Ketogeen
Vetverbranding als brandstof voor je lichaam
Bij ketogeen eten beperk je koolhydraten zo sterk dat je lichaam overschakelt op vetverbranding. Dit kan helpen bij gewichtsverlies, diabetes en bepaalde neurologische aandoeningen.
Zelf aan de slag met voeding?
Vul je e-mailadres in en ontvang het gratis werkboek voeding. Je schrijft er je eigen stappen in. Je kunt het meteen downloaden. Daarna krijg je een paar korte mails die je op weg helpen.
In één week grip op je eten.
Je lever maakt dan ketonen aan. Dat zijn energiemoleculen die je cellen en hersenen van brandstof voorzien. Het ketogeen dieet werd ruim honderd jaar geleden ontwikkeld als behandeling bij epilepsie. Tegenwoordig kiezen steeds meer mensen voor dit voedingspatroon.
Wat eet je bij ketogeen?
Bij ketogeen eten vormen gezonde vetten de basis van je maaltijden. Daarnaast eet je een gematigde hoeveelheid eiwitten. Je beperkt koolhydraten zo veel mogelijk.
Dit eet je wel:
- Gezonde vetten en oliën: olijfolie, kokosolie, boter en avocado
- Vette vis: zalm, makreel en haring
- Vlees en gevogelte: rundvlees, kip en lam
- Eieren: veelzijdig en voedzaam
- Volvette zuivel: kaas, room en volle yoghurt
- Noten en zaden: amandelen, walnoten, lijnzaad en chiazaad
- Groenten met weinig koolhydraten: broccoli, bloemkool, spinazie en courgette
- Bessen in kleine hoeveelheden
Dit vermijd je:
- Brood, rijst, pasta en aardappelen
- Suikerrijke producten: snoep, frisdrank en gebak
- De meeste soorten fruit
- Peulvruchten: linzen, kikkererwten en bonen
- Ultrabewerkte voedingsmiddelen en lightproducten
Een goed samengesteld ketogeen voedingspatroon kan alle 27 essentiële voedingsstoffen leveren. Denk aan vitamines, mineralen en vetzuren. De sleutel is variatie: vis, noten, groenten, eieren en zaden.
Voor wie is ketogeen geschikt?
Ketogeen eten kan interessant zijn voor verschillende groepen mensen. Denk aan mensen die hun bloedsuiker willen verbeteren. Of mensen die op zoek zijn naar een effectief voedingspatroon voor gewichtsbeheer. Ook bij insulineresistentie (verminderde gevoeligheid voor insuline) kan deze aanpak helpen.
Er zijn wel aandachtspunten. In het begin kun je last krijgen van de zogenaamde "ketogriep". Dat zijn tijdelijke klachten zoals vermoeidheid en hoofdpijn. Deze duren meestal een paar dagen tot twee weken.
Overleg altijd met een zorgprofessional als je diabetes type 1 hebt. Ook bij andere aandoeningen of medicijngebruik is begeleiding verstandig. Een zorgprofessional kan je medicatie zo nodig aanpassen.
Zo begin je met ketogeen
Wil je starten met ketogeen eten? Hier zijn vier praktische tips.
- Bouw het rustig op. Verminder koolhydraten geleidelijk. Zo geeft je je lichaam de tijd om zich aan te passen. Dat maakt de overgang een stuk makkelijker.
- Drink voldoende water. Een koolhydraatarm voedingspatroon kan leiden tot sneller vochtverlies. Drink daarom extra water en let op je elektrolyten: natrium, kalium en magnesium.
- Kies voor variatie. Eet gevarieerd uit alle toegestane voedselgroepen. Wissel af tussen vis, vlees, groenten, noten en zuivel. Zo krijg je alle voedingsstoffen binnen.
- Bereid je maaltijden voor. Plan je maaltijden vooruit. Denk aan een omelet met spinazie en avocado als ontbijt. Een salade met gegrilde zalm als lunch. Geroosterde broccoli met kip als avondeten.
Benieuwd of ketogeen eten bij jou past? Neem kleine stappen en ontdek wat dit voedingspatroon voor jou kan betekenen.
Wat zegt de wetenschap?
Onderzoek toont aan dat ketogeen eten op meerdere vlakken gunstig kan zijn voor je gezondheid.
