Alzheimer
Vertraag de achteruitgang
Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Hoewel er nog geen medicijn is dat de ziekte geneest, laat onderzoek zien dat leefstijl een grote invloed heeft op het risico en het verloop. Met gerichte aanpassingen in voeding, beweging, slaap en sociale contacten kun je je hersengezondheid beschermen.
Wat is Alzheimer?
Alzheimer is verantwoordelijk voor 60 tot 70 procent van alle gevallen van dementie. De ziekte wordt gekenmerkt door een geleidelijke ophoping van amyloïd-β-plaques (eiwitklonten tussen zenuwcellen) en tau-eiwitten (kluwen in zenuwcellen). Deze verstoringen belemmeren de communicatie tussen hersencellen en leiden uiteindelijk tot zenuwschade. De eerste symptomen zijn vaak lichte vergeetachtigheid en moeite met complexe taken.
De link tussen insulineresistentie in de hersenen en Alzheimer is zo sterk dat de ziekte soms diabetes type 3 wordt genoemd. Diabetes type 2 verhoogt de kans op dementie met 69 procent. Verrassend genoeg bleek uit Fins onderzoek dat insulineresistentie een grotere risicofactor is dan leeftijd bij het voorspellen van dementie.
De reguliere behandeling richt zich op medicatie die symptomen tijdelijk kan verlichten, zoals cholinesteraseremmers (donepezil, rivastigmine) en memantine. Nieuwe medicijnen die amyloïd-plaques verwijderen laten helaas geen verbetering zien in cognitief functioneren en hebben ernstige bijwerkingen. Leefstijlveranderingen pakken daarentegen de onderliggende processen aan.
Leefstijl bij Alzheimer
Ontdek hoe de zes leefstijlpijlers je hersengezondheid kunnen beschermen
Voeding
Eet puur en onbewerkt. Groenten, vis (omega-3), noten, eieren en olijfolie beschermen je hersenen. Beperk ultrabewerkt voedsel en geraffineerde koolhydraten — die bevorderen insulineresistentie en ontsteking in het brein. MCT-olie levert ketonen als alternatieve energiebron voor je hersenen.
Meer over voedingAan de slag met leefstijl
Praktische hulpmiddelen om vandaag nog te beginnen
SupportgroepAlzheimer en leefstijl
Supportgroep voor mensen die te maken hebben met Alzheimer en leefstijl als medicijn inzetten.
Kennis
Je leefstijl veranderen? Dit is bekend over leefstijl en aandoeningen.
Recepten
Bekijk onze recepten met hersenvriendelijke ingrediënten. Denk aan vette vis, noten, groenten en olijfolie — voeding die je brein beschermt.
Webinars
Ervaringsdeskundigen en artsen geven gratis webinars. Kijk ze terug of schrijf je in.
Materialen
Aan de slag met een leefstijldagboek? Hier vind je trainingen en handige materialen.
Wat zegt de wetenschap?
Het Alzheimer Preventie Programma combineert acht wetenschappelijk onderbouwde stappen: optimale darmflora, voldoende bewegen, gerichte supplementen (omega-3, vitamine D), periodiek vasten, metabole flexibiliteit, hersenvriendelijke voeding, goede slaap en stressmanagement. Elke stap draagt bij aan het behoud van gezonde hersenen — hoe meer je er toepast, hoe lager je risico.
Uit de Lancet Commission (2024) blijkt dat 45 procent van het dementierisico beïnvloedbaar is door leefstijl en omgeving. De FINGER-studie — een gerandomiseerde trial met 1.260 deelnemers — toonde aan dat een gecombineerde aanpak van voeding, beweging, cognitieve training en vasculair risicomanagement het cognitief functioneren significant verbetert bij risicogroepen.
ArtikelHoe leefstijl helpt tegen Alzheimer
40 procent van de gevallen van Alzheimer is te voorkomen met een gezonde leefstijl. Dat stond in 2017 en 2020 in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift The Lancet. Het gaf een boost aan het onderzoek naar de relatie tussen leefstijl en het ontstaan van Alzheimer/dementie.
Artikelen over Alzheimer
WetenschapDementie voorkomen en aanpakken met leefstijl: wat is er mogelijk?
Dementie is niet onvermijdelijk. Ontdek wat dementie is, welke vormen er zijn en hoe je met leefstijl het risico op dementie kunt verlagen en klachten kunt ondersteunen.
ArtikelVijf tips tegen dementie
Vaak wordt nog gedacht dat we niks tegen dementie kunnen doen, maar dat is een misvatting. Reginald Deschepper geeft vijf tips tegen dementie.
ArtikelWillen we dat dementiebestrijding voorbehouden blijft aan de rijken of hoogopgeleiden?
Dementie tegengaan moet niet alleen op individueel maar ook op populatieniveau gebeuren, aldus The Lancet in een hoofdredactioneel commentaar. Doen we dat niet, dan dreigt ongelijkheid in de dementiebestrijding. Martine Geerts, coördinator van onze supportgroep Alzheimer en leefstijl, geeft leefstij
ArtikelAlzheimer is erfelijk, waarom je je moet laten testen
Alzheimer is erfelijk in zestig tot tachtig procent van de gevallen. Heeft het zin om jezelf te laten testen, en wat kun je doen als je de resultaten weet?
ArtikelIs bewegen goed tegen Alzheimer?
Is bewegen goed tegen Alzheimer? Ja, onderzoek laat zien dat fitte vrouwen gemiddeld 9,5 jaar later Alzheimer ontwikkelen.
ArtikelHoe leefstijl helpt tegen Alzheimer
40 procent van de gevallen van Alzheimer is te voorkomen met een gezonde leefstijl. Dat stond in 2017 en 2020 in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift The Lancet. Het gaf een boost aan het onderzoek naar de relatie tussen leefstijl en het ontstaan van Alzheimer/dementie.
ArtikelAlzheimer voorkomen? We weten steeds beter hoe.
Veertig procent van de Alzheimergevallen kan worden voorkomen. Martine Geerts wilde Alzheimer voorkomen en ontwikkelde een preventieprogramma.