36% van de mannen en 24% van de vrouwen van 28-59 jaar
Het ketogeen dieet
Veel vet, weinig koolhydraten
Je lever maakt dan ketonen als andere brandstof
Ketonen voeden het brein
Ze zouden stabielere energie kunnen leveren dan suiker uit voeding
Al meer dan 100 jaar in gebruik
Bij kinderen met epilepsie is het een erkende behandeling
Waarom het zou kunnen helpen
Andere brandstof
Ketonen zijn een andere brandstof voor de hersenen
Bescherming van hersencellen
Minder ontsteking en minder schade aan cellen
Rustiger signaalstoffen
Ketonen versterken een kalmerende stof in het brein
Hoe sterk is het bewijs
Bij ADHD nog niet aangetoond
Groot, streng opgezet onderzoek ontbreekt tot nu toe
Wel ervaringen van gebruikers
Die wijzen op een positief effect, hard bewijs is het niet
Bij Alzheimer
Kan geheugen en taal wat verbeteren
Veilig starten
Doe het niet op eigen houtje
Begeleiding voorkomt tekorten en darmklachten
Soms is het niet geschikt
Let op bij insuline, lithium, eetstoornissen en stofwisselingsziekten
Laat je cholesterol checken
Het slechte cholesterol kan bij dit dieet stijgen
Grootste winst
Begin bij de basis: minder ultrabewerkt eten, meer bewegen, beter slapen. Het ketogeen dieet is bij ADHD nog een spoor: probeer het alleen met je arts of diëtist.
Medicatie en begeleiding bij ADHD blijven vaak nodig. Stop nooit zelf met je medicijnen, maar bespreek veranderingen met je huisarts of psychiater. Start het ketogeen dieet alleen met medische begeleiding, en bij kinderen zeker niet op eigen initiatief.
Je Leefstijl als Medicijn
Infographic als pdfOnderbouwing in het artikel ADHD en voeding: biedt het ketogeen dieet perspectief?.
Ervaringen met leefstijl bij ADHD
Lees hoe anderen leefstijl inzetten bij ADHD
Aan de slag met leefstijl
Praktische hulpmiddelen om vandaag nog te beginnen
Leefstijl community
Word lid van de JLAM leefstijl community en krijg toegang tot exclusieve content.
Kennis
Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.
Recepten
Tips en recepten voor natuurlijk voedsel, koolhydraatarm of ketogeen, veel groenten, gezond en lekker.
Webinars
Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.
Materialen
Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.
Wat zegt de wetenschap?
Onderzoek laat zien dat de hersenen bij ADHD glucose minder efficiënt gebruiken als brandstof. Het ketogeen dieet biedt via ketonen een alternatieve energiebron die de hersenen mogelijk beter benut. Meta-analyses tonen aan dat omega-3 vetzuren een bescheiden maar significant effect hebben op ADHD-symptomen. Daarnaast wijst onderzoek op een sterk verband tussen metabole disfunctie en ADHD - mensen met ADHD hebben vaker overgewicht, insulineresistentie en slaapstoornissen.
WetenschapADHD en voeding: biedt het ketogeen dieet perspectief?
Helpt voeding bij ADHD? Wat het onderzoek laat zien over hersenenergie, suiker en het ketogeen dieet, en waar de harde claims ophouden.
Webinar: Wat voeding doet met je brein: een nieuwe visie op mentale gezondheid
Foto: JLAM
Wat is ADHD?
ADHD staat voor aandachtstekort-hyperactiviteitsstoornis. Het beïnvloedt hoe je je concentreert, taken beheert en impulsen controleert, en komt voor bij kinderen én volwassenen.
Hoe is het gebruik van ADHD-medicatie in Nederland veranderd?
Sinds 2002 is het gebruik van ADHD-medicatie in Nederland zevenvoudig toegenomen. Het gaat vooral om stimulerende middelen, met daarnaast een niet-stimulerend alternatief.
Welke rol speelt energie in de hersenen bij ADHD?
De hersenen verbruiken zo'n 20% van je totale energie, terwijl ze maar 2% van je lichaamsgewicht uitmaken. Bij ADHD lijkt deze energievoorziening minder efficiënt te verlopen, wat kan bijdragen aan problemen met focus, planning en impulscontrole.
Kan voeding helpen bij ADHD?
Onderzoek richt zich steeds meer op voeding en metabole gezondheid als aanvulling op de behandeling van ADHD. Voedingsaanpassingen kunnen mogelijk helpen, maar vervangen medicatie of behandeling niet.
Vervangt dit artikel medisch advies?
Nee, dit artikel vervangt geen medisch advies. Overleg altijd met je arts of behandelaar over wat bij jouw situatie past.
Artikelen over ADHD
WetenschapADHD en voeding: biedt het ketogeen dieet perspectief?
Helpt voeding bij ADHD? Wat het onderzoek laat zien over hersenenergie, suiker en het ketogeen dieet, en waar de harde claims ophouden.
WetenschapADHD and nutrition
Does food affect ADHD? What the research shows on sugar, additives, omega 3 and the ketogenic diet, and where the strong claims stop.