Bloedsuiker en diabetes type 2. Meerdere klinische studies laten zien dat een ketogeen voedingspatroon de bloedsuikerspiegel verlaagt. Het insulineniveau daalt en de gevoeligheid voor insuline verbetert. Studies suggereren dat ketogeen eten betere resultaten geeft dan vetarme voedingspatronen. Vooral bij mensen met diabetes type 2.
Hart- en vaatziekten. Grootschalig onderzoek wijst uit dat ketogeen eten bijdraagt aan een beter vetprofiel in het bloed. Triglyceriden (vetten in het bloed) dalen. HDL-cholesterol (het "goede" cholesterol) stijgt. Het LDL-cholesterol kan soms licht stijgen. Maar de verhouding tussen triglyceriden en HDL zegt meer over je risico op hart- en vaatziekten dan LDL alleen. Die verhouding verbetert doorgaans bij ketogeen eten.
Hersenen en mentale gezondheid. De hersenen kunnen ketonen uitstekend gebruiken als brandstof. Onderzoek laat zien dat een ketogeen voedingspatroon mogelijk gunstig is bij neurologische aandoeningen. Denk aan epilepsie, dementie en depressie. Ketonen bieden de hersenen een alternatieve energiebron naast glucose.
Gewicht. Studies tonen aan dat ketogeen eten effectiever is voor gewichtsverlies dan een vetarm voedingspatroon. Een belangrijk voordeel: mensen ervaren minder honger in ketose.
WetenschapKetogeen dieet: meer dan gewichtsverlies
De laatste jaren wordt steeds meer bekend over de invloed van het ketogeen dieet bij diabetes type 2, hart- en vaatziektes, neurologische aandoeningen en meer.
Artikelen over ketogeen eten
WetenschapKetogeen dieet: meer dan gewichtsverlies
De laatste jaren wordt steeds meer bekend over de invloed van het ketogeen dieet bij diabetes type 2, hart- en vaatziektes, neurologische aandoeningen en meer.
ArtikelDe 9 grootste keto mythes
Keto mythes of keto fabels die uw gewichtsverlies tegenhouden. Gebaseerd op het e-book big fat keto lies door internationaal expert Marty Kendall
WetenschapStudie ketogeen dieet bij migraine
Wat doet een ketogeen dieet bij migraine? Ilona Wilmont en Marina Boeser deden een voorstudie. Lees wat de ervaringen van de deelnemers lieten zien.
WetenschapPsychose en leefstijl: wat helpt, en wat niet
Wat is een psychose en wat kun je er zelf aan doen? Cannabis, slaap, beweging en naasten hebben het sterkste bewijs, voeding het zwakste - naast de behandeling.
WetenschapDiabetes type 1 en koolhydraatbeperking: wat kan het?
Therapeutische koolhydraatbeperking bij diabetes type 1 staat opnieuw in de belangstelling. We bespreken historie, richtlijnpositie en klinische implicaties.
WetenschapADHD en voeding: biedt het ketogeen dieet perspectief?
Helpt voeding bij ADHD? Wat het onderzoek laat zien over hersenenergie, suiker en het ketogeen dieet, en waar de harde claims ophouden.
WetenschapAutisme en voeding: biedt het ketogeen dieet perspectief?
Onderzoek suggereert dat het ketogeen dieet, ooit ontwikkeld tegen epilepsie, voordelen kan bieden bij autisme. Wat weten we en wat kun je verwachten?
Ervaring‘Het ketogeen eten maakt mijn diabetes controleerbaar’
Een ketogeen dieet en diabetes type 1, hoe gaat dit samen? Arjan Gunst deelt hoe het dieet hem helpt zijn bloedsuiker te stabiliseren en complicaties voorkomen.
WetenschapTherapeutische koolhydraatbeperking
Therapeutische koolhydraatbeperking: wat houdt minder koolhydraten eten in, voor wie is het bedoeld en wanneer is begeleiding nodig?
ErvaringMS en leefstijl: de ervaringen van Erna
Toen Erna Bekink de diagnose MS kreeg, was er volgens de neuroloog niets aan te doen. Met het carnivoor dieet zette ze haar scootmobiel weg en kocht een fiets.
ErvaringMigraine en voeding: de ervaringen van Yneke Kootstra
Leefstijlpionier Yneke Kootstra kreeg met voeding haar migraineaanvallen beter onder controle. Daarvoor moest ze haar eigen motto bijstellen.
