Natuur

Wat hoort bij natuur?

Onder natuur valt het volgende:

• Natuurlijke lichtbronnen en energie, zoals zonlicht, bliksem en vuur
• Levende organismen, zoals planten, bomen en micro-organismen (bacteriën en schimmels)
• Niet-levende natuur, zoals water, lucht en atmosfeer, en de bodem met onder andere stenen, bergen en mineralen
• Ecosysteemprocessen, zoals fotosynthese, seizoenswisselingen en voedselketens

De invloed van natuur op je gezondheid en welzijn

Net als bij andere levende organismen is natuur ook voor ons belangrijk voor onze gezondheid. Het doet meer dan alleen rust geven. Natuur heeft invloed op hoe je je voelt en hoe je functioneert. Hieronder lees je een aantal manieren waarop dat werkt.

Zonlicht en je biologisch klok

Zonlicht speelt een belangrijke rol in je gezondheid. Het helpt je biologisch ritme te regelen en ondersteunt de aanmaak van vitamine D.

Biologisch klok

Dit wordt ook wel je circadiaans ritme of biologische ritme genoemd. Het bepaalt wanneer je moe of juist alert bent. Zonlicht is daarbij een belangrijk signaal.

Als je overdag voldoende daglicht krijgt, ziet je lichaam dat als een signaal om actief te zijn. In de avond, wanneer het donker wordt, maakt je lichaam melatonine aan. Dat helpt je om in slaap te vallen.

Te weinig daglicht overdag kan de aanmaak van melatonine verstoren. Dat kan invloed hebben op je energie, je slaapkwaliteit en je stemming. Ook kunstlicht kan dit ritme verstoren. Vooral licht met veel blauw licht kan de aanmaak van melatonine remmen. Denk aan licht van telefoons, laptops en LED-verlichting.

Slaapmedicatie is geen oplossing voor je natuurlijke slaapritme op de lange termijn. Het kan soms tijdelijk helpen, maar vervangt het effect van licht en donker niet. Daarnaast is slaapmedicatie erg verslavend en pakt het de oorzaak van slaapproblemen niet aan. Houd er ook rekening mee dat goed slapen niet alleen afhangt van melatonine, maar ook van je ritme, leefstijl en andere processen in je lichaam.

Aanmaak vitamine D

Zonlicht helpt je lichaam om vitamine D aan te maken. Vitamine D is belangrijk voor je botten, spieren en immuunsysteem. Hoeveel je huid aanmaakt, hangt onder meer af van het seizoen, je huidskleur en hoeveel huid onbedekt is. Een vast aantal minuten buiten past daarom niet bij iedereen. Bescherm je huid tegen verbranden.

Sommige mensen hebben een supplement nodig, bijvoorbeeld bij weinig zonlicht, een donkere huid of op hogere leeftijd. Een zonnebank is geen goed alternatief, omdat dit je huid belast en niet veilig is om je vitamine D op peil te houden.

Het effect van natuur op stress en gezondheid

Tijd doorbrengen in de natuur kan een positief effect hebben op je stress, stemming, aandacht en algehele welzijn. Veel mensen merken dat ze zich rustiger en helderder voelen na een moment buiten.

Dit effect is vaak tijdelijk, maar kan wel iets doen met hoe je je voelt. Daarnaast kan frisse buitenlucht zorgen voor meer energie, een betere concentratie en minder vermoeidheid. Binnen is de lucht vaak minder fris, zeker als er weinig wordt geventileerd. Dat kan je sneller moe of minder scherp maken.

Water kan ook een rustgevend effect hebben. Het geluid, de beweging en het beeld zorgen vaak voor ontspanning en minder stress.

De rol van micro-organismen in je immuunsysteem

In de natuur kom je in aanraking met micro-organismen, zoals bacteriën en schimmels. Dat helpt je immuunsysteem om te leren wat wel en niet schadelijk is. Ook via voeding krijg je micro-organismen binnen, bijvoorbeeld via gefermenteerde producten zoals yoghurt, kefir en zuurkool.

Deze dragen bij aan een gezond darmmicrobioom, dat een belangrijke rol speelt in je immuunsysteem. Je darmmicrobioom is een verzameling van alle micro-organismen in je darmen die samen helpen bij je spijsvertering, je afweer en de aanmaak van stoffen in je lichaam.

Let op: Bij een lagere weerstand is het belangrijk om extra op hygiëne en voedselveiligheid te letten. Bijvoorbeeld tijdens ziekte of bij een zwangerschap.

De invloed van natuurprocessen in je lichaam

De natuur werkt in vaste processen en ritmes. Denk aan dag en nacht, seizoenen en groei en herstel.

Vroeger leefden mensen daar meer naar. Tegenwoordig leven we daar vaak los van, met kunstlicht en een constant tempo. Dat kan invloed hebben op je energie, slaap en herstel.

Conclusie

Je lichaam is dus nog steeds afgestemd op die natuurlijke ritmes. Maak er gebruik van en zoek de natuur wat vaker op. Zelfs een kwartiertje overdag in het park kan je al goed doen.