Energiebalans

Afwisseling tussen inspanning en rust 

Je lichaam en hoofd hebben tijd nodig om te herstellen. Door inspanning af te wisselen met rust, voorkom je dat spanning zich opstapelt. 

Dat betekent dat je niet alleen maar doorgaat, maar ook bewust pauzes neemt. Bijvoorbeeld: even zitten na een taak, een korte wandeling maken of tussendoor iets doen wat minder energie kost. 

Als je vooral druk bent en weinig rust neemt, raakt je lichaam sneller vermoeid. Andersom geldt ook: als je te weinig doet, kun je je juist onrustig of minder energiek voelen. 

Door deze afwisseling ontstaat er een betere balans tussen inspanning en herstel. Dat helpt je om je energie beter te verdelen en stress te verminderen. 

Aan de slag

Beter omgaan met stress met ademhalingsoefeningen

We leven in een 24-uursmaatschappij, waarin het bijna onmogelijk is om volledig stressvrij te zijn. Naast werk, gezin en andere verplichtingen, worden we de hele dag blootgesteld aan prikkels. Denk aan meldingen van onze telefoon, e-mails, drukke agenda’s of onverwachte gebeurtenissen. Dit zorgt aut

Lees meer

Zoek naar je eigen energiebalans 

Sommige dingen geven je energie, andere kosten energie. Voor een goede balans is het belangrijk dat dit in evenwicht is. 

Wat energie geeft of kost, is voor iedereen anders. Ook kan iets wat normaal energie geeft, op een ander moment juist energie kosten. Daarom is het belangrijk hoe je je energie verdeelt over je dag. 

Bijvoorbeeld: een gesprek met iemand kan energie geven als het fijn is, maar ook energie kosten als je al moe bent of er geen ruimte voor hebt. 

Ook als er veel speelt in je leven, kan het zijn dat je langere tijd minder energie hebt en minder aankunt dan anders. Dat is normaal. 

Energiegevers en energienemers 

Dingen die energie kosten zijn bijvoorbeeld een drukke dag, weinig rustmomenten of veel dingen tegelijk moeten doen. Ook te veel van jezelf of van anderen moeten kan energie kosten. 

Prikkels horen hier ook bij. Prikkels zijn alles wat je waarneemt, zoals geluid, licht, schermen, meldingen op je telefoon of drukte om je heen. Ook veel informatie verwerken of veel dingen tegelijk moeten doen zijn prikkels. Dit kost energie van je lichaam en je hoofd. 

Sommige mensen zijn gevoeliger voor prikkels. Zij merken sneller dat ze moe, opgejaagd of snel afgeleid raken als er veel prikkels zijn. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen bij mensen met ADHD, autisme of een hoge gevoeligheid. 

Dingen die energie geven zijn bijvoorbeeld rust nemen, bewegen of tijd voor jezelf. 

Inzicht in je energie 

Door te ontdekken wat je energie geeft en kost, kun je beter omgaan met je energie en je herstel. Dit is heel persoonlijk. Iedereen heeft een andere energiebalans en wat voor de één werkt, werkt niet altijd voor de ander. Daarom is het waardevol om inzicht te krijgen in jouw eigen energiegevers en energienemers. Zo kun je je energie beter verdelen over je dag. Ook helpt het om keuzes te maken die passen bij jouw energie, in plaats van jezelf te vergelijken met anderen. Een energiedagboekje helpt je om meer inzicht te krijgen. Dit maakt zichtbaar wat je kunt doen om je energiebalans te houden. 

Een gezonde leefstijl 

Een gezonde leefstijl speelt een belangrijke rol in je energiebalans en helpt je beter met stress om te gaan. Als je lichaam en hoofd niet genoeg herstellen, kun je namelijk minder goed omgaan met stress. 

• Slaap: Tijdens je slaap herstelt je lichaam en verwerkt je brein de dag. Te weinig of onrustige slaap zorgt ervoor dat je sneller reageert op stress en minder goed kunt nadenken. 
• Bewegen: Bewegen helpt om spanning af te bouwen en stress te verminderen. Je voelt je vaak rustiger en meer in balans. 
• Voeding: Wat je eet heeft invloed op je energie en hoe je je voelt. Schommelingen in je bloedsuiker kunnen zorgen voor vermoeidheid of prikkelbaarheid. 
• Verbinding: Contact met anderen helpt je om tot rust te komen. Een gesprek of samen zijn kan spanning verlagen. 
• Middelen en cafeïne: Alcohol en roken verstoren je slaap en herstel. Cafeïne kan je tijdelijk wakker maken, maar zorgt er ook voor dat je minder goed slaapt. Daardoor herstel je minder goed en kun je je sneller moe of gespannen voelen. 

Een vaste structuur  

Als je vaste momenten hebt voor slapen, eten, werken en bewegen, is het makkelijker om gezonde keuzes te maken en voldoende herstelmomenten in te bouwen.  

Door een vast ritme krijgt je lichaam meer voorspelbaarheid. Dat helpt om beter te herstellen en meer balans te houden in je dag. Als je werkt met wisselende diensten, is een vast ritme niet altijd mogelijk. Kijk dan hoe je toch vaste gewoontes kunt aanhouden. Bijvoorbeeld door na je dienst een rustmoment te nemen en tijdens dag- en nachtdiensten zoveel mogelijk op vaste tijden te eten, slapen en op te staan. 

Herstel zit in kleine keuzes die je elke dag maakt. Daarnaast helpt een gezonde leefstijl om goed te herstellen. Door te letten op wat jij nodig hebt, leer je beter omgaan met je energie en je grenzen. Begin met kleine stappen en kijk wat voor jou werkt. Zo bouw je stap voor stap meer rust in. Dit helpt je om beter met stress om te gaan.