Alzheimer
Vertraag de achteruitgang
Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Hoewel er nog geen medicijn is dat de ziekte geneest, laat onderzoek zien dat leefstijl een grote invloed heeft op het risico en het verloop. Met gerichte aanpassingen in voeding, beweging, slaap en sociale contacten kun je je hersengezondheid beschermen.
Wat is Alzheimer?
Alzheimer is verantwoordelijk voor 60 tot 70 procent van alle gevallen van dementie. De ziekte wordt gekenmerkt door een geleidelijke ophoping van amyloïd-β-plaques (eiwitklonten tussen zenuwcellen) en tau-eiwitten (kluwen in zenuwcellen). Deze verstoringen belemmeren de communicatie tussen hersencellen en leiden uiteindelijk tot zenuwschade. De eerste symptomen zijn vaak lichte vergeetachtigheid en moeite met complexe taken.
De link tussen insulineresistentie in de hersenen en Alzheimer is zo sterk dat de ziekte soms diabetes type 3 wordt genoemd. Diabetes type 2 verhoogt de kans op dementie met 69 procent. Verrassend genoeg bleek uit Fins onderzoek dat insulineresistentie een grotere risicofactor is dan leeftijd bij het voorspellen van dementie.
De reguliere behandeling richt zich op medicatie die symptomen tijdelijk kan verlichten, zoals cholinesteraseremmers en NMDA-receptorantagonisten. Nieuwe medicijnen die amyloïd-plaques verwijderen laten helaas geen verbetering zien in cognitief functioneren en hebben ernstige bijwerkingen. Leefstijlveranderingen pakken daarentegen de onderliggende processen aan.
Leefstijl bij Alzheimer
Wat je per leefstijlpijler zelf kunt doen bij Alzheimer.
Voeding
Eet puur en onbewerkt. Groenten, vis (omega-3), noten, eieren en olijfolie beschermen je hersenen. Beperk ultrabewerkt voedsel en geraffineerde koolhydraten - die bevorderen insulineresistentie en ontsteking in het brein. MCT-olie levert ketonen als alternatieve energiebron voor je hersenen.
Meer over voedingAan de slag met leefstijl
Praktische hulpmiddelen om vandaag nog te beginnen
SupportgroepAlzheimer en leefstijl
Supportgroep voor mensen die te maken hebben met Alzheimer en leefstijl als medicijn inzetten.
Kennis
Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.
Recepten
Bekijk onze recepten met hersenvriendelijke ingrediënten. Denk aan vette vis, noten, groenten en olijfolie - voeding die je brein beschermt.
Webinars
Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.
Materialen
Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.
Wat zegt de wetenschap?
Het Alzheimer Preventie Programma combineert acht wetenschappelijk onderbouwde stappen: optimale darmflora, voldoende bewegen, gerichte supplementen (omega-3, vitamine D), periodiek vasten, metabole flexibiliteit, hersenvriendelijke voeding, goede slaap en stressmanagement. Elke stap draagt bij aan het behoud van gezonde hersenen - hoe meer je er toepast, hoe lager je risico.
Uit de Lancet Commission (2024) blijkt dat 45 procent van het dementierisico beïnvloedbaar is door leefstijl en omgeving. De FINGER-studie - een gerandomiseerde trial met 1.260 deelnemers - toonde aan dat een gecombineerde aanpak van voeding, beweging, cognitieve training en vasculair risicomanagement het cognitief functioneren significant verbetert bij risicogroepen.
WetenschapDementie voorkomen: hoe verklein je je risico?
Dementie is niet onvermijdelijk. Ontdek welke vormen er zijn en hoe je met leefstijl het risico kunt verlagen en klachten kunt ondersteunen.
Wat is Alzheimer?
Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie en ontstaat door een geleidelijke ophoping van eiwitklonten tussen en in zenuwcellen, waardoor de communicatie tussen hersencellen verstoord raakt.
Wat zijn de eerste signalen van Alzheimer?
De eerste symptomen zijn vaak lichte vergeetachtigheid en moeite met complexe taken.
Wat is de link tussen insulineresistentie en Alzheimer?
Er is een sterk verband tussen insulineresistentie in de hersenen en Alzheimer; diabetes type 2 verhoogt de kans op dementie, waarbij insulineresistentie zelfs een grotere risicofactor kan zijn dan leeftijd.
Hoe wordt Alzheimer nu behandeld?
De reguliere behandeling bestaat uit medicatie die symptomen tijdelijk kan verlichten, zoals cholinesteraseremmers en NMDA-receptorantagonisten; leefstijlveranderingen richten zich daarnaast op de onderliggende processen.
Vervangt dit artikel medisch advies?
Nee, dit artikel vervangt geen medisch advies. Overleg altijd met je arts over diagnose en behandeling.
Artikelen over Alzheimer
ArtikelVergeetachtigheid bij ouderen: wat is normaal en wat kun je zelf doen?
Namen die wegzakken horen bij ouder worden, verdwalen niet. Lees waar de grens ligt, wanneer je naar de huisarts gaat en wat je zelf voor je brein kunt doen.
WetenschapDementie voorkomen: hoe verklein je je risico?
Dementie is niet onvermijdelijk. Ontdek welke vormen er zijn en hoe je met leefstijl het risico kunt verlagen en klachten kunt ondersteunen.
ArtikelAlzheimer is erfelijk, waarom je je moet laten testen
Alzheimer is erfelijk in zestig tot tachtig procent van de gevallen. Heeft het zin om jezelf te laten testen, en wat kun je doen als je de resultaten weet?
ArtikelAlzheimer voorkomen: 8 stappen die je risico verlagen
Volgens The Lancet is tot 40 procent van de gevallen van Alzheimer te voorkomen. Acht preventieve leefstijlstappen op een rij.
ArtikelMartine bouwde haar eigen alzheimerprogramma
Toen Martine geheugenklachten kreeg, dook ze in de literatuur. Wat ze vond werd haar eigen preventieprogramma, en later dat van anderen.