ArtikelBram Bakker over psychische ziekten en het ketogeen dieet
Een gesprek met Bram Bakker over psychische ziekten en het ketogeen dieet naar aanleiding van het geruchtmakende boek Brain Energy.
ErvaringMigrainevrij zónder triptanen. Het verhaal van Godelieve
Triptanen bestrijden migraine maar kunnen leiden tot een vorm van gewenning. Ook met voeding kan migraine worden bestreden.
ErvaringMigraine en ketogeen dieet: huisarts Martijn Sijbom
Huisarts Martijn Sijbom had zoveel last van migraine dat hij niet meer kon werken. Een ketogeen dieet was de ommekeer.
ErvaringEen jaar ketogeen tegen migraine
Marina leed jarenlang aan zware migraine en onderzoekt hoe ze zichzelf met een verandering van leefstijl kan helpen. Ketogeen tegen migraine.
ArtikelWim Tilburgs in het boek Lichter Door William Cortvriendt
In zijn boek Lichter beschrijft William Cortvriendt het verhaal van Wim Tilburgs en zijn vrouw Saïda. Samen vielen zij 60 kilo af. Wim doorbrak zijn diabetes 2.
ArtikelKetogeen dieet bij bipolaire stoornis en schizofrenie
Steeds meer onderzoek wijst op een verband van voeding en psychische ziektes. Kan het ketogeen dieet bipolariteit verlichten?
ArtikelVerzadigd vet en cholesterol: uitleg van dr. Yvo Sijpkens
Aderverkalking ontstaat door een ontstekingsproces als gevolg van roken, zonlichttekort, hypertensie en hoge glucose- en insulinespiegels.
ArtikelKeto dieet voor beginners: de complete gids
Wat is een keto dieet, wat eet je en hoe begin je? Over ketose, keto-griep en voor wie keto geschikt is, met recepten en een gratis weekmenu.
ArtikelHet ketogeen dieet als medicijn
Met het ketogeen dieet kun je makkelijk afvallen of diabetes type 2 omkeren. Maar wat is het ketogeen dieet precies? En wat kan het voor jou betekenen?
ArtikelFit met voeding: interview met Wim en Saida Tilburgs
Medicatie is gratis maar gezond gedrag en investeren in je eigen gezondheid, dát moeten je zelf betalen. Dit bespreken Saïda en Wim Tilburgs met Fit & Voeding
Onderbouwing van deze informatie
De informatie op deze pagina is gebaseerd op onze artikelen, die zijn opgesteld aan de hand van wetenschappelijke bronnen. In de artikelen over dit onderwerp vind je een overzicht van de gebruikte bronnen.
Wat is ketogeen eten?
Bij ketogeen eten eet je heel weinig koolhydraten, zodat je lichaam vet gaat verbranden. Je lever maakt dan ketonen aan. Dat zijn energiemoleculen die je cellen en hersenen van brandstof voorzien.
Wat eet je wel en niet bij ketogeen?
Je eet vooral gezonde vetten zoals olijfolie en avocado, vette vis, vlees, eieren, volvette zuivel, noten en koolhydraatarme groenten. Brood, pasta, aardappelen, suiker en de meeste soorten fruit laat je juist weg.
Voor wie kan ketogeen eten een optie zijn, en wanneer is het riskant?
Bij sommige volwassenen met diabetes type 2 kan ketogeen eten op korte termijn de bloedglucose en het gewicht verbeteren. Het is niet duidelijk of het beter werkt dan andere voedingspatronen. Bespreek vooraf met je behandelaar of het past en of medicijnen moeten worden aangepast. Bij diabetes type 1 wordt dit dieet afgeraden. Gebruik je een SGLT2-remmer, vermijd dan ketogeen eten wegens het risico op verzuring van het bloed (ketoacidose). Bij zwangerschap of borstvoeding wordt dit dieet afgeraden. Heb je een huidige of vroegere eetstoornis of een nierziekte? Begin niet zelf met ketogeen eten. Bespreek met je behandelaar welke voeding veilig is. Voor kinderen hoort een ketogeen dieet alleen bij een behandeling onder specialistische begeleiding.
Wat is de 'ketogriep'?
De ketogriep is een periode met tijdelijke klachten zoals vermoeidheid en hoofdpijn, die kan optreden als je begint met ketogeen eten. Dit duurt meestal een paar dagen tot twee weken.